Ελάχιστο εγγυημένο εισόδημα ζητούν οι Βρυξέλλες

Τη θεσμοθέτηση του ελάχιστου (εγγυημένου) εισοδήματος συστήνει εμμέσως πλην σαφώς στα κράτη-μέλη της Ένωσης η Κομισιόν, στο πλαίσιο της προσπάθειας να καταπολεμηθούν οι συνέπειες της οικονομικής κρίσης, αλλά και το φαινόμενο της φτώχειας και του κοινωνικού αποκλεισμού, που διογκώνεται στη Γηραιά Ήπειρο.

Συστήνει ακόμη μια σειρά άλλων μέτρων, όπως την ελάφρυνση των φορολογικών βαρών στα χαμηλά εισοδήματα- με άλλα λόγια, πολιτικές που κινούνται στην αντίθετη ακριβώς κατεύθυνση από αυτήν που διαπνέει τον προϋπολογισμό του κ. Αλογοσκούφη: ένα κείμενο γεμάτο φόρους με πρόβλεψη για τη φτώχεια μόλις 100 εκατ. ευρώ!

Όπως σημειώνει η Ευρωπαϊκή Επιτροπή, «οι δείκτες της φτώχειας και της μακροχρόνιας ανεργίας δεν έχουν μειωθεί δραστικά. Άλλοι αρνητικοί δείκτες (π.χ. ο αριθμός αυτών που εγκαταλείπει πρόωρα το σχολείο κι εκείνων που κατοικούν σε νοικοκυριά ανέργων), επιβεβαιώνουν τη γέννηση νέων κοινωνικών κινδύνων, που συνδέονται με τις αλλαγές στις κοινωνίες μας….». Το ποσοστό του πληθυσμού που ζει στα όρια της φτώχειας στην Ένωση φτάνει στο 16%, αλλά στην Ελλάδα ξεπερνά πλέον το 20%- και η χώρα μας έχει αρνητική επίδοση στην Ευρώπη. Ακόμη χειρότερα, τα παιδιά που κινδυνεύουν από τη φτώχεια είναι ακόμη περισσότερα από τους ενήλικους.

Κοινωνικές προκλήσεις. Εξηγώντας τη σημασία που δίδει στη φτώχεια, η Κομισιόν αναφέρει στην ανακοίνωσή της πως «οι δυσκολίες και τα εμπόδια που αντιμετωπίζουν όσοι βρίσκονται στο όριο της φτώχειας είναι πολλαπλά, όπως η έλλειψη βασικών αγαθών, οικογενειακά προβλήματα, έλλειψη ικανότητας γνώσης και ικανότητες πληροφορικής, εύθραυστη υγεία, ανεπαρκής κι απομακρυσμένη κατοικία, αποκλεισμός από την κοινωνία της πληροφορίας κ.λ.π».

Στο πλαίσιο αυτό, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή τονίζει ότι «τα εγχειρήματα του ελάχιστου (εγγυημένου) εισοδήματος αναμφίβολα έχουν θετική επίδραση στη μείωση της φτώχειας, μολονότι λίγο στις περιπτώσεις ορισμένων κρατών-μελών. Τα στοιχεία δείχνουν ότι οι κοινωνικές παροχές γενικώς έχουν σημαντική επίδραση στη μείωση του δείκτη της φτώχειας- κατά μέσον όρο ο δείκτης θα ήταν 26% αντί για 16% χωρίς τις παροχές. Μονάχα στην Ελλάδα έχουν ελάχιστη επίδραση- τη μικρότερη στην Ένωση».

Βολές και στην Ιταλία. Στην ανακοίνωση της Κομισιόν όμως σημειώνεται ευθέως πως «τα στοιχεία αποδεικνύουν επίσης ότι η κοινωνική προστασία σε χώρες που δεν έχουν καθιερώσει σύστημα ελάχιστου (εγγυημένου) εισοδήματος, όπως η Ελλάδα και η Ιταλία, έχουν περιορισμένη δυνατότητα με την έννοια του περιορισμού της φτώχειας».

Φυσικά, η Επιτροπή δεν έχει το δικαίωμα να επιβάλει στις χώρες-μέλη τη θεσμοθέτηση του ελάχιστου (εγγυημένου) εισοδήματος, καθώς εμπίπτει στην αρχή της επικουρικότητας (σ.σ.: αρμοδιότητα κράτους-μέλους). Στη σχετική απόφαση, όμως, που προωθεί για υιοθέτηση στο Συμβούλιο, αναφέρει ότι πρέπει να αναγνωρισθεί «το βασικό δικαίωμα του ατόμου σε πηγές και κοινωνική βοήθεια επαρκή για να ζήσει μια ζωή που είναι συμβατή με την ανθρώπινη αξιοπρέπεια».

Πώς ορίζεται αυτό το επίπεδο; Κατά την Επιτροπή, πρέπει να ληφθούν υπόψη οι κοινωνικές και οικονομικές συνθήκες της κάθε χώρας- υπονοώντας ευθέως πως το ελάχιστο εγγυημένο εισόδημα θα πρέπει να κινείται στο ύψος του 60% του μέσου κατά κεφαλήν ΑΕΠ, που είναι και το όριο της φτώχειας.