Μόνο ο πανικός απειλεί τις τράπεζες

Η αστήρικτη ανησυχία που μπορεί να οδηγήσει σε πανικό είναι ο μεγαλύτερος κίνδυνος που αντιμετωπίζουν σε περιόδους κρίσης οι τράπεζες, όπως τονίζει στα «ΝΕΑ» ο αναπληρωτής διευθύνων σύμβουλος της Εurobank ΕFG κ. Νικόλαος Καραμούζης, διαβεβαιώνοντας ταυτόχρονα ότι οι καταθέσεις είναι απολύτως ασφαλείς.

Σύμφωνα με τον κ. Καραμούζη, σε έξι μήνες το πρόβλημα δεν θα είναι ο πληθωρισμός αλλά η επιβράδυνση της ανάπτυξης και η αύξηση της ανεργίας. Γι΄ αυτό και ζητά πιο χαλαρή δημοσιονομική πολιτική, αφήνοντας σαφείς αιχμές απέναντι στα φορολογικά μέτρα που σχεδιάζει η κυβέρνηση. Παράλληλα, αν και εκτιμά ότι οι συνθήκες δεν επιβάλλουν εξαγορές ή συγχωνεύσεις τραπεζών, όπως συμβαίνει στις ΗΠΑ και την Ευρώπη, προβλέπει εξελίξεις στις μικρές τράπεζες που αντιμετωπίζουν μεγαλύτερο πρόβλημα.

Απολύτως ασφαλείς
Είναι πραγματικά εξασφαλισμένες όλες οι καταθέσεις στην Ελλάδα ανεξαρτήτως τράπεζας;Θα πρέπει να ανησυχούν όσοι έχουν χρήματα στο ταμιευτήριο ή σε προθεσμιακές καταθέσεις;

Στην Ελλάδα οι καταθέσεις, κάθε μορφής, είναι απολύτως ασφαλείς. Η μεγαλύτερη εγγύηση για τις αποταμιεύσεις των καταθετών είναι η ευρωστία και η υγεία του τραπεζικού μας συστήματος. Οι τράπεζές μας έχουν ισχυρή καταθετική βάση που αποτελεί και την κύρια πηγή χρηματοδότησης των νοικοκυριών, των επιχειρήσεων, της οικονομίας. Δεν υπάρχει λοιπόν λόγος ανησυχίας για τους καταθέτες που έχουν εμπιστευτεί τις αποταμιεύσεις τους στις ελληνικές τράπεζες. Φοβίες αυτού του τύπου είναι αβάσιμες, όμως θέλω να σας επισημάνω ότι σε περιόδους κρίσης, ένας μεγάλος κίνδυνος μπορεί να προέλθει από την αστήρικτη ανησυχία η οποία μπορεί να οδηγήσει ακόμα και σε πανικό. Και γνωρίζουμε όλοι ότι ο πανικός είναι ο χειρότερος σύμβουλος. Επιπλέον, πέραν των αποφάσεων που έχουν ληφθεί σε επίπεδο Ευρωπαϊκής Ένωσης σχετικά με την εγγύηση των καταθέσεων, στην χώρα μας ο Πρωθυπουργός κ. Κ. Καραμανλής δήλωσε ότι η κυβέρνηση σε συνεργασία με την Τράπεζα της Ελλάδος διασφαλίζει και εγγυάται τη σταθερότητα του συστήματος και προστατεύει τα συμφέροντα όλων των πολιτών.

Αίτιο χρεοκοπίας
Με δεδομένο ότι τα ελληνικά χρηματοπιστωτικά ιδρύματα δεν είναι εκτεθειμένα σε «τοξικά» ομόλογα,υπάρχει κίνδυνος χρεοκοπίας για κάποια εγχώρια τράπεζα;Αν ναι,ποιο είναι το αίτιο που μπορεί να την προκαλέσει;

Δεν υπάρχει κίνδυνος χρεοκοπίας. Δεν έχουν να διαγράψουν επισφαλή δάνεια ή «τοξικά» προϊόντα οι ελληνικές τράπεζες. Έχουν ισχυρή κεφαλαιακή βάση και υγιή ισολογισμό,

Οι πρόσφατες εξελίξεις, στις αγορές και τις οικονομίες μπορούν να καταστήσουν διαχρονικά αναπόφευκτες τις εξαγορές και τις συγχωνεύσεις, ώστε να δημιουργηθούν ισχυρότερα τραπεζικά σχήματα

Επισφαλή δάνεια
εξακολουθούν να έχουν επαναλαμβανόμενη κερδοφορία από οργανικές πηγές και έχουν χρηματοδοτήσει τις καταθέσεις των πελατών τους, την ανάπτυξη της χώρας, τα νοικοκυριά και τις επιχειρήσεις, τις δικές μας ανάγκες και τις επιχειρηματικές επενδυτικές προοπτικές.

Δεν έχουν έκθεση στα λεγόμενα «τοξικά» προϊόντα υψηλού κινδύνου. Δεν επένδυσαν σε subprimes, επένδυσαν στην ισχυροποίησή τους, στη μεγέθυνσή τους σε περιφερειακές αγορές με μεγάλες αναπτυξιακές προοπτικές και δυνατότητες. Κυρίως όμως επένδυσαν στους ίδιους τους πελάτες τους, χρηματοδοτώντας την πρώτη κατοικία και την επιχείρηση του κάθε Έλληνα, τις σπουδές των παιδιών του, τη βελτίωση του βιοτικού του επιπέδου. Τους πελάτες τους εμπιστεύτηκαν οι τράπεζες και πιστεύω ότι η επιλογή αυτής της επένδυσης στο τέλος της ημέρας θα αποδειχθεί σωστή και επιτυχημένη.

Οι όποιοι κίνδυνοι μπορεί να προκύπτουν, ξεκινούν από τη δυσλειτουργία και το κλείσιμο των παγκόσμιων αγορών χρήματος και κεφαλαίων, από τη μείωση της εμπιστοσύνης του κοινού, που συμπιέζει τη ρευστότητα. Μπορεί να προκύπτουν από τον φόβο και τις ψευδείς διαδόσεις, που καμιά φορά προέρχονται και από ανταγωνιστικά συμφέροντα και δημιουργούν ενίοτε συνθήκες πανικού. Κίνδυνος μπορεί ακόμη να προέλθει από την οικονομική δυσπραγία και ύφεση που η τρέχουσα κρίση μπορεί να προκαλέσει παγκοσμίως και φυσικά η Ελλάδα δεν είναι αμέτοχη. Είναι σημαντικό λοιπόν να κινηθούν όλες οι αρμόδιες αρχές συντονισμένα, ενεργά για να αποφευχθεί η κρίση της παγκόσμιας οικονομίας.

Η κρίση έχει φέρει και αύξηση των επιτοκίων.Υπάρχει πλέον κίνδυνος επισφαλειών στην Ελλάδα,τόσο σε επίπεδο στεγαστικής και καταναλωτικής πίστης όσο και στα επιχειρηματικά δάνεια;

Στην παρούσα φάση δεν υπάρχουν τέτοιες ενδείξεις. Τα επισφαλή δάνεια ως ποσοστό του συνόλου του δανειακού χαρτοφυλακίου των τραπεζών στη χώρα μας είναι πολύ χαμηλά. Και επιπλέον, η Τράπεζα της Ελλάδος έχει θέσει στις τράπεζες τον δεσμευτικό στόχο να μειώσουν στο 3,5%- ποσοστό πολύ χαμηλό- τα επισφαλή δάνεια. Όμως δεν πρέπει να αγνοούμε το ότι αν η παγκόσμια και η ελληνική οικονομία εισέλθουν σε παρατεταμένη κρίση, τότε οι επιπτώσεις δεν θα είναι αμελητέες.

Έλλειψη ρευστότητας
Πρόσφατα οι ελληνικές τράπεζες προχώρησαν σε αυξήσεις των επιτοκίων λόγω και της αρνητικής συγκυρίας.Μετά και την πρόσφατη μείωση του βασικού επιτοκίου από την Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα,πώς βλέπετε να διαμορφώνεται το κόστος δανεισμού και τι σημαίνει αυτό για την ανάπτυξη αλλά και την κερδοφορία τους;

Οι αυξήσεις επιτοκίων αντανακλούν την έλλειψη ρευστότητας παγκοσμίως, τη δυσλειτουργία και το κλείσιμο διεθνών κεφαλαιαγορών χρέους, την επανακοστολόγηση ανοδικά των πιστωτικών κινδύνων διεθνώς. Το χρήμα κοστίζει σήμερα ακριβότερα και δεν είναι διαθέσιμο και αυτό επιδρά αυξητικά στα επιτόκια χορηγήσεων. Οι τράπεζες σήμερα περνούν μόνο ένα μικρό κομμάτι στον πελάτη και απορροφούν οι ίδιες ένα μεγάλο κομμάτι του κόστους, στοιχείο που βεβαίως μετριάζει την κερδοφορία.

Οι παρεμβάσεις των κεντρικών τραπεζών να μειώσουν τα επιτόκια, μπορεί σε εύλογο χρόνο να διευκολύνει τις προσπάθειες ομαλοποίησης της λειτουργίας στις αγορές χρήματος.

Μέτρα κυβερνήσεων
Πόσο ακόμα θα διαρκέσει η κρίση;Υπάρχουν κάποια μέτρα που μπορούν να ληφθούν σε ευρωπαϊκό ή εθνικό επίπεδο ώστε να αντιμετωπιστεί το πρόβλημα; Κανείς δεν είναι προφήτης για να μπορεί να προβλέψει τη διάρκεια της κρίσης, ούτε καν την έντασή της. Ωστόσο οι κυβερνήσεις και οι εποπτικές αρχές μπορούν να λάβουν μέτρα για την αντιμετώπιση των προβλημάτων. Η μείωση των παρεμβατικών επιτοκίων από τις κεντρικές τράπεζες είναι επιβεβλημένη και βλέπουμε ήδη κινήσεις που είναι θετικές, γιατί με τον τρόπο αυτό θα ενδυναμωθεί η ρευστότητα στο σύστημα. Απαιτείται επίσης εκ των πραγμάτων πιο χαλαρή δημοσιονομική πολιτική.

Επιβράδυνση ανάπτυξης
Θεωρείτε ότι οι κινήσεις που γίνονται τόσο στις ΗΠΑ όσο και στην Ευρωπαϊκή Ένωση είναι οι σωστές για την αντιμετώπιση της συγκυρίας;

Από το σχέδιο Ρaulson στις Η.Π.Α. μέχρι την εθνικοποίηση τραπεζών στην Αγγλία ή τη διάσωση, με εισφορά κρατικών πόρων, τραπεζικών κολοσσών στην Ολλανδία, το Βέλγιο, τη Γερμανία, τη Σουηδία, επιβεβαιώνεται η βούληση των κυβερνήσεων να διασφαλίσουν τη σταθερότητα των χρηματοπιστωτικών συστημάτων αλλά και την εμπιστοσύνη και τα χρήματα των καταθετών. Σε έξι μήνες το πρόβλημα διεθνώς δεν θα είναι ο πληθωρισμός, αλλά η επιβράδυνση της ανάπτυξης και η αύξηση της ανεργίας. Αυτός είναι ο μεγαλύτερος κίνδυνος. Γι΄ αυτό είναι μείζον να ξαναλειτουργήσει ο μηχανισμός χρηματοδοτήσεων, που μπορεί να κινητοποιήσει την παγκόσμια οικονομία.

Ισχυρότερες τράπεζες
Λόγω των κλυδωνισμών στο τραπεζικό σύστημα,πολλοί είναι εκείνοι που μιλούν για συγχωνεύσεις και εξαγορές.Πιστεύετε ότι οι συνθήκες ευνοούν κάτι τέτοιο και αν γίνουν κινήσεις,τι θα κάνει η Εurobank; Στο ελληνικό πιστωτικό σύστημα δεν υπάρχουν σήμερα συνθήκες που να επιβάλλουν συγχωνεύσεις ή εξαγορές τραπεζών όπως συνέβη, λόγω της κρίσης, στην Αμερική και την Ευρώπη με στόχο τη διάσωση των υπό κατάρρευση τραπεζών. Οι πρόσφατες εξελίξεις, όμως, στις αγορές και τις οικονομίες μπορούν να καταστήσουν διαχρονικά αναπόφευκτες τις εξαγορές και τις συγχωνεύσεις, ώστε να δημιουργηθούν ισχυρότερα τραπεζικά σχήματα. Οι μικρότερες τράπεζες θα έχουν αντικειμενικά μεγαλύτερες δυσκολίες ανάπτυξης εργασιών στο νέο περιβάλλον χαμηλής ρευστότητας και υψηλών απαιτήσεων κεφαλαιακής επάρκειας.