[ 20 ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ ] Η Βεργίνα έχει ψωμί για όλους μας

Το πρόσφατο συγκλονιστικό χρυσό εύρημα που έφερε στο φως η πανεπιστημιακή ανασκαφή στη Βεργίνα, της οποίας ηγείται η κ. Χρυσούλα Σαατσόγλου- Παλιαδέλη, επανέφερε στο προσκήνιο το ενδιαφέρον του κοινού για την αρχαιολογία και τη συζήτηση για τη Βεργίνα και την ιστορία της. Η αρχαιολόγος, μετά τη χαρά της αποκάλυψης, προσπαθεί ψύχραιμα να προχωρήσει στις επιστημονικές ερμηνείες του ευρήματος αποφεύγοντας έντεχνα τις όποιες «άλλες» χρήσεις του ενώ χαρακτηρίζει τη Βεργίνα «έναν πολλά υποσχόμενο, ακόμη, αρχαιολογικό χώρο όπου αποκαλύπτονται τα κατάλοιπα των Αιγών κι όπου ετοιμάζονται οι αρχαιολόγοι του μέλλοντός μας».

Η Βεργίνα γεννάει ακόμα ιστορικό και αρχαιολογικό χρυσάφι;
Φαίνεται πως θα μας εκπλήσσει ακόμα. Όχι αναγκαστικά με τα χρυσά της, αλλά με ευρήματα σημαντικά για την αρχαία Μακεδονία και την ταλαιπωρημένη ιστορία της.

Το ιερό της Εύκλειας υπήρξε δικό σας εύρημα. Το χρυσό στεφάνι που ήρθε πρόσφατα από τον ίδιο χώρο σάς… οφειλόταν;
Τίποτε δεν μας οφείλεται. Η ανταμοιβή για τα χρόνια που αφιερώσαμε στην έρευνα είναι η ίδια η ανασκαφική διαδικασία, που δεν είναι μόνον ερευνητική και διδακτική, αλλά και βαθιά κοινωνική, αφού απαιτεί ομαδική συνεργασία.

Γιατί είναι «συνταρακτικό» το εύρημα;

Επειδή- αν και ταφικό- βρέθηκε στην καρδιά της οχυρωμένης πόλης.

Ταφικό εύρημα εκτός νεκροταφείου. Πώς εξηγείται;

Οι ερμηνείες είναι περισσότερες της μιας. Θα επιλέξουμε ανάμεσά τoυς εκείνη στην οποία θα μας οδηγήσει ο ασφαλέστερος συνδυασμός των δεδομένων μας.

Η θέση ανεύρεσής του (στο πολιτικό κέντρο της αρχαίας πόλης)
ενισχύει τη σημαντικότητά του;
Η σχέση ανάμεσα στο εύρημα και τη θέση ανεύρεσής του στην αγορά των Αιγών είναι αμφίδρομη.

Το ένα ενισχύει τη σημαντικότητα του άλλου.

Οι πρώτες ενδείξεις «δείχνουν» βασιλικό εύρημα;

Δεν θα το απέκλεια. Είναι, ωστόσο, νωρίς για να το υποστηρίξω με σιγουριά.

Μαθήτρια- συνεργάτις του Μανόλη Ανδρόνικου. Και κληρονόμος του κλέους του;

Το κλέος δεν κληροδοτείται. Είμαι περήφανη που υπήρξα μαθήτρια και στενή συνεργάτις του, γιατί με τίμησε με την αγάπη και την εμπιστοσύνη του.

Πανεπιστημιακή ανασκαφή και ανασκαφή του ΥΠΠΟ: δρόμοι παράλληλοι ή τεμνόμενοι;

Τεμνόμενοι, αφού στο μέγιστο ποσοστό τους τα ευρήματα που αναδεικνύει το ΥΠΠΟ προέκυψαν από τη συστηματική ανασκαφή του ΑΠΘ. Αλλά και παράλληλοι, αφού οι σωστικές ανασκαφές που διενεργεί στα οικόπεδα του χωριού η ΙΖ΄ ΕΠΚΑ συμπληρώνουν την εικόνα μας για τις Αιγές. Η Βεργίνα έχει ψωμί για όλους μας.

Ποιοι είναι τελικά οι πνευματικοί δικαιούχοι της Βεργίνας;

Στην πράξη, η πανεπιστημιακή ανασκαφή. Στην ουσία, ωστόσο, όλοι εκείνοι που αφιερώνουν τη δράση τους στην έρευνα, αλλά και την ανάδειξη του αρχαιολογικού χώρου της.

Η Ιστορία αποκαλύπτεται τελικά με χρήματα ή με γνώση;

Τα χρήματα είναι αναγκαία. Χωρίς τη γνώση, όμως, άχρηστα.

Πανεπιστημιακό τμήμα συντήρησης στη Βεργίνα. Χρειάζεται;

Μια ακαδημαϊκή εκπαιδευτική μονάδα του ΑΠΘ στη Βεργίνα με αντικείμενο τη συντήρηση, αλλά κυρίως τη διεπιστημονική προσέγγιση των αρχαιοτήτων, θα μπορούσε να αξιοποιήσει την παρουσία αλλά και την εμπειρία της πανεπιστημιακής ανασκαφής και να προσελκύσει το ενδιαφέρον Ελλήνων και ξένων φοιτητών.

Ποια είναι η συμβολή του πρόσφατου ευρήματος στο γενικότερο θέμα Βεργίνα;

Το εντυπωσιακό εύρημα ξαναθύμισε στο ευρύ κοινό τη σημασία του χώρου, που είχε πρόσκαιρα αμφισβητηθεί, ενίσχυσε το κέφι των πανεπιστημιακών ανασκαφέων για την επέκταση των ερευνών τους και αναζωπύρωσε το ενδιαφέρον της πολιτείας για χρηματοδότηση.

Τι είναι τελικά η Βεργίνα σήμερα;

Ένας πολλά υποσχόμενος, ακόμη, αρχαιολογικός χώρος στη «Μακεδονίδα γη» του Ηροδότου, την κοιτίδα δηλαδή των αρχαίων Μακεδόνων, όπου αποκαλύπτονται τα κατάλοιπα των Αιγών κι όπου ετοιμάζονται οι αρχαιολόγοι του μέλλοντός μας.

Υπάρχουν στη Βεργίνα αρκετά ευρήματα. Πότε θα τα δούμε;
Μόνο σε ένα μουσείο. Αλλά και σε φωτογραφικές εκθέσεις που θα οργανώνουμε στα κτίσματα του πρώην αγροτικού συνεταιρισμού, που πρόσφατα αγοράσαμε. Υπάρχει στον κόσμο εύρημα που να έχει τόσο χρησιμοποιηθεί και τόσο λοιδορηθεί για εθνικούς και άλλους λόγους;

Πράγματι, η Βεργίνα και τα αρχαία της υπέφεραν από την υπερβολή των άλλων, όχι του κατ΄ εξοχήν ανασκαφέα της. Ο Μανόλης Ανδρόνικος παρέμεινε βαθιά επιστημονικός, παρά τις όποιες απόπειρες Ελλήνων και ξένων, ειδικών και μη, να του προσάψουν προθέσεις. Είναι από τα πράγματα που εξακολουθούν να με θυμώνουν ακόμα και σήμερα.

Το στεφάνι βελανιδιάς «φωτογραφίζει» απαραίτητα «υψηλό νεκρό»;

Συνήθως σχετίζεται με ανδρική ταφή. Αυτό τουλάχιστον ισχύει μέχρι σήμερα.

Αποκλείεται η περίπτωση «υψηλής νεκρής»;

Τίποτε δεν αποκλείεται. Μόνον η εξέταση των οστών θα το δείξει. Κάποιοι πίστεψαν ότι το εύρημα «κρύβει» την τέφρα του κλέους του Μ. Αλεξάνδρου; Απλοϊκή προσέγγιση ή ευσεβείς πόθοι;
Οι πηγές μιλούν για την ταφή του Αλέξανδρου στην Αλεξάνδρεια. Θα έπρεπε να έχουμε ατράνταχτα επιχειρήματα για να τις διαψεύσουμε.

Πόσο αρωγός είναι η πολιτεία στο αρχαιολογικό έργο;

Το συγκεκριμένο εύρημα ήλθε στο φως με 15.000 ευρώ (συμπεριλαμβανομένου του ΦΠΑ και των κρατήσεων του ΙΚΑ).

Το όνομά σας είναι συνδεδεμένο με αυτό του Μανόλη Ανδρόνικου. Είναι στοιχείο δεσμευτικό για σας;

Κέρδισα πολλά από τη μαθητεία μου κοντά του. Δεν νομίζω, ωστόσο, πως η μαθητεία αυτή με δέσμευσε επιστημονικά. Αντίθετα, μου άνοιξε δρόμους.