Ζουμ στην εκπαίδευση των αποκλεισμένων

«Το σύγχρονο πολύχρωμο σχολείο κρύβει αποκλεισμούς», λέει στα «ΝΕΑ» ο φιλόλογος, συγγραφέας και ηθοποιός Φρανσουά Μπεγκοντό στο βιβλίο του οποίου «Ανάμεσα στους τοίχους» βασίστηκε η βραβευμένη ταινία
«Φρίντα, μπορείς να μας πεις πώς δίνει κανείς νόημα στην ύπαρξή του;-Ξέρω ΄γω, αν πιστεύουμε, ας πούμε, στον Θεό και σ΄ αυτά.-Πολύ σωστά. Οι άνθρωποι που πιστεύουν στον Θεό, ε, είναι ένας τρόπος να δώσουν νόημα στην ύπαρξή τους. Κι αυτοί που δεν πιστεύουν πώς τα καταφέρνουν;-Μα- θαίνοντάς τους πράγματα.-Σε ποιους; -Στους άλλους ανθρώπους. -Επομένως στην περίπτωση ενός καθηγητή, η ζωή του έχει κάποιο νόημα;-Μα ναι, γιατί έχει μια αποστολή και τα σχετικά.-Θέλεις να πεις πως ήρθε στη γη μ΄ αυτόν τον σκοπό;-Ξέρω ΄γω, θα μπορούσε να παίζει κι αυτό. Απ΄ την αριστερή σειρά, πρώτο θρανίο, ο Ντικό έσπασε την απόμακρη σιωπή του.-Καλά, η τύπισσα λέει ό,τι της κατεβαίνει στο κεφάλι. Εσύ, δάσκαλε, ήθελες να γίνεις καθηγητής απ΄ όταν γεννήθηκες;-Όχι, μου πήρε δυο- τρία χρονάκια μέχρι να το καταλάβω». Τυπικός διάλογος ανάμεσα σε δάσκαλο και μαθητές, σε γυμνάσιο εργατικής συνοικίας του Παρισιού. «Δύσκολα» παιδιά, με καταγωγή μαγκρεμπίνικη, από τη μαύρη Αφρική, από την Κίνα. Τέτοια παιδιά δίδασκε ο Φρανσουά Μπεγκοντό ως καθηγητής Γαλλικών στο Ντρε, στο σχολικό συγκρότημα «Εντουάρ Μπρανλί».

Βέβαια και ο ίδιος είναι σκληροτράχηλος. Πριν γίνει καθηγητής Γαλλικών ήταν τραγουδιστής σε ροκ συγκρότημα, ξέρει να μιλάει δηλαδή τη γλώσσα των επαναστατημένων νεαρών. Ξέρει επίσης να την αποτυπώνει στο χαρτί. Το βιβλίο του «Ανάμεσα στους τοίχους», το τρίτο μυθιστόρημά του, τον έκανε διάσημο με δύο τρόπους: με τα 170.000 αντίτυπα που πούλησε στη Γαλλία και, κυρίως, με την ομώνυμη ταινία του Λοράν Καντέ που πήρε Χρυσό Φοίνικα φέτος στις Κάννες. Μια ταινία στην οποία ο Φρανσουά Μπεγκοντό δεν είναι μόνο σεναριογράφος αλλά και πρωταγωνιστής.

ΙΝFΟ

Η βραβευμένη ταινία του Λοράν Καντέ «Ανάμεσα στους τοίχους» με πρωταγωνιστή τον Φρανσουά Μπεγκοντό προβάλλεται απόψε (21.00) σε αβάν πρεμιέρ στις «Νύχτες Πρεμιέρας» (Αττικόν και Απόλλων, 21.00, με προσκλήσεις) και από μέσα Οκτωβρίου στις αίθουσες. Το βιβλίο του Φρανσουά Μπεγκοντό, «Ανάμεσα στους τοίχους» (μτφ.
Μαριλένα Κοραντζάνη)
κυκλοφορεί από τις Εκδ. Μεταίχμιο, σελ. 280, τιμή:
13 ευρώ.

«Κανείς ηθοποιός της ταινίας δεν είχε μεγάλα προβλήματα να παίξει», λέει στα «ΝΕΑ» με αφορμή το πέρασμά του μπροστά από την κάμερα. «Και αυτό, γιατί μας άρεσαν οι ρόλοι μας, αλλά κυρίως γιατί ο χώρος των γυρισμάτων σου επέτρεπε να είσαι φυσικός». Και μετά; «Ε, μετά ήρθαν οι Κάννες και επιστρέφοντας αποφασίσαμε να κάνουμε μια παράκαμψη από τη Νίκαια, για να μπορέσουμε να κάνουμε μπάνιο», λέει απρόσμενα, ενδεχομένως αμυνόμενο αδέξια απέναντι στην ξαφνική δόξα.

«Από τις Κάννες και μετά, διαπιστώνω ότι το πραγματικό θέμα της ταινίας περιφρονείται προς όφελος μιας προβληματικής που το ξεπερνά και που δεν προσποιείται ότι τη θίγει», επιμένει. Στην πραγματικότητα θίγει πολλά μεγάλα θέματα, όπως η θέση των μειονοτήτων στη γαλλική κοινωνία ή η σχολική βία. Όμως εκείνος, παρ΄ όλο που επιλέγει ως σκηνικό ένα πολύχρωμο σε σύνθεση μαθητών σχολείο, λέει ότι το βλέπει μόνο ως ένα ενδιαφέρον λογοτεχνικό πλαίσιο:

«Η σχολική καθημερινότητα προσφέρει πλούσιο λογοτεχνικό υλικό», λέει. «Γιατί στα μαθήματα επινοούνται κάθε μέρα θεατρικές σκηνές. Γιατί παράγεται εκεί ένα ανεκτίμητο υλικό κωμωδίας. Και γιατί επίσης η τάξη είναι ένας πολύ αποκαλυπτικός κοινωνικός και πολιτικός καθρέφτης».


Με μια ματιά

Γεννιέται το 1971 στη Βαντέ από γονείς εκπαιδευτικούς. Παίζει ποδόσφαιρο ημιεπαγγελματικά. Ο αθλητισμός είναι παρών και στο πρώτο του μυθιστόρημα («Jouer juste»), ενώ αργότερα γράφει ποδοσφαιρικά χρονογραφήματα στην εφημερίδα «Le Μonde».

Ενώ σπουδάζει Γαλλική Φιλολογία ιδρύει το πανκ ροκ συγκρότημα Ζabriskie Point.

Γράφει κριτικές στο «Cahiers du Cinema». Το 2003 και το 2005 δημοσιεύει δύο μυθιστορήματα και τη βιογραφική μυθιστορία «Μικ Τζάγκερ 1960-1969».

Το 2006 δημοσιεύει το «Ανάμεσα στους τοίχους» (Βραβείο France Culture/Τelerama).

Το 2008 το «Ανάμεσα στους τοίχους» γίνεται ταινία και κερδίζει Χρυσό Φοίνικα στο Φεστιβάλ των Καννών.