Τεστ σωτηρίας για το Αλτσχάιμερ

Να προβλέπει το Αλτσχάιμερ με μία απλή αιματολογική εξέταση: αυτό είναι το μεγάλο στοίχημα που έχει βάλει τα τελευταία χρόνια ο Έλληνας ερευνητής δρ Κωνσταντίνος Λυκέτσος. Άλλωστε, όπως τονίζει, η έγκαιρη πρόγνωση του Αλτσχάιμερ- που παραμένει έως σήμερα εξαιρετικά δύσκολη και χρονοβόρος- είναι το ήμισυ του παντός στην αντιμετώπιση της ασθένειας!

«Α υτό που τώρα ονομάζουμε Αλτσχάιμερ το αναγνωρίζουμε στην ουσία από μια σειρά συμπτωμάτων άνοιας. Για να φθάσει όμως κανείς σε αυτή την κατάσταση σημαίνει πως η εγκεφαλική βλάβη είναι σε προχωρημένο στάδιο», λέει στα «ΝΕΑ» ο δρ Λυκέτσος, διευθυντής της Νευροψυχιατρικής Μονάδας της Ιατρικής Σχολής του παγκοσμίου φήμης Πανεπιστήμιου Τζονς Χόπκινς.

Όπως δείχνουν τα έως τώρα δεδομένα,

ΕΝΘΑΡΡΥΝΤΙΚΑ ΜΗΝΥΜΑΤΑ

Τα πρώτα αποτελέσματα των εξετάσεων αίματος ήταν ιδιαίτερα ενθαρρυντικά, σε ό,τι αφορά τις πιθανότητες πρόβλεψης

η συσσώρευση στον εγκέφαλο β-αμυλοειδών (πρωτεΐνες) ευθύνεται για τη συγκεκριμένη νόσο. «Το Ατλσχάιμερ είναι το αποτέλεσμα μιας αλυσίδας βλαβών που δημιουργούνται και εξελίσσονται μέσα στα έτη. Αυτή η διαδικασία διαρκεί πολλά χρόνια, ακόμη και δεκαετίες έως ότου να εμφανιστούν τα συμπτώματα». Δυστυχώς όμως, μέχρι σήμερα η θεραπεία αρχίζει μετά τη διάγνωση της αρρώστιας και ενώ έχει ήδη προσβάλει τους νευρώνες του εγκεφάλου. Συνεπώς, η πρόωρη αντιμετώπιση είναι το «κλειδί» για την αντιμετώπιση του Ατλσχάιμερ.

«Στόχος μας είναι να μετρήσουμε τη βιολογική υπογραφή της ασθένειας, είτε έχουν εμφανιστεί τα συμπτώματα είτε όχι. Τα κύτταρα των νευρώνων έχουν στην επιφάνειά τους μόρια χοληστερόλης- λιπίδια. Ο εγκέφαλος, μέσω ενός ειδικού μηχανισμού, αποβάλλει τα λιπίδια αυτά στο αίμα, γιατί διαφορετικά επηρεάζουν τη λειτουργία του. Αυτό που εμείς κάνουμε είναι να μετράμε τη συγκέντρωση των μορίων αυτών στο αίμα, καθώς πιστεύουμε πως μπορούν να μας δώσουν εικόνα για τον ρυθμό της καταστροφής των κυττάρων». Τα πρώτα αποτελέσματα των εξετάσεων αίματος ήταν ιδιαίτερα ενθαρρυντικά, σε ό,τι αφορά τις πιθανότητες πρόβλεψης. Ειδικότερα, οι ερευνητική ομάδα του δρ Λυκέτσου βρήκε δείγματα αίματος υγιών γυναικών, τα οποία φυλάσσονταν υπό ειδικές συνθήκες για μια δεκαετία. Όταν έκαναν τις μετρήσεις, διαπίστωσαν ότι οι γυναίκες που είχαν αυξημένα λιπίδια στο αίμα, ήταν αυτές που εμφάνισαν Αλτσχάιμερ αργότερα στη ζωή τους.

Υπάρχει και σχέδιο «βήτα»
Ακόμη όμως κι αν δεν πετύχει το σχέδιο «άλφα», υπάρχει και σχέδιο «βήτα»: «μια συνεργάτιδα μου, μέλος της ερευνητικής ομάδας, υποβάλλει ασθενείς σε αντιδραστικές μετρήσεις πρωτεϊνών. Για να είναι εφικτή η μέτρηση, ο ανθρώπινος οργανισμός πρέπει να υποβληθεί σε σοκ- του δίνουμε δηλαδή γλυκόζη όπως και για τη διάγνωση του διαβήτη. Αυτό που έχουμε διαπιστώσει είναι ότι στους πάσχοντες από Αλτσχάιμερ δεν αυξάνεται το αμυλοειδές στο αίμα. Η παρατήρηση αυτή αποτελεί μία επιπλέον ένδειξη».

Σύμφωνα με τα έως τώρα δεδομένα, στα επόμενα 3- 4 χρόνια, η ερευνητική ομάδα του Τζονς Χόπκινς θα είναι σε θέση να αξιολογήσει πλήρως το κατά πόσον αποδίδουν οι εξετάσεις αίματος ως προς την πρόγνωση του Αλτσχάιμερ.


«Τους μαθαίνω μεσογειακή διατροφή»

ΣΤΗ Β΄ ΝΕΥΡΟΨΥΧΙΑΤΡΙΚΗ Κλινική του Τζονς Χόπκινς το άρωμα Ελλάδας είναι διάχυτο: «Όσοι εργάζονται μαζί μου και επειδή γνωρίζουν πως είμαι Έλληνας, ξέρουν πως πρέπει να τους αρέσει το ελληνικό φαγητό, να μιλούν ελληνικάτους μαθαίνω κάποιες λέξεις- και να παρακολουθούν τα νέα της Ελλάδας», λέει ο δρ Λυκέτσος γελώντας. Πάντως, από τις περιγραφές του γίνεται σαφές πως οι αλλοδαποί συνάδελφοί του κάθε άλλο παρά δυσκολεύονται να δοκιμάσουν τη μεσογειακή κουζίνα. «Όταν έχουμε κάποιο επαγγελματικό τραπέζι, είτε παραγγέλνουμε ελληνικό απ΄ έξω είτε κλείνουμε τραπέζι σε κάποιο εστιατόριο. Και ευτυχώς, υπάρχουν πολλά στην Ελληνική Πόλη (Greek town) της Βαλτιμόρης».

Πάντως, ο δρ Λυκέτσος διευκρινίζει πως παρ΄ όλο που γεννήθηκε και μεγάλωσε στην Αθήνα, δεν θα σκεφτόταν να γυρίσει πίσω. «Οι Έλληνες του εξωτερικού πιθανόν να προσφέρουμε περισσότερα στη χώρα μας με το να είμαστε μακριά. Όλοι άλλωστε γνωρίζουν ποιοι είμαστε και από πού προερχόμαστε». Επίσης προσθέτει ότι οι προοπτικές ανέλιξης, οι δυνατότητες μελέτης και έρευνας, αλλά και το μισθολογικό χάσμα που χωρίζει την Ελλάδα από την Αμερική είναι επίσης σημαντικοί λόγοι που τον κρατούν μακριά από την Αθήνα!