[ 20 ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ ] Η ακρίβεια είναι made in Greece

Εν μέρει μόνο ευθύνεται η διεθνής κρίση για τα προβλήματα της οικονομίας που είναι κυρίως εγχώρια, υποστηρίζει ο κ. Γιάννης Στουρνάρας, καθηγητής στο Πανεπιστήμιο Αθηνών και νέος επιστημονικός διευθυντής του Ινστιτούτου Οικονομικών και Βιομηχανικών Ερευνών. Για τον ίδιο, άλλωστε, η θεραπεία δεν βρίσκεται μόνο στη σφαίρα της οικονομίας, αλλά περιλαμβάνει κυρίως την αναβάθμιση της Παιδείας και των θεσμών.
Από τους πρωταγωνιστές της ένταξης της χώρας στην ευρωζώνη, ως πρόεδρος τότε του Συμβουλίου Οικονομικών Εμπειρογνωμόνων, ο κ. Στουρνάρας επιμένει ακόμη και σήμερα ότι «μπήκαμε με το σπαθί μας». Και προσθέτει με νόημα ότι δεν πρέπει να υπερβαίνουμε τα όρια στα θέματα αυτά.

Πολιτική, τράπεζες, Χρηματιστήριο, πανεπιστήμιο και τώρα ΙΟΒΕ. Πώς νιώθετε με τόσες αλλαγές στην καριέρα σας;

Ξεχάσατε και τη σταδιοδρομία μου στην Αγγλία! Ο ορισμός της δημιουργικής ευελιξίας, με συσσώρευση πολύτιμων εμπειριών. Πόσο στενή σχέση υπάρχει μεταξύ ΙΟΒΕ και Συνδέσμου Ελληνικών Βιομηχανιών;

Λιγότερο στενή από το παρελθόν, αλλά εξίσου χρήσιμη. Ο ΣΕΒ είναι ένας από τους σημαντικούς χορηγούς του ΙΟΒΕ, χωρίς όμως να θίγει την ανεξαρτησία του ιδρύματος.

Η βασική συνεισφορά του ΙΟΒΕ στην ελληνική οικονομία;

Ανεξάρτητη και ανεπηρέαστη από σκοπιμότητες έρευνα, και προτάσεις για εφικτές λύσεις επιστημονικά τεκμηριωμένες.

Ποιο στόχο έχετε από τη νέα σας θέση;

Διεύρυνση του ερευνητικού αντικειμένου, μεγαλύτερη σχέση ακαδημαϊκής έρευνας και πρακτικής εμπειρίας, ανάλυση των μεγάλων προβλημάτων της ελληνικής οικονομίας και σχετικές προτάσεις πολιτικής, διεθνοποίηση και επαφή με άλλες δεξαμενές σκέψης (think tanks), κυρίως του εξωτερικού.

Είναι ελεύθερο το ίδρυμα να ασκήσει
κριτική στην οικονομική πολιτική τής εκάστοτε κυβέρνησης;

Ναι, αλλά πάντοτε με τεκμηριωμένο τρόπο.

Είχατε μπει στο στόχαστρο για τα «κρυφά ελλείμματα» με τη δημοσιονομική απογραφή του κ. Αλογοσκούφη, που οδήγησε στην κοινοτική επιτήρηση. Τελικά μπήκαμε με το σπαθί μας στην ΟΝΕ;

Απολύτως με το σπαθί μας! Με όποιον τρόπο και αν χρησιμοποιήσει κάποιος τα στοιχεία της επίμαχης περιόδου (1999). Δείτε το site της Εurostat για το έτος 1999.

Κινδυνεύουμε και πάλι με υπερβολικό έλλειμμα και επιτήρηση. Πώς φτάσαμε εδώ;

Με τους γνωστούς τρόπους: υστέρηση εσόδων, υπέρβαση πρωτογενών δαπανών σε σχέση με τους στόχους.

Υπάρχουν και άλλα «κρυφά ελλείμματα», που βγαίνουν στη φόρα τώρα;

Η Εθνική Λογιστική δεν είναι ακριβής επιστήμη όπως, π.χ., η Κβαντομηχανική. Παντού και πάντα υπάρχουν «γκρίζες ζώνες». Όπως βέβαια υπάρχουν και όρια στους χειρισμούς. Αυτά δεν πρέπει να τα υπερβαίνουμε.

Για όλα φταίει η διεθνής κρίση;
Φταίει, αλλά σε μικρό βαθμό. Η κρίση δεν έχει επηρεάσει εμάς όπως την υπόλοιπη ευρωζώνη. Τα προβλήματά μας είναι κυρίως εγχώρια.

Ήταν αναπόφευκτα τα φορολογικά μέτρα Αλογοσκούφη για το έλλειμμα;

Η δημοσιονομική προσαρμογή είναι απαραίτητη. Θα προτιμούσα όμως πρώτα μείωση τρεχουσών δαπανών, π.χ. των αμυντικών, και μετά φορολογικά μέτρα. Χρειαζόμαστε ένα νέο, σύγχρονο, αποτελεσματικό και δίκαιο φορολογικό σύστημα χωρίς εξαιρέσεις, καθώς και αξιολόγηση δαπανών.

Κινδυνεύει ο ρυθμός ανάπτυξης;

Έχει ήδη μειωθεί (περίπου μια εκατοστιαία μονάδα), αλλά λιγότερο σε σχέση με άλλες χώρες λόγω μικρότερου ποσοστού εξαγωγών (ουδέν κακόν αμιγές καλού!).

Ποιες παρενέργειες θα υπάρξουν;

Αυξημένη ανεργία, χαμηλότερα εισοδήματα.

Η ακρίβεια είναι κι αυτή εισαγόμενη;

Ώς έναν μόνο βαθμό, λόγω πετρελαίου και άλλων πρώτων υλών. Η υπόλοιπη είναι made in Greece.

Δεν υπάρχουν καρτέλ που ευθύνονται;

Υπάρχουν σημαντικές στρεβλώσεις στον ανταγωνισμό και ρυθμιστικές παρεμβάσεις που τον εμποδίζουν (π.χ. κλειστά επαγγέλματα). Ο ΟΟΣΑ θεωρεί την Ελλάδα ως τη χώρα με τη μικρότερη ένταξη ανταγωνισμού στις αγο ρές. Κάνει καλά τη δουλειά της η Επιτροπή Ανταγωνισμού;

Ναι, όσο το επιτρέπουν οι συνθήκες και το ευρύτερο θεσμικό πλαίσιο. Οι προτάσεις που έδωσε για διαβούλευση τελευταία είναι εύστοχες.

Η ανταγωνιστικότητα της ελληνικής οικονομίας υποχωρεί;
Υποχωρεί, αλλά για λόγους διαφορετικούς από αυτούς που πολλοί πιστεύουν: φτωχές επιδόσεις σε Παιδεία, έρευνα, καινοτομία, θεσμούς είναι το κύριο αίτιο της υποχώρησης.

Συμφωνείτε ότι το μεγαλύτερο πρόβλημα είναι το έλλειμμα του ισοζυγίου πληρωμών;

Θα ήταν, αν παραμέναμε εκτός ευρώ. Τώρα δρα ως καμπανάκι κινδύνου για τη μείωση της εθνικής αποταμίευσης (που ενσωματώνει και το μεγάλο έλλειμμα του δημόσιου τομέα) και την υποχώρηση της ανταγωνιστικότητας.

Υπάρχει κίνδυνος κατάρρευσης της οικονομίας;

Όχι. Το βασικότερο μέτρο πολιτικής που χρειάζεται η οικονομία τώρα είναι…

Παιδεία, θεσμοί, δημοσιονομική προσαρμογή, απελευθέρωση αγορών, εξωστρέφεια.

Μπορούν να γίνουν χωρίς συναίνεση;

Όπως τονίζω και σε βιβλίο το οποίο πρόκειται σύντομα να εκδώσω με το ΙΟΒΕ, το κοινωνικό κράτος και η συναίνεση διαδραματίζουν πρωτεύοντα ρόλο στον νέο οδικό χάρτη για την ανάπτυξη.