[ Πρόσωπα ] Ο στρατηγός του θανάτου

Όλο και περισσότεροι συνεργάτες του προέδρου της Κολομβίας Άλβαρο Ουρίμπε διώκονται για συνεργασία με τα ακροδεξιά αποσπάσματα θανάτου. Τώρα ήρθε η σειρά του απόστρατου στρατηγού Ρίτο Αλέχο Ντελ Ρίο.

Προστατευόμενος του προέδρου Ουρίμπε, ο Ντελ Ρίο θα πρέπει να απαντήσει σε κατηγορίες για συνεργία με τους ακροδεξιούς παραστρατιωτικούς, που είναι υπεύθυνοι για την «εξαφάνιση» τουλάχιστον 15.000 αμάχων σε όλη την Κολομβία. Τα εγκλήματά του ανάγονται στην περίοδο από το 1995 ώς το 1997. Στο όνομα του αγώνα κατά των αριστερών ανταρτών, παραστρατιωτικοί και στρατιώτες περιπολούσαν τότε μαζί καταδιώκοντας αριστερούς, αλλά και απλούς χωρικούς στην περιοχή Ουραμπά της Βορειοδυτικής Κολομβίας, που ήταν υπό την ευθύνη του στρατηγού Ντελ Ρίο.

Πολλές μη κυβερνητικές οργανώσεις και τοπικοί αξιωματούχοι είχαν παρουσιάσει ήδη από τότε καταλόγους με ονόματα θυμάτων που υπέστησαν βασανιστήρια, που τους έβγαλαν τα μάτια, που τα έκαψαν ζωντανά, που βρέθηκαν αποκεφαλισμένα. Μάταια. Τους παραστρατιωτικούς της Ουραμπά χρηματοδοτούσαν τότε οι μεγάλοι γαιοκτήμονες και οι πολυεθνικές της μπανάνας, με πρώτη την Τσικίτα. Και κυβερνήτης της περιφέρειας ήταν ο σημερινός πρόεδρος Ουρίμπε, ο οποίος προστάτευε τον «Ειρηνοποιό», όπως τον χαρακτήριζε, Ντελ Ρίο, από τις κατηγορίες των «αριστερών». Το 1997, ο Ντελ Ρίο ξεκίνησε με τα αποσπάσματα θανάτου την «Επιχείρηση Γένεση», η οποία επέτρεψε να δημιουργηθούν μεγάλες μονοκαλλιέργειες αφρικανικού φοίνικα στα χωράφια χιλιάδων χωρικών που δολοφονήθηκαν εν ψυχρώ ή διώχτηκαν από τη γη τους.

Μια πρώτη έρευνα, το 2001, είχε οδηγήσει σε μια σύντομη φυλάκιση του στρατηγού. Όμως ο εισαγγελέας Λουίς Καμίλο Οσόριο, τον οποίο ο Ουρίμπε προήγαγε έκτοτε σε πρεσβευτή στο Μεξικό, απέλυσε τους ανακριτές και έθαψε τον σχετικό φάκελο. Χρειάσθηκε η αμνήστευση 15.000 παραστρατιωτικών για να ξανανοίξει η έρευνα. Καθώς ο νόμος περί αμνηστίας τούς υποχρέωσε να προβούν σε πλήρεις ομολογίες, οι αρχηγοί των αποσπασμάτων θανάτου αποκάλυψαν πως ο Ντελ Ρίο είχε αναγάγει σε κρατική πολιτική την προσφυγή στις υπηρεσίες τους. «Πού είναι ο Ειρηνοποιός που μας έστελνε να κάνουμε τη βρώμικη δουλειά, που μας άνοιγε τις πόρτες των στρατοπέδων του;», είχε δηλώσει τον Ιούνιο ο πρώην διοικητής των παραστρατιωτικών Εβέρ Βελόσα.

Τέτοιες δηλώσεις και μαρτυρίες που για πολλά χρόνια είχαν αγνοηθεί, οδήγησαν τώρα στη σύλληψη του στρατηγού, ο οποίος ενδέχεται επίσης να κατηγορηθεί για λαθρεμπόριο στρατιωτικού υλικού, καθώς και για πλουτισμό από το λαθρεμπόριο κοκαΐνης που επέτρεπε να διεξάγουν οι ένοπλοι ακροδεξιοί. Το σκάνδαλο μπορεί να φτάσει ώς τον πρόεδρο Ουρίμπε. Το 1999, όταν ο Ντελ Ρίο αποστρατεύθηκε κατόπιν αμερικανικών πιέσεων- οι ΗΠΑ τον κατηγορούσαν για συνεργασία με τα αποσπάσματα θανάτου, αλλά και για άλλα, αδιευκρίνιστα «αδικήματα», ο Ουρίμπε τον υπερασπίστηκε θερμά και, μόλις ανέλαβε προεδρικά καθήκοντα τον Αύγουστο του 2002, έσπευσε να διορίσει τον απόστρατο στρατηγό σύμβουλο των υπηρεσιών πληροφοριών.