«Δεν είχαν δικαίωμα στη Βιστωνίδα»

«Με τα χρυσόβουλα που επικαλείται η Μονή Βατοπαιδίου δεν μπορεί σε καμία περίπτωση να κατοχυρώσει νόμιμες απαιτήσεις πάνω σε ακίνητα της Βιστωνίδας», λέει στα «ΝΕΑ» ο αρχαιολόγος Κωνσταντίνος Τσουρής.

Πρόσωπο κλειδί της υπόθεσης Βατοπαιδίου, ο κ. Τσουρής είχε κληθεί ως μάρτυρας στη δίκη που έγινε το 2003 ενώπιον του Πολυμελούς Πρωτοδικείου Κομοτηνής, προκειμένου να καταθέσει υπέρ των απόψεων του Ελληνικού Δημοσίου, έπειτα από πρόταση του παρέδρου του Νομικού Συμβουλίου του Κράτους. Το πόρισμά του, που το παρουσίασε με την ιδιότητα του προϊσταμένου της 12ης Εφορείας Βυζαντινών Αρχαιοτήτων, «χάθηκε» μυστηριωδώς από τον φάκελο της δικογραφίαςμιας δίκης που είχε γίνει για να ξεκαθαρίσει οριστικά αν η Μονή Βατοπαιδίου είχε ιδιοκτησία στη Βιστωνίδα ή όχι. Η δίκη διεκόπη το καλοκαίρι του 2004 με κοινή απόφαση των Αγιορειτών και του Ελληνικού Δημοσίου, χωρίς να έχει επιλύσει το θέμα. Κάτι που ανέλαβαν στη συνέχεια να κάνουν οι υπουργικές αποφάσεις των κ.κ. Μπασιάκου και Δούκα.

Στην έρευνα που πραγματοποίησε- είχε κοινοποιήσει την έκθεσή του και στην ηγεσία του υπουργείου Πολιτισμού- ο κ. Τσουρής ήταν κατηγορηματικός. Έπρεπε να ζητηθεί από το υπουργείο Οικονομικών η ανάκληση των αποφάσεων για τη μη προβολή δικαιωμάτων κυριότητας του Δημοσίου επί των επίμαχων περιοχών.

ΤΟ ΠΟΡΙΣΜΑ

Ο αρχαιολόγος Κ. Τσουρής είχε καταθέσει ότι από τα έγγραφα της Μονής δεν προέκυπταν αξιώσεις

Ανίσχυροι τίτλοι
«Δεν αμφισβητώ ότι οι τίτλοι και τα έγγραφα που επικαλείται η Μονή Βατοπαιδίου είναι γνήσια και έγκυρα, τουλάχιστον μέχρι και το έτος 1350. Κανείς όμως δεν μπορεί να δώσει υπόσταση στο περιεχόμενο αυτής της περιουσίας και αυτό γιατί αναφέρονται σε περιουσία την οποία δεν μπορεί να τοποθετήσει κανείς στον χώρο, δεν ξέρει την ακριβή της έκταση, την αξία της ούτε τους γείτονές της. Αυτή την περιουσία δεν μπορεί κανείς να την υπολογίζει ως ιδιοκτησία του», αποκαλύπτει στα «ΝΕΑ». Ο κ. Τσουρής παρ΄ ότι δεν είδε ποτέ τα πρωτότυπα χρυσόβουλα που επικαλείται η Μονή, διατηρεί την πεποίθηση πως δεν προσκόμιζαν οι Αγιορείτες πλαστά χρυσόβουλα. Αντίθετα, είναι επιφυλακτικός για τα δύο χρυσόβουλα που προέρχονται από τον Ιωάννη Ούγγλεση, τα οποία όμως είναι κομβικά για την υπόθεση αφού «προσφέρουν» στο Βατοπαίδιο το μεγαλύτερο μέρος της έκτασης που διεκδίκησε.

«Υπάρχουν άλλα χρυσόβουλα εκείνης της περιόδου, που καθορίζουν με κάθε λεπτομέρεια τα όρια των γαιών που περιγράφουν. Όπου δεν υπάρχουν μεγάλες αλλαγές στη γεωμορφία του εδάφους, ορισμένες φορές μπορούμε να καθορίσουμε την έκτασή τους. Δεν συμβαίνει όμως αυτό, στην περίπτωση της Βιστωνίδας».

Η στάση του Δημοσίου
Σύμφωνα με τον κ. Τσουρή, σε εκείνη τη δίκη ο εκπρόσωπος της Τοπογραφικής Υπηρεσίας, υποστήριξε ότι το ελληνικό κράτος από το 1925 προέβαινε σε νομικές πράξεις για τις γαίες της περιοχής της Βιστωνίδας, οι οποίες συνοδεύονταν από σχετικές προσκλήσεις προς όλους εκείνους που πιθανώς ήθελαν να εγείρουν απαιτήσεις. «Προφανώς και για 50 χρόνια, ποτέ δεν ενδιαφέρθηκε η Μονή Βατοπαιδίου για να εγείρει αξιώσεις, παρά μόνο τα τελευταία χρόνια». Είναι χαρακτηριστικό πως οι αποφάσεις του Γνωμοδοτικού Συμβουλίου στηρίχτηκαν σε τοπογραφικό σχέδιο που έδωσε τοπογράφος ο οποίος πληρώθηκε από το Βατοπαίδιο, ενώ η μηχανικός της Υπηρεσίας Δημοσίων Κτημάτων έκανε έλεγχο εφαρμόζοντας τις οδηγίες της Μονής.

Ο κ. Τσουρής όμως αποκαλύπτει και ένα απίστευτο αλαλούμ μεταξύ των υπουργείων Πολιτισμού και Οικονομικών. «Τα Γνωμοδοτικά Συμβούλια δεν αποτάθηκαν ποτέ στο υπουργείο Πολιτισμού για να λάβουν απαντήσεις για τους υφιστάμενους τρεις μεγάλους αρχαιολογικούς χώρους που βρίσκονται μέσα στα όρια της επίδικης περιοχής. Θεωρώ ότι στο υπουργείο Οικονομικών αγνοούσαν παντελώς την ύπαρξη αρχαιολογικών χώρων. Δεν μπήκαν όμως στον κόπο να αποταθούν ούτε καν στις Τοπογραφικές Υπηρεσίες των Νομών Ξάνθης και Ροδόπης», τονίζει με έμφαση.