ΠΡΟΣΩΠΑ Φωνή της σιωπηλής θάλασσας

gangel@dolnet.gr
Το βιβλίο της Ιζαμπέλα Λέβιν «Σιωπηλή Θάλασσα» κυκλοφόρησε στα τέλη του καλοκαιριού του 2007 και αναστάτωσε τους Σουηδούς. Μεγάλα εστιατόρια της Στοκχόλμης αφαίρεσαν τον μπακαλιάρο από το μενού τους, κοινότητες αναστάτωσαν τις διατροφικές συνήθειες σε οίκους ευγηρίας και σχολεία απαγορεύοντας την κατανάλωση απειλούμενων ψαριών. Πολιτικοί αξιωματούχοι υποσχέθηκαν ότι ο σουηδικός αλιευτικός στόλος θα περιοριστεί. Μέσα σε μερικούς μήνες, η Ιζαμπέλα Λέβιν (L vin), η οποία ήταν ώς τότε γνωστή μόνο μεταξύ των αναγνωστών των άρθρων της στο περιοδικό «Αll tom mat» (Τα πάντα σχετικά με την τροφή), κέρδισε όλα τα λογοτεχνικά βραβεία της χρονιάς. «Επειδή αφηγήθηκε με συγκλονιστικό τρόπο αυτά που κάνει ο άνθρωπος στη θάλασσα και το τίμημά τους», σύμφωνα με την αιτιολόγηση ενός εξ αυτών. Στη Σουηδία, η Λέβιν έγινε μια σταρ- και η φωνή της σιωπηλής θάλασσας. Το βιβλίο της θα κυκλοφορήσει τον ερχόμενο μήνα σε έκδοση τσέπης και η Λέβιν ονειρεύεται να εξαγάγει τη συζήτηση σ΄ όλη την Ευρώπη- λέει πως στις Βρυξέλλες οι υποστηρικτές της μεταρρύθμισης της ευρωπαϊκής πολιτικής για την αλιεία περιμένουν με ανυπομονησία τη μετάφραση του βιβλίου της στα αγγλικά. Το έχει γράψει σαν ένα θρίλερ και καταγράφει στις σελίδες του τις συνέπειες της υπεραλιείας, ιδιαίτερα στη Βαλτική- συνέπειες δραματικές για τον μπακαλιάρο, για το χέλι, για τη βιοποικιλότητα, για το θαλάσσιο οικοσύστημα που καταρρέει. Το σοκ ήταν ακόμη μεγαλύτερο για τους Σουηδούς, που θέλουν να θεωρούνται πρωταθλητές στην προστασία του περιβάλλοντος και διαπίστωναν πως η θάλασσα γίνεται σιωπηλή με την ευλογία και τις επιδοτήσεις των αρχών. «Αφύπνισε τον κόσμο», παραδέχεται για τη 45χρονη συγγραφέα ο Άξελ Βένμπλαντ, γενικός διευθυντής της σουηδικής Υπηρεσίας Αλιείας. «Έθεσε τις ερωτήσεις που έπρεπε και αναζήτησε τις απαντήσεις. Δεν συμφωνώ μαζί της σ΄ όλα τα σημεία, για παράδειγμα δεν πιστεύω πως οι καταναλωτές πρέπει να μποϊκοτάρουν τον μπακαλιάρο, αλλά δεν είναι αυτό το σημαντικότερο».

Αριστερή και φεμινίστρια, η Λέβιν εργαζόταν ως δημοσιογράφος το 2003, όταν ανακάλυψε μια ανακοίνωση των αλιευτικών αρχών που αποκάλυπτε πως τα αποθέματα χελιών μειώθηκαν κατά 99% μέσα σε 20 χρόνια και πως δεν γίνεται τίποτε για να εμποδιστεί η πλήρης εξαφάνισή τους. Διαπίστωσε παράλληλα πως, όταν μιλάμε για ψάρια, μιλάμε για εισόδημα ή για θέσεις απασχόλησης, όχι για ζωντανά πλάσματα. Και θέλησε να δείξει πως τα ζώα αυτά έχουν αξία. «Ο μπακαλιάρος είναι πολύ έξυπνος», εξηγεί. «Αν βρεθείς μπροστά σ΄ ένα μπακαλιάρο σε ενυδρείο, θα σηκώσει το κεφάλι του για να σε κοιτάξει. Όσο για το χέλι, έχει εγκεφαλική δραστηριότητα πολλές ώρες αφού του κόψουν το κεφάλι». Γι΄ αυτήν, τα ψάρια αξίζουν τον σεβασμό, έστω κι αν δεν είναι ικανά να μας συγκινήσουν με εκφράσεις ή με τα μεγάλα μάτια των μωρών της φώκιας…