[ 20 ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ ] Στα δικαστήρια συνήθως την πληρώνουν οι «φτωχοδιάβολοι»

«Υπονόμευση της αυτοεκτίμησης των δικαστών» χαρακτηρίζει ο νομικός Βασ. Καρύδης την πρόσφατη νομοθετική ρύθμιση που προβλέπει τον διορισμό των διοικήσεων στα μεγάλα δικαστήρια και τις εισαγγελίες, τα μέλη των οποίων τα τελευταία 15 χρόνια ήταν αιρετά. Θίγει μάλιστα και το ζήτημα της αυστηροποίησης των ποινών που επιβάλλουν τα δικαστήρια, διατυπώνοντας την άποψη ότι «συνήθως την πληρώνουν οι “φτωχοδιάβολοι”, καμιά φορά όμως και οι “επώνυμοι”».

Χαρακτηρίσατε, μαζί με άλλους νομικούς, την κατάργηση του αυτοδιοίκητου των δικαστηρίων ως «τελευταίο επεισόδιο του επικίνδυνου σίριαλ». Γιατί;

Επειδή ενισχύει την περιρρέουσα ατμόσφαιρα καχυποψίας και αποδυναμώνει περαιτέρω τη διάκριση των εξουσιών. Υπονομεύει την αυτοεκτίμηση των δικαστών. Οι διορισμένοι προϊστάμενοι αποτελούν οπισθοδρόμηση για τη Δικαιοσύνη;

Κάθε μέτρο που περιστέλλει τη δημοκρατική συμμετοχή και τη λογοδοσία ενέχει το σπέρμα της «παλινόρθωσης» αυταρχικών δομών και σκοτεινών πρακτικών. Η αλλαγή θα έχει επιπτώσεις στην απονομή της Δικαιοσύνης;
Θα το δείξει η… νεκροψία. Πώς αντικατοπτρίζεται στην καθημερινότητα των πολιτών που ψάχνουν να βρουν το δίκιο τους;

Θα ενισχυθεί η υπάρχουσα δυσπιστία.

Η κατάργηση του θεσμού συνδέεται με τα φλέγοντα δικαστικά μέτωπα, όπως Siemens, ομόλογα και εξαγορά των καταστημάτων Γερμανός από την CosmΟΤΕ;

Το πρόβλημα της ελληνικής Δικαιοσύνης είναι ακριβώς ότι τίθεται η συγκεκριμένη ερώτηση.

Σας προβληματίζει η διάρκειατρία χρόνια- των διορισμένων
προϊσταμένων στο τιμόνι των μεγάλων δικαστηρίων;

Η απάντηση εξαρτάται από τον βαθμό καχυποψίας ή καλοπιστίας. Η «έξωθεν μαρτυρία» όμως δεν συνηγορεί υπέρ της τελευταίας.

Μπορεί- όπως ορισμένοι λένε – να σχετίζεται με τις έρευνες για τα παραδικαστικά κυκλώματα;

Δεν γνωρίζω. Τα τελευταία χρόνια παρατηρείται στροφή επί το… αυστηρότερον στην ποινική δικαιοσύνη. Το εισπράττετε από την παρουσία σας στα ακροατήρια;

Το εισπράττουν οι δικηγόροικαι κυρίως οι κατηγορούμενοισε όλη την επικράτεια. Επιβεβαιώνεται από ερευνητικά ευρήματα.

Πού οφείλεται;
Κυρίως στην ανασφάλεια των δικαστών, λόγω συγκυρίας. Διαπιστώνονται όμως τιμωρητικές τάσεις και στο κοινωνικό σώμα, καθώς η κοινωνική κρίση βαθαίνει. Η προσωρινή κράτηση επιβάλλεται ως αναγκαίο μέτρο ή ως προκαταβολή ποινής;

Η Ελλάδα έχει το μεγαλύτερο ποσοστό υποδίκων στην Ευρωπαϊκή Ένωση. Συχνά η απόφαση δεν καθορίζεται από τις προϋποθέσεις του νόμου, αλλά από την ιδιότητα του κατηγορουμένου, τη φύση της πράξης, τη δημοσιότητα της υπόθεσης κ.λπ. Οι δικαστικές αποφάσεις καθορίζονται από εξωθεσμικά κριτήρια;

Παίζει συχνά ρόλο η συγκυρία, τα κυρίαρχα στερεότυπα, ακόμη και το ιδιότυπο «esprit de corps» των δικαστών. Την πληρώνουν συνήθως οι «φτωχοδιάβολοι», καμιά φορά όμως και «επώνυμοι».

Πώς προστατεύεται ο πολίτης σε αυτές τις περιπτώσεις;

Το κύριο δεν είναι οι διατάξεις. Είναι η δικαιοκρατική κουλτούρα που χτίζεται, δεν «θεσπίζεται».

Για παράδειγμα, η αρχή της «ελεύθερης εκτίμησης των αποδείξεων» γίνεται συχνά κερκόπορτα για αποφάσεις σκοπιμότητας.

Ποιο θεωρείτε το μεγαλύτερο αγκάθι στη λειτουργία της Δικαιοσύνης;

Την «απονομιμοποίησή» της στη συλλογική κοινωνική συνείδηση. Και ποιο μέτρο κρίνετε επιβεβλημένο για τη βελτίωσή της;
Σειρά μέτρων και δράσεων σε μια διαλεκτική πορεία εξασφάλισης της εγγυητικής λειτουργίας του κράτους δικαίου.

Η ποιότητα της Δικαιοσύνης επηρεάζεται από τους ρυθμούς απονομής της;

Η βραδύτητα αποδυναμώνει την αποτρεπτική λειτουργία της ποινικής δικαιοσύνης και αποθαρρύνει τον φιλόνομο πολίτη. Προβλήματα όμως δημιουργούν και επιλεκτικές διαδικασίες express.

Το νομικό οπλοστάσιο αρκεί για την αντιμετώπιση των σύγχρονων μορφών εγκληματικότη
τας;
Το θεσμικό πλαίσιο συνήθως ακολουθεί την εξέλιξη του εγκλήματος. Η κάθε φορά αναγκαία θεσμική καινοτομία κρίνεται ανάλογα με την έκταση του προβλήματος, την κοινωνική βλάβη κ.λπ. Το ζήτημα όμως είναι ότι τα τελευταία χρόνια στο στόχαστρο βρίσκονται οι πλειοψηφίες.

Μήπως αρκεί η ψύχραιμη εφαρμογή των κείμενων διατάξεων;

Η ψύχραιμη, αμερόληπτη και δικαιοκρατική εφαρμογή.

Τα τεχνικά μέσα που διαθέτουν οι δικαστές στο… κυνήγι του εγκλήματος είναι αρκετά;

Οικεία εικόνα αποτελεί ο(η) μοναχικός ανακριτής με τον γραμματέα σε μίζερα γραφεία. Ο όγκος των δικογραφιών στην έδρα του ακροατηρίου. Η εξάρτηση από την αστυνομική προανάκριση.

Οι νομικοί έχουν μερίδιο ευθύνης στην ποιότητα απονομής της Δικαιοσύνης;

Κάθε νομικός είναι άμισθος δημόσιος λειτουργός. Αυτό καθορίζει και το μέτρο της ευθύνης.

Όμως, έκαστος εφ΄ ω ετάχθη. Θα έχει συνέχεια η πρωτοβουλία που πήρατε με την παρέμβασή σας;

Πάντως, δεν ήταν πυροτέχνημα. Δεν υπέγραψαν μόνο νομικοί.

Διαπιστώσαμε μια αναγκαιότητα και δηλώσαμε τη διαθεσιμότητά μας για την ανάληψη συλλογικών πρωτοβουλιών ως προς την υποστασιοποίηση του κράτους δικαίου, που έχει σοβαρά τρωθεί.

Οψόμεθα.