«Έρχεται νέα αιματοχυσία»

Οι εχθροπραξίες ανάμεσα στη Ρωσία και τη Γεωργία για την αποσχισθείσα επαρχία της Νότιας Οσετίας μοιάζει, εκ των υστέρων, ότι ήταν από καιρό προδιαγεγραμμένες. Επί χρόνια οι Ρώσοι ισχυρίζονταν πως ο πρόεδρος της Γεωργίας, ο Μιχαήλ Σαακασβίλι, προετοιμαζόταν για να ανακαταλάβει τις διαφιλονικούμενες περιοχές της Νότιας Οσετίας και της Αμπχαζίας και προειδοποιούσαν πως θα χρησιμοποιήσουν βία για να εμποδίσουν κάτι τέτοιο.
O Σαακασβίλι, ωστόσο, περιγράφει τη Ρωσία ως μια πολεμοχαρή δύναμη που πιέζει ανελέητα τα σύνορά του και είναι αδυσώπητα εχθρική απέναντι σε δημοκρατικούς γείτονές της όπως η Γεωργία και η Ουκρανία. Έχει συνταχθεί με τη Δύση και διεξάγει εκστρατεία για να μπει η Γεωργία στο ΝΑΤΟ. Ο Βλαντίμιρ Πούτιν, ο πρώην πρόεδρος της Ρωσίας και νυν πρωθυπουργός, έχει δηλώσει πως η Ρωσία ουδέποτε θα αποδεχθεί παρουσία του ΝΑΤΟ στον Καύκασο.

Θέμα χρόνου
Με λίγα λόγια, η μεθόριος ανάμεσα στη Γεωργία και τη Ρωσία ήταν το πιο ξερό φιτίλι· το μόνο ερώτημα ήταν πού θα ξεσπούσε η πυρκαγιά. Δεν είναι ακόμη σαφές πώς θα είναι τα πράγματα μεταξύ των δύο χωρών

ΒΛΑΝΤΙΜΙΡ ΠΟΥΤΙΝ

«Η Ρωσία ουδέποτε θα αποδεχθεί παρουσία του ΝΑΤΟ στον Καύκασο». Η μεθόριος ανάμεσα στη Γεωργία και τη Ρωσία ήταν το πιο ξερό φιτίλι

όταν ο καπνός διαλυθεί. Όμως είναι ασφαλές να πούμε πως, ενώ η Ρωσία έχει μεγάλο πλεονέκτημα στη δύναμη πυρός, η Γεωργία, μια λίγο-πολύ δημοκρατική χώρα, ανοιχτή και με ελεύθερη αγορά, υπερέχει πολιτικά.

Ο Σαακασβίλι συνέκρινε πρόσφατα τη Γεωργία με την Τσεχοσλοβακία του 1938 και κάλεσε τη Δύση να τη σώσει από έναν αδηφάγο γείτονα. «Αν η Γεωργία αποτύχει», μου είχε πει δυσοίωνα πριν από δύο μήνες, «θα πάρουν όλοι το μήνυμα ότι αυτός ο δρόμος δεν οδηγεί πουθενά».

Οι Γεωργιανοί είναι ένας μελοδραματικός λαός και λίγοι είναι πιο μελοδραματικοί από τον υπερδραστήριο πρόεδρό τους. Όμως έχουν λόγο να φοβούνται τις φιλοδοξίες και την οργή μιας ανανεωμένης Ρωσίας, η οποία προσπαθεί να ανακτήσει χαμένη ισχύ. Ενώ η Κίνα διακηρύσσει και γενικά εφαρμόζει το δόγμα της «ειρηνικής ανόδου», αποφεύγοντας τις συγκρούσεις στο εξωτερικό για να επικεντρωθεί στην ανάπτυξη στο εσωτερικό, η Ρωσία ενεργεί όλο και περισσότερο σαν επεκτατική δύναμη του 19ου αιώνα. Ένας ανώτερος Αμερικανός αξιωματούχος επισημαίνει πως, μολονότι οι ΗΠΑ και η Ρωσία έχουν κοινά συμφέροντα, η Ρωσία έχει γίνει «μια ρεβιζιονιστική και επιθετική δύναμη» και η Δύση «πρέπει να είναι έτοιμη να απαντήσει στην πίεση που δέχεται». Όμως, η κυβέρνηση Μπους αναγνωρίζει επίσης πως η Ρωσία έχει θεμιτά συμφέροντα ασφάλειας και πως ο Σαακασβίλι έπαιξε ένα επικίνδυνο παιγνίδι με τη ρωσική αρκούδα.

Για μεγάλο μέρος των πολιτικών και των διπλωματών, το σύνορο όπου βρίσκονται αντιμέτωπες η Γεωργία και η Ρωσία, με τη Νότια Οσετία και την Αμπχαζία ανάμεσά τους, έχει γίνει ένα νέο σύνορο Ψυχρού Πολέμου. Εκνευρισμός
Βέβαια, μόνον οι οικονομικές θεωρήσεις για τους πετρελαιαγωγούς και τους αγωγούς φυσικού αερίου δεν μπορούν να δικαιολογήσουν την εμμονή που φαίνεται να έχει η Ρωσία με τη Γεωργία. Οι «χρωματιστές επαναστάσεις» που σάρωσαν την Ουκρανία, τα Βαλκάνια και τον Καύκασο τα πρώτα χρόνια του νέου αιώνα είναι σαφές ότι εκνεύρισαν τον Πούτιν, ο οποίος έχει καταγγείλει την αμερικανική πολιτική της «προώθησης της δημοκρατίας» και έχει φιμώσει ξένες οργανώσεις που επιδιώκουν να προωθήσουν τα ανθρώπινα δικαιώματα στη Ρωσία.

Η Γεωργία, με την αγκαλιά της ανοιγμένη προς τη Δύση, αντιπροσωπεύει μια απειλή για τη νομιμότητα του ρωσικού αυταρχικού μοντέλου. Και η πρόκληση αυξάνεται στο έπακρο από τη ένθερμη προσδοκία της Γεωργίας να ενταχθεί στο ΝΑΤΟ- κάτι που για τη Μόσχα είναι «κόκκινη γραμμή». Τόσο ο Πούτιν όσο και ο διάδοχός του στην προεδρία, ο Ντμίτρι Μεντβέντεφ, έχουν μιλήσει με τις αυστηρότερες εκφράσεις για το θέμα αυτό. Ο υπουργός Εξωτερικών Σεργκέι Λαβρόφ είχε απειλήσει πως η φιλοδοξία της Γεωργίας να ενταχθεί στο ΝΑΤΟ «θα οδηγήσει σε νέα αιματοχυσία» και είχε προσθέσει, σαν αυτό να μην ήταν αρκετό, πως «θα κάνουμε τα πάντα για να μην επιτρέψουμε στη Γεωργία και την Ουκρανία να ενταχθούν στο ΝΑΤΟ». Κατόπιν αυτού, ο Αλεξάντρ Ροντέλι, διευθυντής του Γεωργιανού Ιδρύματος Στρατηγικών και Διεθνών Σπουδών, μου επισήμανε τη σκέψη που αποδίδεται στον διπλωμάτη και ερευνητή Τζορτζ Κέναν: «Η Ρωσία μπορεί να έχει στα σύνορά της είτε εχθρούς είτε βασάλους» (υποτελείς).


Ανησυχία για τους Έλληνες κυανόκρανους

ΑΝΗΣΥΧΟΥΝ ΕΠΙΤΕΛΕΙΣ του ελληνικού «Πενταγώνου» για την κλιμάκωση της έντασης και την επέκταση των συγκρούσεων και στην Αμπχαζία, όπου μεταξύ των 147 ένστολων παρατηρητών του ΟΗΕ που περιπολούν μεταξύ Γεωργιανών και Αμπχαζίων υπηρετούν και 3 Έλληνες αξιωματικοί. «Οι τρεις Έλληνες κυανόκρανοι στην Αμπχαζία και ο Ακόλουθος Άμυνας στην πρωτεύουσα της Γεωργίας, Τιφλίδα, είναι καλά στην υγεία τους», ανέφερε αρμόδια πηγή, επικαλούμενη την επικοινωνία που είχε το ΓΕΕΘΑ μαζί τους χθες το πρωί. Ωστόσο, τα ανησυχητικά στοιχεία για τις εξελίξεις σε σχέση (και) με τους Έλληνες στρατιωτικούς είναι πολλά:

● Πρώτον, ότι οι δύο από τους Έλληνες αξιωματικούς βρίσκονταν ακόμη στην περιοχή Γκάλι, κοντά στην παλαιά ζώνη κατάπαυσης του πυρός από την πλευρά της Αμπχαζίας. Κι αυτό την ώρα που ο βοηθός Γεν. Γραμματέας του ΟΗΕ κ. Μουλέν δήλωνε ότι οι άντρες της δύναμης UΝΟΜΙG μετακινήθηκαν στη βάση τους στο Σουχούμι για να αποφευχθεί το ενδεχόμενο να βρεθούν σε διασταυρούμενα πυρά ανάμεσα στους Γεωργιανούς και τους Αμπχάζιους.

● Δεύτερον, ότι ο ρωσικός στρατός απηύθυνε ήδη τελεσίγραφο στις γεωργιανές δυνάμεις στην Αμπχαζία να παραδώσουν τα όπλα τους γιατί αλλιώς θα δεχθούν επίθεση.

● Τρίτον, ότι οι Αμπχάζιοι έχουν αποκλείσει παντελώς τους Γεωργιανούς που βρίσκονται στα Φαράγγια Κοντόρι. Ο ΟΗΕ εκτιμά ότι εκεί ίσως να γίνουν συγκρούσεις σήμερα, καθώς ήδη οι αρχές της Αμπχαζίας ζήτησαν από τους κυανόκρανους να αποσυρθούν.

Απαγωγές Ελλήνων
Στη δύσβατη αυτή περιοχή, που τη διεκδικούν και οι δύο πλευρές, περιπολούν και οι Έλληνες. Μάλιστα, δύο φορές, το 1999 και το 2000, αξιωματικοί μας είχαν απαχθεί από ενόπλους και χρειάστηκαν λεπτές διαπραγματεύσεις για να απελευθερωθούν. Οι Έλληνες παρατηρητές (συνήθως 5) βρίσκονται εκεί από το 1994 οπότε ανέλαβε ρόλο η δύναμη του ΟΗΕ (UΝΟΜΙG). Κατά την 14ετή παραμονή της δύναμης έχουν σκοτωθεί 8 κυανόκρανοι και τρεις πολιτικοί υπάλληλοι.

Η πυραυλάκατος από Ελλάδα
Η Ελλάδα παραχώρησε το 2004 στο Γεωργιανό Πολεμικό Ναυτικό την πυραυλάκατο «Μπάτσης» γαλλικής κατασκευής τύπου Combattante ΙΙ, για την οποία υπήρξαν φήμες ότι ήταν αυτή που βυθίστηκε από ρωσικά πυρά (στο γεωργιανό ναυτικό φέρει το όνομα «DΙΟSCURΙΑ»). Πηγές του ελληνικού ναυτικού έλεγαν χθες ότι από τα μέχρι τώρα γνωστά στοιχεία η πληροφορία δεν φαίνεται να ευσταθεί, ενώ άλλες πηγές αναφέρουν ότι η βυθισμένη πυραυλάκατος είναι η «ΤΒΙLΙSΤΙ» τύπου 206 ΜR.


Όλα για τον έλεγχο των πετρελαιαγωγών

Ο ΜΑΡΣΑΛ ΓΚΟΛΝΤΜΑΝ, από τους κορυφαίους ειδικούς για τη Ρωσία, υποστηρίζει σ΄ ένα πρόσφατο βιβλίο πως ο Πούτιν εγκαθίδρυσε ένα «πετρελαϊκό κράτος» όπου το πετρέλαιο και το φυσικό αέριο έχουν μετατραπεί στρατηγικά σε τιμωρίες, αμοιβές και απειλές. Ο συγγραφέας αναφέρεται στις μεγάλες προσπάθειες που κατέβαλε ο Πούτιν για να διατηρήσει τον έλεγχο της μεταφοράς του φυσικού αερίου από την Κεντρική Ασία στη Δύση. Ένας εναλλακτικός αγωγός φυσικού αερίου επρόκειτο να παρακάμψει τη Ρωσία και να περάσει από τη Γεωργία, όπως συμβαίνει τώρα μ΄ έναν πετρελαιαγωγό. «Αν η αναταραχή επικρατήσει στη Γεωργία», επισημαίνει ο Γκόλντμαν, «οι επενδυτές δεν θα βάλουν τα χρήματα για να κατασκευαστεί ο αγωγός που θα παρακάμπτει τη Ρωσία». Έτσι, συμπεραίνει, ο Πούτιν έκανε ό,τι μπορούσε για να αποσταθεροποιήσει το καθεστώς του Σαακασβίλι.