«Ανοίγει τώρα ο δρόμος για μεταρρυθμίσεις στην Τουρκία»

Έκπληξη αλλά και ανακούφιση αισθάνονται αυτές τις μέρες οι Τούρκοι εκσυγχρονιστές, καθώς το Συνταγματικό Δικαστήριο αποφάσισε να μη θέσει εκτός λειτουργίας το ισλαμικό κόμμα του Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν. Τώρα όλοι περιμένουν την επιτάχυνση των μεταρρυθμίσεων για την Ε.Ε., λέει στα «ΝΕΑ» ο καθηγητής και αρθρογράφος Σαχίν Αλπάι, ενώ πιστεύει ότι η Άγκυρα δεν θα εμποδίσει τη λύση στο Κυπριακό, εφόσον οι δύο πλευρές πετύχουν τη συναίνεση.

Η πλειονότητα των Τούρκων σοκαρίστηκε τον περασμένο Μάρτιο, όταν ο εισαγγελέας του Ανωτάτου Δικαστηρίου της Τουρκίας ζήτησε από το Συνταγματικό Δικαστήριο να θέσει εκτός λειτουργίας το ΑΚΡ του Ερντογάν για δραστηριότητα εναντίον του κοσμικού χαρακτήρα του κράτους. «Η πλειονότητα όσων διάβασαν τις κατηγορίες συμπέραναν ότι τα στοιχεία δεν ήταν καθόλου πειστικά και ότι η υπόθεση ήταν καθαρά πολιτική», λέει στα «ΝΕΑ» ο Σαχίν Αλπάι, καθηγητής Πολιτικής Επιστήμης στο Πανεπιστήμιο Μπαχτσεσεχίρ της Κων/πολης και αρθρογράφος στις ημερήσιες εφημερίδες «Ζaman» και «Τoday΄s Ζaman».

«Αναπάντεχη απόφαση». Ωστόσο, ο Αλπάι δεν ήταν ο μόνος που εξεπλάγη από την τελική απόφαση, καθώς το Δικαστήριο «είναι προσκολλημένο στους κανόνες μιας πολύ αυταρχικής μορφής του κοσμικού χαρακτήρα του κράτους». Για τον Τούρκο αρθρογράφο, ήταν η πιο γρήγορη απόφαση σε υπόθεση κλεισίματος κόμματος στην ιστορία και η απόφαση «αναπάντεχη», καθώς αντί του κλεισίματος οι δικαστές αποφάσισαν να επιβάλουν πρόστιμο στο ΑΚΡ. Πώς εξηγείται το αποτέλεσμα; «Δεν ξέρουμε και θα μας πάρει καιρό να μάθουμε αν η ψήφος ήταν αποτέλεσμα προσεκτικού σχεδιασμού ή όχι. Αλλά η υπόθεση ήταν πολιτική και ήταν λογικό τα μέλη του δικαστηρίου να επηρεαστούν από το περιβάλλον, καθώς όλοι τους προειδοποίησαν ότι αν έθεταν εκτός νόμου το κυβερνών κόμμα, η Τουρκία θα έμπαινε σε τροχιά πολιτικής και οικονομικής αποσταθεροποίησης, ενώ θα ζημιώνονταν οι σχέσεις της με την Ε.Ε. Επίσης, οι δικαστές πρέπει να έλαβαν υπ΄ όψιν τους το γεγονός ότι ακόμη και αν έκλειναν το ΑΚΡ, το κόμμα που θα το αντικαθιστούσε θα πήγαινε στις εκλογές και θα σημείωνε ακόμη μεγαλύτερα ποσοστά», απαντά. Η απόφαση όμως θα έχει και άλλες επιπτώσεις, καθώς «θα στενέψει ακόμη περισσότερο τα περιθώρια της άσκησης πολιτικής στην Τουρκία, ορίζοντας ακόμη αυστηρότερους κανόνες».

Ο διορισμός του Ιλκέρ Μπασμπούγ ως αρχηγού των τουρκικών ενόπλων δυνάμεων μόλις δύο μέρες μετά την απόφαση του Δικαστηρίου συνδέεται άμεσα με την υπόθεση, πιστεύει ο Αλπάι: «Υπάρχουν φήμες ότι αν το ΑΚΡ είχε υποχρεωθεί σε κλείσιμο, ο Ερντογάν και ο Γκιουλ ίσως να μην είχαν εγκρίνει τον διορισμό του Μπασμπούγ, και άρα το ζήτημα της διαδοχής του Γιασάρ Μπουγιούκανιτ θα γινόταν προβληματικό. Οι ίδιες φήμες λένε ότι η απόφαση βγήκε εγκαίρως, ώστε να μη δημιουργηθεί πρόβλημα στη ζήτημα της διαδοχής». Εκτιμά, μάλιστα, πως ο νέος ισχυρός στρατηγός θα έχει καλή συνεργασία με τον Ερντογάν, αφού «είναι δημοκράτης, όπως ο Χιλμί Οζκιόκ την περίοδο 2002-2006, ο οποίος υποστήριξε τις μεταρρυθμίσεις που οδήγησαν στην έναρξη των ενταξιακών διαπραγματεύσεων με την Ε.Ε. το 2005».

Αισιόδοξος για την ευρωπαϊκή πορεία της Τουρκίας δηλώνει ο Σαχίν Αλπάι, καθηγητής Πολιτικής Επιστήμης στο Πανεπιστήμιο Μπαχτσεσεχίρ της Κων/πολης

«Λύση στο Κυπριακό». Αισιόδοξος είναι ο αρθρογράφος της «Ζaman» (σ.σ.: μία από τις εφημερίδες που υποστηρίζουν τους ισλαμιστές του Ερντογάν) και για τις σχέσεις με την Ε.Ε. και για το Κυπριακό. «Περιμένω ότι θα επιταχυνθούν οι μεταρρυθμίσεις για να υπάρξει πρόοδος με την Ε.Ε. Είναι προφανές ότι το Κυπριακό αποτελεί εμπόδιο στις σχέσεις Τουρκίας- Ε.Ε. Δεν υπάρχει αμφιβολία ότι ο Ερντογάν θέλει λύση, καθώς και ότι οι απευθείας συνομιλίες Χριστόφια- Ταλάτ που θα αρχίσουν τον Σεπτέμβριο είναι ίσως η τελευταία ευκαιρία για λύση». Και οι εθνικιστικοί κύκλοι που επιθυμούν την αναγνώριση των κατεχομένων και τίποτα λιγότερο; «Αποκαλύφθηκε πέρυσι ότι σχεδιάζονταν δύο πραξικοπήματα για την αποτροπή της επίτευξης λύσης επί του σχεδίου Ανάν. Οι σκληροπυρηνικοί ανακουφίστηκαν όταν οι Ελληνοκύπριοι απέρριψαν το σχέδιο. Είμαι μετρημένα αισιόδοξος και τολμώ να πω ότι η Άγκυρα δεν θα εμποδίσει μια συνεκτική λύση, αν τα δύο μέρη φθάσουν σε συναίνεση».