[ ΠΡΟΒΟΛΕΙΣ ] Εξελίξεις με θετικές προοπτικές

ΤΡΕΙΣ ΙΔΙΑΙΤΕΡΑ θετικές εξελίξεις σημειώθηκαν στην περιοχή της ΝΑ Ευρώπης-Βαλκανίων τις τελευταίες εβδομάδες. Πρώτον, η σύλληψη και έκδοση στο Διεθνές Δικαστήριο για την (πρώην) Γιουγκοσλαβία του Ρ. Κάρατζιτς. Δεύτερον, η ετυμηγορία του Συνταγματικού Δικαστηρίου στην Άγκυρα η οποία, παρά τις αρχικές εκτιμήσεις, δεν κατέληξε στην απαγόρευση του κυβερνώντος κόμματος (ΑΚΡ) και του πρωθυπουργού Ρ. Ερντογάν από την πολιτική, κάτι που θα βύθιζε την Τουρκία σε κρίση απρόβλεπτων διαστάσεων. Και τρίτον, η απόφαση για την έναρξη των διαπραγματεύσεων για την επίλυση του κυπριακού προβλήματος. Και οι τρεις αυτές εξελίξεις στην αφετηρία τους έχουν κοινό παρονομαστή τον ρόλο της Ευρωπαϊκής Ένωσης, χωρίς αυτό να σημαίνει ότι η Ε.Ε. υπήρξε ο μόνος συντελεστής για τις εν λόγω εξελίξεις. Η σύλληψη και έκδοση του Κάρατζιτς υπήρξε προϋπόθεση από πλευράς Ε.Ε. για την ανάπτυξη των σχέσεων με τη Σερβία. Η προϋπόθεση αυτή- δηλαδή η απονομή δικαιοσύνης για τα εγκλήματα που διεπράχθησαν κατά την αιματηρή διαδικασία διάλυσης της Γιουγκοσλαβίας- υπήρξε επιβεβλημένη. Η Ε.Ε. οφείλει όμως τώρα να προχωρήσει ταχύτατα στην ανάπτυξη των σχέσεων με τη Σερβία, μεταξύ των άλλων με το ξεπάγωμα της Συμφωνίας Σύνδεσης και Σταθεροποίησης και την παραχώρηση σε αυτήν καθεστώτος υποψήφιας χώρας για ένταξη. Η ουσιαστική ενίσχυση των σχέσεων Ε.Ε. – Σερβίας είναι απολύτως αναγκαία για πολλούς λόγους, αλλά και ως προϋπόθεση για την καλύτερη διαχείριση του προβλήματος της ανεξαρτησίας του Κοσόβου. Στην περίπτωση της Τουρκίας, η αποφυγή της εσωτερικής κρίσης απέτρεψε επίσης και μια άμεση κρίση στις σχέσεις με την Ε.Ε., καθώς η τελευταία είχε προειδοποιήσει για τις συνέπειες της ενδεχόμενης απαγόρευσης. Παρά ταύτα, η προοπτική για την ένταξη της Τουρκίας στην Ε.Ε. παραμένει εντελώς αβέβαιη για το ορατό μέλλον. Ωστόσο, με τις θετικές προοπτικές για την επίλυση του κυπριακού, δημιουργείται συνδυασμός ισχυρών προϋποθέσεων για την εντατικοποίηση της διαδικασίας εξευρωπαϊσμού-σταθεροποίησης της περιοχής. Οι προοπτικές αυτές μπορεί να ενισχυθούν επιπλέον, αν επικρατήσει στοιχειώδης λογική στα Σκόπια ώστε να οδηγηθούμε στην επίλυση του δυσάρεστου και αναχρονιστικού προβλήματος της ονομασίας, και η γειτονική χώρα να ακολουθήσει επίσης τον δρόμο της ευρωατλαντικής ενσωμάτωσης…

Ο Π.Κ. Ιωακειμίδης είναι καθηγητής στο Πανεπιστήμιο Αθηνών και μέλος Δ.Σ. του ΕΛΙΑΜΕΠ.