[ ΤΡΙΤΗ ΑΠΟΨΗ ] Υποταγμένη Δικαιοσύνη;

Tώρα τελευταία συνέβησαν δύο απεχθή γεγονότα στο πεδίο της Δικαιοσύνης, που γεννούν ακόμη περισσότερο κυνισμό στους πολίτες και προσωπικά με κάνουν να νιώθω ότι στον τόπο μας δεν υπάρχει πια το κλασικό μοντέλο της δυτικής δημοκρατίας. Το πρώτο από αυτά μου θυμίζει κατ΄ αρχήν το λυπητερό μοιρολόι του Μάκβεθ (Σαίξπηρ): «Τι είναι η ζωή; Είναι η ζωή φευγάτη σαν σκιά, ένα παραμυθάκι ιστορημένο από χαζό με θόρυβο και πάθος και ωστόσο δίχως νόημα».

Και αυτό το αξίωμα φαίνεται να ισχύει ιδιαίτερα για τη μεγάλη πλειοψηφία των οικονομικά αδύνατων Ελλήνων, που δοκιμάζονται άγρια από την ακρίβεια και την υπερχρέωση. Δεν ισχύει όμως αυτή η πεσιμιστική άποψη για τη ζωή για τους εκλεκτούς, όπως είναι οι δικαστές και οι εισαγγελείς, για τους οποίους η κυβέρνηση με πρόσφατη ρύθμιση αποφάσισε εν μέσω εθνικής οικονομικής δυσπραγίας την αύξηση των αποδοχών τους κατά 80%!

Και το ερώτημα είναι το εξής: Θα έπρεπε να αμείβονται περισσότερο οι δικαστικοί λειτουργοί; Ναι, αναμφίβολα, γιατί επιτελούν ένα θεσμικά κρίσιμο λειτούργημα για την ποιότητα της δημοκρατίας μας.

Δεν μπορούν όμως μέσα σε μια νύκτα να παίρνουν τέτοιες αυξήσεις που θα κοστίζουν στο κράτος 195.000.000 ευρώ ετησίως (!) και όταν μάλιστα η κυβέρνηση με αναλγησία αρνείται να δεσμευθεί ότι θα δώσει το επίδομα θέρμανσης ακόμη και στους απόκληρους αυτής της κοινωνίας.

Επιπλέον τέτοιες φιλοσοφίες που εξυπηρετούν τα οικονομικά συμφέροντα επίλεκτων μόνο κοινωνικών ομάδων θρυμματίζουν τα δυτικά θεμέλια του κοινοβουλευτικού μας καθεστώτος, γιατί αγνοούν προκλητικά την κομβική αρχή της ισότητας.

Γιατί το έκανε όμως αυτό η κυβέρνηση; Η πρώτη ευλογοφανής εξήγηση που θα μπορούσε να δώσει κανείς είναι ότι η σημερινή πολιτική εξουσία προσπαθεί να αποκτήσει ένα είδος ιδεολογικής ηγεμονίας στο δικαστικό πεδίο, ώστε να εκκαθαρισθούν ευνοϊκά για

Η ΓΙΓΑΝΤΙΑΙΑ ΑΥΞΗΣΗ

των αποδοχών των δικαστών δεν έγινε γιατί κάποιοι ενδιαφέρονταν ειλικρινά για την ευτυχία τους!
Το ίδιο ισχύει και για την κατάργηση του αυτοδιοίκητου

αυτήν- ή να κουκουλωθούν- τα ποικίλα σκάνδαλα που ερευνούν οι δικαστές (ομόλογα, Siemens κ.λπ.).

Αν θα πετύχει η μακιαβελική αυτή στρατηγική εξαρτάται και από τις αντιστάσεις που θα αναπτύξουν οι ίδιοι οι δικαστικοί λειτουργοί. Πάντως θεωρητικά τέτοιες διαδικασίες χειραγώγησης διευκολύνονται και από την απαράδεκτη ρύθμιση, που δίνει τη δυνατότητα στην εκάστοτε κυβέρνηση να διορίζει την ηγεσία της Δικαιοσύνης! Υπάρχει όμως και μία άλλη εξήγηση. Δηλαδή σε μια εποχή κατά την οποία, λόγω της εκτεταμένης διαφθοράς, οι πολίτες αηδιάζουν με τους πολιτικούς, ίσως κάποια υπερσυντηρητικά κυβερνητικά μυαλά να ήθελαν να εναποθέσουν πιο αυξημένα καθήκοντα στη δικαστική σφαίρα (όπως την πιο έντονη νομική παρέμβαση στις κοινωνικές και τις πολιτικές διαμάχες).

Όπως καταλαβαίνει κανείς, οι ερμηνείες αυτές, αν ισχύουν, είναι επικίνδυνες, γιατί οδηγούν σε μια αφύσικη για ένα δυτικό καθεστώς πρωτοκαθεδρία της δικαστικής εξουσίας (Μouffe, «Το δημοκρατικό παράδοξο»).

Όπως και να έχει το πράγμα, οι κυβερνητικές προθέσεις δεν ήταν σίγουρα αγνές. Και αυτό αποδεικνύεται και από το δεύτερο σοβαρό γεγονός που συντάραξε τη Δικαιοσύνη, δηλαδή από την κατάργηση της δυνατότητας που είχαν οι ίδιοι οι δικαστές να εκλέγουν μόνοι τους, δημοκρατικά, τους προϊσταμένους τους (το λεγόμενο αυτοδιοίκητο).

Όλα δείχνουν ότι ενισχύονται απεριόριστα οι αρχές της αρχαιότητας και της ιεραρχίας, αφού τον προϊστάμενο πλέον των δικαστηρίων θα τον διορίζουν κάποιοι ανώτεροι δικαστές.

Γιατί έγινε αυτό και υπήρχαν πράγματι τόσο πολλά προβλήματα με την προηγούμενη διαδικασία της εκλογής; Η απάντηση είναι ότι υπήρχαν όλα εκείνα τα γνωστά προβλήματα που συναντώνται και στους άλλους τους χώρους στους οποίους διενεργούνται εκλογές (συνδικαλιστικές αριστοκρατίες, προσωπικές στρατηγικές κ.λπ.).

Αυτά τα προβλήματα όμως δεν θα έπρεπε να οδηγήσουν στην κατάργηση του αυτοδιοίκητου, γιατί τότε θα έπρεπε να καταργήσουμε τη δημοκρατία και τις εκλογές παντού! Ποιο είναι το συμπέρασμα; Η γιγαντιαία αύξηση των αποδοχών των δικαστών δεν έγινε γιατί κάποιοι ενδιαφέρονταν ειλικρινά για την ευτυχία τους! Το ίδιο ισχύει και για την κατάργηση του αυτοδιοίκητου. Προφανώς, η κυβέρνηση με τα μέτρα αυτά θέλει να χειραγωγήσει ολοκληρωτικά τους δικαστές! Ο Γρηγόρης Καλφέλης είναι καθηγητής της Νομικής Σχολής στο ΑΠΘ.