Κλίμα-παγοθραύστης

Έπειτα από αρμονική συμβίωση 3.000 ετών, ένα πελώριο κομμάτι πάγου, έκτασης περίπου 18 τετραγωνικών χιλιομέτρων, αποσπάστηκε από τη μεγαλύτερη παγοκρηπίδα της Αρκτικής, τη Γουόρντ Χαντ, και ακολουθεί πλέον μοναχική πορεία. Οι επιστήμονες παρακολουθούν με ανησυχία. Και όχι μόνο διότι το αποσπασθέν «παγόβουνο» μπορεί να απειλήσει κάποιο πλοίο.
Κάποτε, η νήσος Έλζμιρ, στην καναδική Αρκτική, περιβαλλόταν από μία ενιαία κρηπίδα πάγου συνολικής έκτασης 10.000

τετραγωνικών χιλιομέτρων. Στις αρχές της δεκαετίας του 1900 όμως,

«ΜΟΝΟΔΡΟΜΟΣ»

«Το κλίμα έχει πια αλλάξει. Και είναι μια μονόδρομη διαδικασία», λέει ερευνητής στο πανεπιστήμιο του Τρεντ

η παγοκρηπίδα Έλζμιρ έσπασε σε έξι διαφορετικές κρηπίδεςη μεγαλύτερη από αυτές, με έκταση 440 τετραγωνικά χιλιόμετρα και πάχος 40 μέτρα, ονομάστηκε Γουόρντ Χαντ.

Η Γουόρντ Χαντ έδειχνε να έχει σταθεροποιηθεί, όμως το 2002 εντοπίστηκε επάνω της για πρώτη φορά ένα ρήγμα. Την περασμένη άνοιξη, σκάφος των καναδικών αρχών διαπίστωσε πως το ρήγμα είχε εξελιχθεί σε ένα εκτεταμένο δίκτυο ρηγμάτων, μήκους περίπου 18 χιλιομέτρων και πλάτους 40 μέτρων. Στην περιοχή αυτή, η Γουόρντ Χαντ έμοιαζε πλέον με ένα συναρμολογημένο παζλ, που μπορούσε ανά πάσα στιγμή να διαλυθεί.

Και διαλύθηκε. Όπως ανακοινώθηκε χθες, ένα κομμάτι πάγου 18 τετραγωνικών χιλιομέτρων, που αποτελούσε μέρος της παγοκρηπίδας Γουόρντ Χαντ εδώ και 3.000

χρόνια, αποσπάστηκε την περασμένη εβδομάδα από αυτήν και άρχισε να μετακινείται με αργούς ρυθμούς στον Αρκτικό Ωκεανό. Οι αρχές θα το παρακολουθούν προσεκτικά, το ίδιο είχαν κάνει άλλωστε και το 2005, όταν αποσπάστηκε ένα μεγάλο κομμάτι πάγου από την παγοκρηπίδα Έιλς, ένα ακόμα απομεινάρι της παγοκρηπίδας Έλζμιρ: το μέγεθος του αποσπασθέντος «παγόβουνου» το καθιστά δυνάμει επικίνδυνο τόσο για τη ναυτιλία όσο και για την παράκτια ανάπτυξη. Οι επιστήμονες ωστόσο έχουν άλλους, ακόμα σοβαρότερους λόγους, να ανησυχούν: η απόσπαση του «παγόβουνου», λένε, είναι σύμφωνη με τις θεωρίες περί ταχείας κλιματικής αλλαγής. Ο Ντέρεκ Μιούλερ, μάλιστα, ερευνητής στο πανεπιστήμιο του Τρεντ, δηλώνει πως δεν θα του έκανε καμία εντύπωση εάν η Γουόρντ Χαντ έχανε το φετινό καλοκαίρι και άλλα κομμάτια της. «Το κλίμα έχει πια αλλάξει», λέει. «Και είναι μια μονόδρομη διαδικασία». Την ίδια εικόνα παρουσιάζει ολόκληρη η Αρκτική, προσυπογράφει ο Γκάρι Στερν, επικεφαλής ενός μεγάλου, διεθνούς ερευνητικού προγράμματος. Ο Στερν βρίσκεται αυτές τις ημέρες στην περιοχή, επάνω στο παγοθραυστικό «Αmundsen». Και λέει πως έχει εβδομάδες να δει πάγους.


«Ομπρέλα» οι παγοκρηπίδες

ΟΙ ΠΑΓΟΚΡΗΠΙΔΕΣ μοιάζουν με πελώριες παγωμένες εξέδρες, που επιπλέουν στην επιφάνεια του ωκεανού. Η συρρίκνωσή τους, και γενικότερα η συρρίκνωση των θαλάσσιων πάγων στην Αρκτική, αφορά ολόκληρο τον πλανήτη. Διότι αυτή η «λευκή ομπρέλα» στην κορυφή αντανακλά ενέργεια του Ήλιου πίσω στο Διάστημα, βοηθώντας στο να «δροσίζεται» η Γη. Όσο μικραίνει, λοιπόν, τόσο ταχύτερα θα αυξάνεται η παγκόσμια θερμοκρασία.