[ ΤΡΙΤΗ ΑΠΟΨΗ ] Το παράδειγμα του Αρσακείου Τιράνων

Το εγχείρημα συγγραφής ενός σχολικού βιβλίου είναι ελκυστικό για έναν εκπαιδευτικό, γιατί εκτός από τον συγγραφικό έχει και χαρακτήρα ιδιαίτερα παιδαγωγικό. Οι διαδικασίες που κάθε φορά εφαρμόζονται από το Παιδαγωγικό Ινστιτούτο είναι καθοριστικές για το εγχείρημα, και αν αυτές δεν στοχεύουν σε συγκεκριμένη εκπαιδευτική πολιτική και συγχρόνως στερούνται της απαιτούμενης και από την Ευρωπαϊκή Ένωση διαφάνειας, τότε το έργο του συγγραφέα εκπαιδευτικού κινδυνεύει να αδικηθεί, να εξευτελιστεί, ακόμη και να ακυρωθεί. Μετά την πρόσφατη και οδυνηρή για όλη την εκπαιδευτική κοινότητα περιπέτεια του νέου βιβλίου Ιστορίας της Στ΄ Δημοτικού, αλλά και την απροθυμία πλέον των πανεπιστημιακών δασκάλων να αναλάβουν το παρακινδυνευμένο έργο συγγραφής εγχειριδίων πρέπει, πιστεύω, να σκεφθούμε σοβαρά την πρόταση πολλών πανεπιστημιακών και έγκριτων ιστορικών για την κατάργηση του ενός βιβλίου και την εισαγωγή του πολλαπλού βιβλίου, όπως συμβαίνει στις περισσότερες χώρες της Ευρωπαϊκής Ένωσης.

Το βιβλίο της Ιστορίας προβληματίζει τον νέο άνθρωπο, καθώς ποικίλες θεωρίες και απόψεις διατυπώνονται από τους ειδικούς. Η δυνατότητα λοιπόν του εκπαιδευτικού να επιλέγει το βιβλίο που θα διδάξει στην τάξη- φυσικά από τα βιβλία που θα πληρούν ορισμένες προδιαγραφές και θα έχουν κριθεί κατάλληλα από αρμόδια επιτροπή- θα διευκολύνει και θα ανανεώσει θετικά την εκπαίδευση των νέων.

Δύο βιβλία για τον Ευρωπαϊκό Πολιτισμό που διδάσκονται οι μαθητές του Αρσακείου Τιράνων, έχουν εκπονηθεί από ομάδα έμπειρων εκπαιδευτικών των Αρσακείων Σχολείων και έχουν εκδοθεί από τη Φιλεκπαιδευτική Εταιρεία ειδικώς για τη διδασκαλία του μαθήματος αυτού. Η όμορφη εξωτερική εμφάνιση των βιβλίων που ελκύει την αισθητική και του πιο δύσκολου αναγνώστη, προκαλεί την επιθυμία αναζήτησης του εσωτερικού περιεχομένου, το οποίο διαμορφώνεται σε γενικές γραμμές ως εξής: Ο Ευρωπαϊκός Πολιτισμός 753 π.Χ.- 476 μ.Χ. (τεύχος 1) ασχολείται με τα στοιχεία που καθορίζουν την ταυτότητα

Η ΔΙΤΟΜΗ ΙΣΤΟΡΙΑ ΤΟΥ

Ευρωπαϊκού Πολιτισμού θα μπορούσε να θεωρηθεί υπόδειγμα συγγραφής σύγχρονων και ωφέλιμων για τη νεολαία μας σχολικών εγχειριδίων

του ευρωπαϊκού πολιτισμού: τον ρωμαϊκό- ελληνορωμαϊκό πολιτισμό, τις αρχές της χριστιανικής διδασκαλίας και τη μεγάλη μετανάστευση των λαών. Οδηγεί τον μαθητή σε ένα ταξίδι από τα προϊστορικά χρόνια της Ευρώπης και τον μύθο της στον μύθο και την ιστορία της ρωμαϊκής οικουμένης. Από τη Ρώμη στο Βυζάντιο μέχρι τον χωρισμό της Ρωμαϊκής Αυτοκρατορίας σε δύο κράτη, το ανατολικό και το δυτικό και την κατάλυση του δεύτερου το 476 μ.Χ. Το βιβλίο κλείνει με μια πλούσια βιβλιογραφία από εγκυκλοπαίδειες, λεξικά, σχολικά εγχειρίδια, ξενόγλωσσα σχολικά βιβλία, ιστορικά και λογοτεχνικά βιβλία, λευκώματα, πηγές και κείμενα κλασικών και εκκλησιαστικών συγγραφέων.

O Ευρωπαϊκός Πολιτισμός 476 μ.Χ.- 1453 μ.Χ. (τεύχος 2) οδηγεί τον μαθητή στα χρόνια του Μεσαίωνα στην καθημερινή ζωή, τον πολιτισμό και καταλήγει με την αυγή μιας νέας εποχής (13ος- 15ος αι. μ.Χ.). Στον ευρωπαϊκό Μεσαίωνα- που κατά τον γνωστό διανοητή και μεσαιωνοδίφη Jacques Le Goff είναι μια εποχή ανάμεικτου σκότους και φωτός, κατά την οποία ανακτήθηκε ο πυρήνας της μεγάλης ελληνορωμαϊκής κληρονομιάς- ανιχνεύονται οι ρίζες του ευρωπαϊκού πολιτισμού και ο μαθητής διδάσκεται ότι μια Ευρώπη χωρίς ιστορία θα ήταν ορφανή και δυστυχισμένη, γι΄ αυτό και πρέπει η ίδια να κατανοήσει την Ιστορία της. Το σήμερα έρχεται από το χθες και το αύριο βγαίνει από το παρελθόν, παρατηρεί ο Γάλλος συγγραφέας σε απόσπασμα του τελευταίου του βιβλίου με τον τίτλο «Η Ευρώπη γεννήθηκε τον Μεσαίωνα;», που παρατίθεται στο τέλος του τεύχους αυτού.

Η εντυπωσιακή εικονογράφηση που λειτουργεί ως παράλληλη αφήγηση αλλά και ο παιδαγωγικός χαρακτήρας των δύο βιβλίων εξασφαλίζει την άνετη απομνημόνευση των γεγονότων, αλλά κυρίως καλλιεργεί την κριτική σκέψη των μαθητών η οποία εξακολουθεί να παραβλέπεται από το εκπαιδευτικό σύστημα με τραγικές συχνά συνέπειες, όπως πρόσφατα με την άκριτη χρήση της τεχνολογίας.

Η δίτομη αυτή Ιστορία του Ευρωπαϊκού Πολιτισμού θα μπορούσε χωρίς αμφιβολία να θεωρηθεί υπόδειγμα συγγραφής σύγχρονων και ωφέλιμων για τη νεολαία μας σχολικών εγχειριδίων.

Η ιστορία ενός βιβλίου της Ιστορίας έγινε στη χώρα μας ιστορικό γεγονός. Γεγονός όμως θα είναι, πιστεύω, αν καταφέρουμε να συμφωνήσουμε στο πρότυπο ενός βιβλίου, στα κριτήρια και τις διαδικασίες που θα πρέπει πιστά να τηρούνται από τους φορείς της Παιδείας ανεξάρτητα από κόμματα και… χρώματα, γιατί έτσι γράφεται η Ιστορία.

Η Στέλλα Πριόβολου είναι καθηγήτρια στη Φιλοσοφική Σχολή του Πανεπιστημίου Αθηνών