Οι ταξιδιώτες,όμηροι του καρτέλ των θαλασσών
Καλοκαίρι ταλαιπωρίας από τις απανωτές βλάβες, τις καθυστερήσεις στα δρομολόγια και τα ναυτικά ατυχήματα ζουν οι εκατοντάδες χιλιάδες επιβάτες της ακτοπλοΐας, που επιπλέον καλούνται να πληρώσουν πανάκριβα εισιτήρια. Την ίδια ώρα, όμως, η μισή Ελλάδα παραμένει σε ακτοπλοϊκό αποκλεισμό, αφού τα δρομολόγια από τη Θεσσαλονίκη προς τα νησιά του Αιγαίου και την Κρήτη είναι ελάχιστα και εκτελούνται από υπέργηρα πλοία.
Το πιο πρόσφατο επεισόδιο ταλαιπωρίας ήταν χθες η πρόσκρουση του πλοίου «Μυρτιδιώτισσα» σε βραχώδη ακτή κατά την είσοδό του στο λιμάνι της Αγίας Πελαγίας Κυθήρων. Στο πλοίο επικράτησε πανικός αλλά τελικά οι 297 επιβάτες επιβιβάστηκαν με ασφάλεια, αφού το «Μυρτιδιώτισσα» ήταν κοντά στο λιμάνι. Το πλοίο παρέμεινε στο λιμάνι λόγω των ζημιών και δεν πραγματοποίησε τα επόμενα δρομολόγια. Υπενθυμίζεται ότι την περασμένη Τετάρτη προηγήθηκε η σύγκρουση του «Σούπερ Φέρι 2» με το πλοίο «Θεολόγος» στο λιμάνι του Γαυρίου, στην Άνδρο. Το αποτέλεσμα ήταν 3 ελαφρά τραυματίες και… 5ωρη αναμονή για τους 1.000 επιβάτες του «Σούπερ Φέρι», οι οποίοι προωθήθηκαν στους προορισμούς τους με άλλα πλοία.
Το περιστατικό στο λιμάνι των Κυθήρων είναι το έκτο κατά σειρά μικρό ναυτικό ατύχημα από τον περασμένο Μάιο. Μόλις πριν από έναν μήνα, μάλιστα, είχε προηγηθεί η προσάραξη του πλοίου «Θεόφιλος» σε ύφαλο, λίγο έξω από τις Οινούσσες.
Στις 13 Ιουνίου, το κρουαζιερόπλοιο «Life» της Εasycruise είχε προσαράξει στο λιμάνι της Σύρου, σε αμμώδες αβαθές σημείο. Ωστόσο, αποκολλήθηκε γρήγορα και συνέχισε το δρομολόγιό του.
Το «Εξπρές Λήμνος» μέσα σε μία εβδομάδα παρουσίασε βλάβη δύο φορές!
Βλάβες, καθυστερήσεις και ακυρώσεις.
Χιλιάδες είναι οι επιβάτες που έχουν ταλαιπωρηθεί από την αρχή του καλοκαιριού, εξ αιτίας βλαβών στα πλοία ή κακού προγραμματισμού στα δρομολόγια, που έχουν ως αποτέλεσμα καθυστερήσεις και ακυρώσεις. Το… Όσκαρ ταλαιπωρίας, όμως, το παίρνει το πλοίο «Εξπρές Λήμνος». Πραγματοποιεί δρομολόγια από το Λαύριο στο Βόρειο Αιγαίο και μέσα σε μία εβδομάδα παρουσίασε βλάβη δύο φορές. Στις 8 Ιουλίου αναχώρησε από τη Μυτιλήνη, αλλά έπειτα από μία ώρα επέστρεψε στο λιμάνι λόγω βλάβης. Στις 11 Ιουλίου το σκηνικό επαναλήφθηκε. Μία ώρα μετά την αναχώρησή του από το Λαύριο επέστρεψε στο λιμάνι. Και οι επιβάτες αναχώρησαν το επόμενο μεσημέρι.
Σε ό,τι αφορά τις καθυστερήσεις, χαρακτηριστική είναι η περίπτωση του «ΣΑΟΣ 2» που επρόκειτο να αναχωρήσει στις 14 Ιουλίου από το λιμάνι της Καβάλας στις 3 το μεσημέρι. Το πλοίο τελικά αναχώρησε ύστερα από πεντέμισι ώρες- δεν είχε εφοδιαστεί εγκαίρως με καύσιμα- προκαλώντας την οργή των επιβατών.
Συχνές είναι και οι διακοπές ή οι αλλαγές δρομολογίων από τις ακτοπλοϊκές εταιρείες χωρίς να ενημερώνουν εγκαίρως τους επιβάτες. Για παράδειγμα, στις 10 Ιουλίου το «Ηighspeed 4» διέκοψε ξαφνικά τα 3 από τα 7 δρομολόγιά του από Πειραιά για Ρέθυμνο και πολλοί επιβάτες έμειναν με το εισιτήριο- που είχαν εκδώσει τις προηγούμενες ημέρες- στο χέρι.
Ακτοπλοϊκή… αποσύνδεση για τη Θεσσαλονίκη «Επιβάτες δεύτερης κατηγορίας» είναι οι κάτοικοι της Βόρειας Ελλάδας, αφού αναγκάζονται να ταξιδεύουν στα νησιά του Αιγαίου με αργά και παλιά πλοία, ηλικίας τριάντα και πλέον ετών. Είναι χαρακτηριστικό ότι τα πλοία από τη Θεσσαλονίκη χρειάζονται δέκα ολόκληρες ώρες για να φθάσουν στη Σκιάθο, δεκαέξι ώρες στη Μυτιλήνη και σχεδόν δύο μέρες και μια νύχτα για να πιάσουν στο Ηράκλειο της Κρήτης.
Ταυτόχρονα, οι παρεχόμενες υπηρεσίες στα νηολογημένα τη δεκαετία του ΄70 επιβατηγά πλοία είναι κακές, τα δρομολόγια είναι πολύ περιορισμένα, οι Δυτικές Κυκλάδες είναι ακτοπλοϊκά αποκομμένες από τη Βόρεια Ελλάδα, ενώ καθυστερεί και η σύνδεση των Σποράδων με ιπτάμενα δελφίνια, μέσω Χαλκιδικής.
Η συνεχιζόμενη ακτοπλοϊκή υποβάθμιση του λιμανιού της Θεσσαλονίκης αναγκάζει χιλιάδες κατοίκους από τη Βόρεια Ελλάδα να μετακινούνται καθημερινά με αυτοκίνητα, λεωφορεία και τρένα μέχρι τα λιμάνια του Πειραιά, της Ραφήνας και του Βόλου, προκειμένου να φθάσουν στα νησιά για τις διακοπές τους νωρίτερα και με ασφάλεια. Οι περισσότεροι προτιμούν να ταλαιπωρηθούν ταξιδεύοντας μέχρι τον Πειραιά και στη συνέχεια να επιβιβαστούν σε «γρήγορα» και ασφαλή πλοία μέχρι τα Δωδεκάνησα ή την Κρήτη, ώστε να φθάσουν νωρίτερα στον προορισμό τους. Στα τέλη του περασμένου μήνα αποφεύχθηκε την τελευταία στιγμή ναυτική τραγωδία, όταν το επιβατηγό πλοίο «Θεόφιλος», που είχε αποπλεύσει από τη Θεσσαλονίκη για Λήμνο, Μυτιλήνη, με 475 επιβάτες, προσέκρουσε σε ύφαλο κοντά στις Οινούσσες. Το «Θεόφιλος» νηολογήθηκε πριν από 33 χρόνια, ενώ σχεδόν την ίδια ηλικία έχει και το «Παναγία Σουμελά» που το αντικατέστησε μέχρι να ολοκληρωθούν οι επισκευές από το ρήγμα. Επίσης, το οχηματαγωγό πλοίο «Βιτσέντσος Κορνάρος» είναι 32 ετών, ενώ τα πλοία «Μιλένα», «Νταλιάνα» και «Σαμοθράκη» ξεπερνούν την 35ετία.
Παίρνουν και επιδότηση.
Από το λιμάνι της Θεσσαλονίκης τους καλοκαιρινούς μήνες πραγματοποιούνται ένα με δύο δρομολόγια καθημερινά, ενώ λίγοι επιβάτες γνωρίζουν ότι οι πλοιοκτήτες σε ορισμένες περιπτώσεις πριμοδοτούνται και από το κράτος. Και αυτό γιατί οι ακτοπλοϊκές γραμμές από Θεσσαλονίκη για τη Σαμοθράκη και τα νησιά του Βορείου Αιγαίου χαρακτηρίζονται άγονες και έτσι το αρμόδιο υπουργείο επιδοτεί τα δρομολόγια με περίπου 50.000 ευρώ για κάθε ένα. «Φέτος υπάρχουν περισσότερα δρομολόγια σε σχέση με τα προηγούμενα καλοκαίρια, αλλά τα πλοία παραμένουν παλιά. Γινόμαστε δέκτες καθημερινών παραπόνων από τους πελάτες, αλλά δεν μπορούμε να αυξήσουμε την ταχύτητα», λέει στα «ΝΕΑ» ο ναυτιλιακός πράκτορας Χάρης Καραχαρίσης.
Στο μεταξύ, η συνεχιζόμενη ακτοπλοϊκή απομόνωση της Θεσσαλονίκης προκαλεί τις έντονες αντιδράσεις και εκπροσώπων φορέων της, αφού εκτός από την επιβατική κίνηση σημειώνονται προβλήματα στις μεταφορές προϊόντων, κυρίως πρώιμων οπωροκηπευτικών, από την Κρήτη τους χειμερινούς μήνες.
Ο πρόεδρος του Εμπορικού και Βιομηχανικού Επιμελητηρίου Θεσσαλονίκης Δημήτρης Μπακατσέλος, στη διάρκεια παρουσίασης έρευνας με θέμα τα προβλήματα ακτοπλοϊκής σύνδεσης, χαρακτήρισε την κατάσταση «απαράδεκτη και οπισθοδρομική», ενώ έντονες διαμαρτυρίες εξέφρασαν το τελευταίο χρονικό διάστημα βουλευτές της αντιπολίτευσης, εκπρόσωποι της Τοπικής Αυτοδιοίκησης.
Έρευνα. Σύμφωνα με τα αποτελέσματα της έρευνας που διενεργήθηκε από την εταιρεία Ρalmos Αnalysis, η ακτοπλοϊκή σύνδεση της Θεσσαλονίκης με τα νησιά του Αιγαίου κρίνεται ανεπαρκέστατη από τους κατοίκους του πολεοδομικού συγκροτήματος των νησιών του Βορείου Αιγαίου, καθώς και από τους τουριστικούς πράκτορες. Επιπλέον, δεν στοιχειοθετείται η αντίληψη ότι οι γραμμές από και προς τη Θεσσαλονίκη είναι άγονες, ενώ εκτιμάται πως η απελευθέρωση της αγοράς των ναύλων θα προκαλέσει, ιδίως το καλοκαίρι, τη δρομολόγηση νέων πλοίων για περισσότερους νησιωτικούς περιορισμούς.
Αντιδράσεις από τους επιβάτες Σαράντης Παυλίδης
«Είναι φανερό ότι κάποιοι συγκέντρωσαν όλα τα παλιά πλοία στη Θεσσαλονίκη σκόπιμα στερώντας τη δυνατότητα στους επιβάτες να ταξιδεύουν με ποιότητα και ασφάλεια.
Δυστυχώς, αυτός είναι ο ορισμός του ακτοπλοϊκού καρτέλ, αν και ορισμένοι διαφωνούν μ΄ αυτό τον χαρακτηρισμό».
Βάσω Κολοκοτρώνη
«Από την ακτοπλοϊκή απομόνωση της Βόρειας Ελλάδας πλήττεται άμεσα ο τουρισμός στα νησιά. Πρέπει να αντιδράσουν και οι κάτοικοι στις Σποράδες, στις Κυκλάδες. Δικαίωμα στις ασφαλείς και ποιοτικές μετακινήσεις πρέπει να έχουν όλοι».
Ξενοφών Πατούσης
«Χρειάζονται 16 ώρες να φθάσεις από τη Θεσσαλονίκη στη Μυτιλήνη με καφέ, νερό και κρύα σάντουιτς. Μερικές φορές αναρωτιέμαι τι θα συμβεί αν 2 – 3 ξένες ναυτιλιακές εταιρείες επιχειρήσουν να δρομολογήσουν στο Αιγαίο καινούργια- γρήγορα πλοία με φθηνά εισιτήρια».
Γέρικα σκαριά με εισιτήρια θαλαμηγού
Αυξήσεις που φτάνουν έως και το 52% στις τιμές των εισιτηρίων το τελευταίο δίμηνο διαπιστώνουν οι επιβάτες και οι καταναλωτικές οργανώσεις. Κι όλα αυτά συμβαίνουν, λένε, τη στιγμή που συνεχίζεται η δρομολόγηση υπέργηρων πλοίων. «Το διαφορετικό σκηνικό στην ακτοπλοΐα φέτος είναι οι υπέρογκες αυξήσεις στα εισιτήρια» λέει στα «ΝΕΑ» η κ. Παναγιώτα Καλαποθαράκου από την καταναλωτική οργάνωση ΕΚΠΟΙΖΩ. Όπως προσθέτει, οι καταγγελίες των καταναλωτών για τις αυξήσεις είναι συνεχείς.
Σε μία περίπτωση που αφορά το δρομολόγιο Πειραιάς- Ικαρία οι καταναλωτικές οργανώσεις έχουν διαπιστώσει ότι η αύξηση φτάνει το 52%. Τον Μάιο το απλό εισιτήριο (κατάστρωμα) Πειραιάς- Ικαρία στοίχιζε 27 ευρώ και τον Ιούλιο 41 ευρώ. Παρόμοια αύξηση- της τάξεως του 43%- διαπίστωσαν και στο δρομολόγιο Πειραιάς- Μυτιλήνη. Ένα εισιτήριο σε φθηνή τετράκλινη καμπίνα τον Ιούνιο κόστιζε 49 ευρώ. Τον Αύγουστο κοστίζει 70!
Ένα ακόμη πρόβλημα, τονίζει η κ. Καλαποθαράκου, είναι ότι οι επιβάτες δεν μπορούν να κάνουν σύγκριση στις τιμές των εταιρειών αφού στα πρακτορεία δεν είναι ανηρτημένοι οι κατάλογοι με τις τιμές. «Δεχόμαστε πολλές διαμαρτυρίες κατοίκων νησιωτικών περιοχών που μας λένε ότι πλέον είναι απαγορευτικό γι΄ αυτούς να ταξιδέψουν με πλοία με τις οικογένειές τους».
Και «διπλός» φραπέ! Καταγγελίες για αυξήσεις κάνουν οι επιβάτες και για τις τιμές στα κυλικεία των πλοίων.
Μπορεί πλέον να ισχύει η διατίμηση σε αρκετά προϊόντα, οι υπεύθυνοι των καταστημάτων όμως εφευρίσκουν… τεχνάσματα για να αποσπάσουν μεγαλύτερα ποσά. Χρεώνουν δηλαδή το γάλα στον γαλλικό, βαφτίζουν τον φραπέ «μονό και διπλό»…
Και μπορεί οι τιμές να τραβούν την ανηφόρα, δεν συμβαίνει όμως το ίδιο με την ποιότητα των ακτοπλοϊκών υπηρεσιών. Όπως τονίζεται και στο υπόμνημα που απέστειλε την περασμένη Τρίτη στον υπουργό Ναυτιλίας η Πανελλήνια Ομοσπονδία Καταναλωτικών Οργανώσεων, τα ναυτικά ατυχήματα είναι πιο συχνά ενώ αρκετά πλοία είναι υπέργηρα. Σημειώνεται ότι ο μέσος όρος ηλικίας των πλοίων που εκτελούν δρομολόγια στις άγονες γραμμές είναι τα 29 χρόνια, ενώ στις γραμμές των Κυκλάδων και της Κρήτης τα 11 χρόνια. Υπάρχουν πλοία όπως το «Άγιος Γεώργιος» και το «Μαρίνα» που πραγματοποιούν και φέτος δρομολόγια αν και έχουν συμπληρώσει τα 36 και τα 37 έτη στις θάλασσες.
Λιμάνια – παγίδες Επικίνδυνους ελιγμούς αναγκάζονται να κάνουν οι καπετάνιοι σε αρκετά λιμάνια- παγίδες, που δεν διαθέτουν τις απαραίτητες υποδομές. Στη «μαύρη λίστα» είναι τα λιμάνια της Ραφήνας, της Φολεγάνδρου, της Τήνου, της Σύρου, της Μυκόνου, της Σαντορίνης. Το λιμάνι της Ραφήνας- που είναι από τα πιο πολυσύχνασταδεν προστατεύεται από λιμενοβραχίονα, έχει περιορισμένο βάθος και λανθασμένο προσανατολισμό στις προβλήτες, όπως καταγγέλλουν οι πλοίαρχοι. Ενδεικτικό είναι το ότι δεν διαθέτει ούτε μία θέση ώστε να μπορεί το πλοίο να δέσει και πλάγια και με την πρύμνη.











