Πρώτη δίκη στο Γκουαντάναμο

Η πρώτη δίκη στο στρατιωτικό δικαστήριο του Γκουαντάναμο αρχίζει σήμερα. Το αποτέλεσμά της θα κρίνει πολύ περισσότερα από το μέλλον ενός απλού μέλους της Αλ Κάιντα, που αντιμετωπίζει σοβαρά ψυχολογικά προβλήματα, λόγω του μακροχρόνιου εγκλεισμού του.

O Σαλίμ Χαμντάν ήταν ο προσωπικός οδηγός του Οσάμα Μπιν Λάντεν. Σήμερα το πρωί θα εισέλθει στην αίθουσα του δικαστηρίου που κατασκευάστηκε πρόσφατα στην αμερικανική στρατιωτική βάση του Γκουαντάναμο, όπου θα διεξαχθεί η πρώτη δίκη ενός εκ των εκατοντάδων κρατουμένων που έχουν φυλακισθεί στο Γκουαντάναμο έπειτα από τις τρομοκρατικές επιθέσεις της 11ης Σεπτεμβρίου, εδώ και 7 χρόνια.

Ο κατηγορούμενος δεν είναι κάποιος από τους ηγέτες της Αλ Κάιντα που βρίσκονται κρατούμενοι, όπως ο Χαλίντ Σιχ Μοχάμεντ. Σε αυτή την πρώτη δίκη σε αμερικανικό στρατοδικείο μετά τον Β΄ Παγκόσμιο Πόλεμο δικάζεται ένας 39χρονος από την Υεμένη, οι δικηγόροι του οποίου υποστηρίζουν ότι θα έπρεπε να νοσηλεύεται σε νοσοκομείο και όχι να κρατείται σε φυλακή. Ακόμα πιο ειρωνικό θεωρείται το γεγονός ότι ο στρατιωτικός δικαστής διέταξε τους δικηγόρους του Χαμντάν να εξετάσουν το Σιχ Μοχάμεντ, που θεωρείται εκ των εγκεφάλων των τρομοκρατικών επιθέσεων, αλλά και άλλους μάρτυρες σχετικά με τον Χαμντάν.

Ούτε καν η κυβέρνηση των ΗΠΑ δεν ισχυρίζεται ότι ο οδηγός που κέρδιζε μόλις 200 δολάρια τον μήνα ανήκει στον πυρήνα των τρομοκρατών. Οι εισαγγελείς τον κατηγορούν ότι μετέφερε όπλα που χρησιμοποιούσε η Αλ Κάιντα και βοήθησε στη διαφυγή του Μπιν Λάντεν από το Αφγανιστάν μετά την πτώση των Ταλιμπάν. Εάν καταδικαστεί, μπορεί να περάσει το υπόλοιπο της ζωής του στη φυλακή.

Για πολλούς πάντως, η σημερινή ημέρα σημαίνει τη διάβρωση των πολιτικών ελευθεριών στην Αμερική. Η κυβέρνηση Μπους δημιούργησε ένα αυθαίρετο σύστημα κράτησης στο Γκουαντάναμο το 2002- βασισμένη σε ένα νομικό κενό- στο οποίο εκατοντάδες κρατούμενοι, μεταξύ των οποίων και ο Χαμντάν σύμφωνα με τους δικηγόρους του, έχουν υποστεί ψυχολογικά αλλά και σωματικά βασανιστήρια. Ο οδηγός έχει εμφανίσει ψυχολογικά προβλήματα ως αποτέλεσμα της κράτησής του στην απομόνωση ενός μικρού κελιού επί 22 ώρες την ημέρα. Πολύ δύσκολα θα μπορούσε κάποιος να χαρακτηρίσει τον διαταραγμένο αυτό άνθρωπο ως τον ιδεώδη υποψήφιο να περάσει το πρώτο μεγάλο τεστ του συστήματος των στρατοδικείων του προέδρου Μπους για την τιμωρία τρομοκρατών, που έχει δεχθεί τόσες επικρίσεις.

Διεθνή δικαστήρια
Όμως στη δίκη που αρχίζει σήμερα δεν κρίνεται μόνο το μέλλον του Σαλίμ Χαμντάν. Μεταξύ των μελών της κυβέρνησης Μπους υπάρχει μεγάλη ανησυχία για το ότι μπορεί να παραπεμφθούν και αυτοί σε ξένα ή διεθνή δικαστήρια για τον ρόλο που έπαιξαν στη διευκόλυνση και την υποστήριξη άσκησης βασανιστηρίων σε κρατουμένους. Τα περίφημα «σημειώματα βασανιστηρίων» που διακινήθηκαν από τον Τσαρλς Άντινγκτον, επικεφαλής του γραφείου του αντιπροέδρου Ντικ Τσέινι, και δύο πρώην μέλη της κυβέρνησης, τον Ντάγκλας Φέιθ και τον Αλμπέρτο Γκονζάλες, ενέκριναν τη χρήση βασανιστηρίων από τη CΙΑ. Στους τρεις αυτούς απηύθυνε πρό σφατα προειδοποίηση ο επικεφαλής του γραφείου τού Κόλιν Πάουελ, όταν ήταν υπουργός Εξωτερικών, «να μην ταξιδέψουν ποτέ εκτός ΗΠΑ, παρά μόνο ίσως στη Σαουδική Αραβία ή το Ισραήλ».


Σε αριθμούς

800 άτομα έχουν κρατηθεί στη στρατιωτική φυλακή από τον Ιανουάριο του 2002 95 ετών ήταν ο Μοχάμεντ Σαντίκ, ο πιο ηλικιωμένος κρατούμενος 21 ετών είναι ο νεώτερος κρατούμενος Ομάρ Καντρ. Όταν συνελήφθη το 2002, ήταν μόλις 16 ετών 40 εθνικότητες έχουν οι κρατούμενοι 420 κρατούμενοι έχουν απελευθερωθεί χωρίς να τους απαγγελθεί κατηγορία 80 κρατουμένους προτίθεται το Πεντάγωνο να παραπέμψει σε δίκη, αλλά μόνο σε 19 εξ αυτών έχει απαγγελθεί κατηγορία μέχρι στιγμής
Επόμενος σταθμός το Ιράκ

Ο ΥΠΟΨΗΦΙΟΣ του Δημοκρατικού Κόμματος για την προεδρία των ΗΠΑ Μπάρακ Ομπάμα ολοκλήρωσε χθες την επίσκεψή του στο Αφγανιστάν, όπου είχε συνομιλίες με τον πρόεδρο Χαμίντ Καρζάι. Επόμενος σταθμός της περιοδείας του πριν μεταβεί στην Ιορδανία, το Ισραήλ και αργότερα την Ευρώπη, αναμένεται να είναι το Ιράκ. Κατά την παραμονή του στο Αφγανιστάν, ο Ομπάμα επανέλαβε την πρόθεσή του- εάν εκλεγεί- να ενισχύσει τις στρατιωτικές δυνάμεις των ΗΠΑ στη χώρα αυτή και να τις αποσύρει από το Ιράκ. Ο Δημοκρατικός υποψήφιος δέχθηκε τη στήριξη του Βρετανού πρωθυπουργού Γκόρντον Μπράουν, ο οποίος επισκεπτόταν ταυτόχρονα το Ιράκ και ανακοίνωσε και αυτός χρονοδιάγραμμα 16 μηνών για την απόσυρση από το ιρακινό έδαφος των Βρετανών στρατιωτών. Με συνέντευξή του στο γερμανικό περιοδικό «Σπίγκελ», ο Ιρακινός πρωθυπουργός Νούρι αλ Μάλικι εξέφρασε την υποστήριξή του στο σχέδιο του Ομπάμα για απόσυρση των αμερικανικών στρατευμάτων μέσα σε 16 μήνες εάν εκλεγεί. Το θέμα του Ιράκ αναμένεται να συζητηθεί σε όλες τις συναντήσεις του Ομπάμα με τους Ευρωπαίους ηγέτες την εβδομάδα αυτή. Την Πέμπτη αναμένεται στο Βερολίνο, όπου φαίνεται ότι βρέθηκε τελικά η τοποθεσία από την οποία θα μιλήσει. Η ομιλία του Αμερικανού υποψήφιου προέδρου δεν θα γίνει όπως είχε αρχικά προγραμματισθεί μπροστά στην πύλη του Βρανδεμβούργου, αλλά στη Στήλη της Νίκης, ένα μνημείο ύψους 70 μέτρων που χτίσθηκε τον 19ο αιώνα για να τιμήσει τις πρωσικές νίκες εναντίον της Δανίας, της Γαλλίας και της Αυστρίας, 2 χιλιόμετρα μακριά από την πύλη- σύμβολο του Βερολίνου.


Ο Λευκός Οίκος έδινε τηλεφωνικές οδηγίες

ΕΝΑ ΑΠΟ τα πιο εκρηκτικά σημεία της δίκης θα είναι οι προσπάθειες της υπεράσπισης, τις ερχόμενες εβδομάδες, να αποδείξει ότι αξιωματούχοι του Πενταγώνου παρενέβησαν σε στρατιωτικούς εισαγγελείς και πίεσαν προς συγκεκριμένη κατεύθυνση καθαρά για πολιτικούς σκοπούς. Αναμένεται να αποκαλυφθεί πως αξιωματούχοι του Λευκού Οίκου και βοηθοί του αντιπροέδρου Τσέινι έδιναν διαρκώς τηλεφωνικές οδηγίες στο Γκουαντάναμο, με τρόπο που γελοιοποιεί την αμερικανική στρατιωτική δικαιοσύνη. Ο πρώην εισαγγελέας του Γκουαντάναμο, συνταγματάρχης Μόρις Ντέιβις, επικριτής του υπάρχοντος συστήματος των στρατοδικείων, υπάρχει περίπτωση να καταθέσει υπέρ του Σαλίμ Χαμντάν.

Όσο για το γιατί η πρώτη δίκη γίνεται με «ένα μικρό ψάρι», όπως χαρακτηρίζεται ο Χαμντάν, η απάντηση είναι απλή και τη δίνει ο Μαρκ Φάλκοφ, δικηγόρος που εκπροσωπεί αρκετούς κρατουμένους από την Υεμένη. «Η κυβέρνηση Μπους ποτέ δεν θα ξεκινούσε με ένα από τα στελέχη της Αλ Κάιντα, επειδή κανείς δεν γνωρίζει τι πρόκειται να συμβεί σε αυτή την εντελώς νέα νομική διαδικασία».