[ ΠΡΟΒΟΛΕΙΣ ] Τα Χίδηρα Λέσβου ως παράδειγμα

ΤΑ ΧΙΔΗΡΑ, ένα ορεινό χωριό της Λέσβου, είναι η γενέτειρα του μεγάλου ζωγράφου Γ. Ιακωβίδη. Τις τελευταίες μέρες ήλθαν στην επικαιρότητα, καθώς όπως έγινε γνωστό, με ιδιωτική πρωτοβουλία (ίδρυμα Ν. Γ. Παπαδημητρίου), δημιουργείται ψηφιακό μουσείο για τον μεγάλο ζωγράφο, το οποίο πρόκειται να εγκαινιασθεί σύντομα. Μια σημαντική πρωτοβουλία που αναδεικνύει τον πολιτισμό, αλλά και συμβάλλει στην ανάπτυξη ενός απομακρυσμένου, ακριτικού χωριού. Για μένα όμως (έχοντας γεννηθεί και ζήσει στο χωριό τα πρώτα «αξέχαστα» και δύσκολα χρόνια μου) τα Χίδηρα έχουν βαθύτατη συμβολική σημασία που ξεπερνά την τοπική διάσταση. Τα Χίδηρα συμβολίζουν τα τεράστια άλματα, την πρόοδο, πολιτική, κοινωνική και οικονομική, που η Ελλάδα πραγματοποίησε τις τελευταίες δεκαετίες, πρόοδο που μέσα στη ζοφερή πραγματικότητα των ημερών που βιώνουμε, τείνουμε να υποτιμάμε ή και να αγνοούμε. Στη δεκαετία του 1950, τα Χίδηρα (θα πρέπει να)

ήταν ένα από τα φτωχότερα ίσως χωριά σε όλη την Ελλάδα, χωρίς απολύτως καμία υποδομή (ηλεκτρικό ρεύμα, ύδρευση, οδική σύνδεση, κ.λπ.). Η μόνη δραστηριότητα ήταν η (υποτυπώδης) κτηνοτροφία και ελαιοκαλλιέργεια. Η διαβίωση τότε αποτελούσε άθλο. Η ανέχεια, το κύριο χαρακτηριστικό. Σήμερα τα Χίδηρα είναι ένα ιδιαίτερα αναπτυγμένο χωριό από κάθε άποψη. Καμία σχέση με το παρελθόν. Υπάρχουν σύγχρονες υποδομές και οικονομικές δραστηριότητες. Και σε γενικές γραμμές υπάρχει ευημερία, η οποία είναι ορατή ως οπτικό φαινόμενο. Υπάρχουν βεβαίως και προβλήματα. Το ψηφιακό μουσείο έρχεται να προσθέσει μια αξιόλογη πολιτιστική διάσταση. Επιπλέον, και τούτο είναι ιδιαίτερα σημαντικό, η ανάπτυξη δεν έχει αλλοιώσει ορισμένα θεμελιώδη χαρακτηριστικά της παραδοσιακής κοινωνίας, όπως π.χ. τη βαθιά αίσθηση της ανθρώπινης κοινότητας.

Σε σημαντικό βαθμό στην ανάπτυξη των Χιδήρων συνέβαλε σημαντικά η Ευρωπαϊκή Ένωση και η μεταφορά οικονομικών πόρων που πραγματοποίησε. Καλό είναι συνεπώς να διατηρούμε την αίσθηση του μέτρου και της αναλογίας. Η κυριαρχία της σκανδαλολογίας δημιουργεί την εικόνα μιας χώρας σε βαθιά κρίση και αδιέξοδο χωρίς προοπτική. Οπωσδήποτε έχουμε κρίση κυρίως στο κομματικό επίπεδο, αλλά οι συμβολικές περιπτώσεις, όπως αυτή των Χιδήρων, πιστοποιούν και την ανάπτυξη και τελικά την προοπτική της χώρας (αφού ξεπεράσει την κομματική κρίση).

Ο Π.Κ. Ιωακειμίδης είναι καθηγητής στο Πανεπιστήμιο Αθηνών και μέλος του Δ.Σ. του ΕΛΙΑΜΕΠ