Δρόμος μετ’εμποδίων η δικαιοσύνη στο Νταρφούρ

Το δρόμο της διεθνούς δικαιοσύνης παίρνει η γενοκτονία στο Νταρφούρ, στο δυτικό Σουδάν. Ο εισαγγελέας του Διεθνούς Ποινικού Δικαστηρίου ζήτησε τη δίωξη του προέδρου του Σουδάν Χασάν αλ Μπασίρ για εγκλήματα κατά της ανθρωπότητας και εγκλήματα πολέμου. Ωστόσο εκφράζονται φόβοι ότι η εισαγγελική παρέμβαση θα προκαλέσει τα αντίποινα της σουδανικής κυβέρνησης κατά των περίπου 2,5 εκατομμυρίων προσφύγων.

«Ο Μπασίρ είναι ο εκτελεστής αυτής της γενοκτονίας, που όμως δεν περιλαμβάνει θαλάμους αερίων, σφαίρες και μαχαίρια. Είναι μια γενοκτονία φθοράς».Με αυτήν την ανακοίνωση ο εισαγγελέας του Διεθνούς Ποινικού Δικαστηρίου (ICC) Λουίς Μορένο-Οκάμπο ζήτησε τη σύλληψη του προέδρου του Σουδάν Χασάν αλ Μπασίρ. «Οι ένοπλες δυνάμεις του Σουδάν και οι πολιτοφύλακες Τζαντζαουίντ, δολοφόνησαν 35.000 ανθρώπους ενώ 2,5 εκατομμύρια υπήρξαν θύματα εκστρατείας βιασμών, πείνας και φόβου στους προσφυγικούς καταυλισμούς…Γυναίκες 70 χρονών και 6χρονα κορίτσια βιάστηκαν», πρόσθεσε, διευκρινίζοντας πως στόχος της γενοκτονίας, που συνεχίζεται, ήταν οι φυλές Φουρ, Μασαλίτ και Ζαγκάουα στο Νταρφούρ, οι οποίες εξεγέρθηκαν το 2003 κατά της  κυβέρνησης. Πρόκειται για το πρώτο ένταλμα σύλληψης που καλείται να εκδώσει διεθνές δικαστήριο για εν ενεργεία αρχηγό κράτους έπειτα από τα εντάλματα εις βάρος του προέδρου της Λιβερίας Τσαρλς Τέιλορ και του Σλόμπονταν Μιλόσεβιτς.

ΔΙΚΟΠΟ ΜΑΧΑΙΡΙ Η ΑΠΟΦΑΣΗ ΤΗΣ ΕΙΣΑΓΓΕΛΙΑΣ ΤΟΥ ICC

Η κυβέρνηση του Σουδάν, η οποία δεν δέχεται τις κατηγορίες για γενοκτονία, δήλωσε ότι δεν αναγνωρίζει τη δικαιοδοσία του Διεθνούς Ποινικού Δικαστηρίου. Την ίδια ώρα, διεθνείς οργανώσεις αρωγής έχουν εντείνει τα μέτρα ασφάλειας στο Σουδάν, φοβούμενες κλιμάκωση της βίας και της εκστρατείας θανάτου από τον Μπασίρ κατά των προσφύγων. «Η νομική στρατηγική του εισαγγελέα εμπεριέχει μεγάλους κινδύνους για την εύθραυστη ειρήνη και το περιβάλλον ασφάλειας στο Σουδάν και υπάρχουν πολλές πιθανότητες να επιδεινωθεί τρομακτικά η κατάσταση μεγάλου αριθμού ανθρώπων», προειδοποίησε η διεθνής, μη κυβερνητική οργάνωση, International Crisis Group. «Εν εξελίξει καταστροφή», χαρακτήρισε την εισαγγελική παρέμβαση ο πρώην ειδικός απεσταλμένος των ΗΠΑ για το Σουδάν, Άντριου Νάτσιος. Οι φόβοι τους είναι πραγματικοί: Το κυβερνητικό Κόμμα Εθνικό Κογκρέσο, μέσω της σουδανικής τηλεόρασης, έκανε λόγο για «περισσότερη βία και αιματοχυσία» στο Νταρφούρ αν εκδοθεί ένταλμα σύλληψης εις βάρος του ηγέτη του και προέδρου της χώρας. «Είμαι εισαγγελέας και ασχολούμαι με μια δικαστική υπόθεση. Δεν έχω την πολυτέλεια να παραβλέπω αυτό που συμβαίνει. Έχω στοιχεία», απάντησε ακλόνητος ο Μορένο Οκάμπο.

Η γαλλική προεδρία της Ε.Ε. ανακοίνωσε ότι ο Σουδανός πρόεδρος πρέπει να σεβαστεί την απόφαση της εισαγγελίας του ICC όμως, o γενικός γραμματέας του ΟΗΕ, Μπαν Κι μουν εξέφρασε «σοβαρές ανησυχίες» για ενδεχόμενες αρνητικές επιπτώσεις στη διατήρηση της ειρήνης. Η Αφρικανική Ένωση, κάλεσε το ICC να αναστείλει την έκδοση εντάλματος σύλληψης.

Τι έγινε στο Νταρφούρ: το 2003 άρχισε η κρίση στη φτωχή περιοχή Νταρφούρ όταν αντάρτες επιτέθηκαν κατά κυβερνητικών στόχων, διαμαρτυρόμενοι για εγκατάλειψη από την κυβέρνηση και για καταπίεση των μαύρων αφρικανών υπέρ των Αράβων. Άραβες πολιτοφύλακες, πολλοί από αυτούς γνωστοί ως Τζαντζαουίντ, αλλά και κυβερνητικοί στρατιώτες επιδόθηκαν σε μια εκστρατεία εκκαθάρισης, όπως καταγγέλει ο εισαγγελέας του ICC.

Ο αριθμός των θυμάτων: Σύμφωνα με τα στοιχεία του εισαγγελέα του ICC, 35.000 άνθρωποι δολοφονήθηκαν και 2,5εκατομ. εκτοπίστηκαν και καταδικάστηκαν σε «αργό θάνατο. Οι δυνάμεις του Αλ Μπασίρ δεν χρειάζονται θαλάμους αερίων για να τους εξοντώσουν γιατί η έρημος θα τους σκοτώσει». Σύμφωνα με αξιωματούχους του ΟΗΕ, 200-300.000 είναι οι νεκροί από το 2003, από τη βία, την πείνα ή τις ασθένειες. Είναι σχεδόν αδύνατος ο ακριβής καθορισμός των νεκρών καθώς πολλές περιοχές του Νταρφούρ δεν είναι προσβάσιμες.

Τι μέλλει γενέσθαι: ο δρόμος για την σύλληψη του Μπασίρ προδιαγράφεται μακρύς. Απαιτούνται συνήθως 2-3 μήνες για να αποφανθούν οι δικαστές στο αίτημα για έκδοση εντάλματος σύλληψης, αλλά σε αυτήν την περίπτωση μπορεί να χρειαστεί περισσότερος χρόνος, λόγω της πολυπλοκότητας της υπόθεσης.

Ο ρόλος του ΟΗΕ:  «Εξαρτάται από το Συμβούλιο Ασφαλείας του ΟΗΕ να εξασφαλίσει τη συμμόρφωση του Σουδάν με την απόφαση του δικαστηρίου», επισήμανε ο Μορένο-Οκάμπο, από τον οποίο ζητήθηκε το 2005 να ερευνήσει τα εγκλήματα στο Νταρφούρ. Όμως, ομόφωνη υποστήριξη από το Συμβούλιο Ασφαλείας είναι δύσκολο να επιτευχθεί καθώς δύο από τα μόνιμα μέλη του Συμβουλίου, η Κίνα και η Ρωσία, είναι σύμμαχοι του Σουδάν. Η Κίνα, ο μεγαλύτερος προμηθευτής όπλων του Χαρτούμ και από τους μεγαλύτερους επενδυτές της πετρελαϊκής βιομηχανίας της χώρας, αρνήθηκε να σχολιάσει τα τελευταία γεγονότα, εβδομάδες μόνο πριν από τους Ολυμπιακούς Αγώνες του Πεκίνου.