Εναλλακτικά Μακρύ, καυτό καλοκαίρι

ΕΔΩ ΚΑΙ μερικές εβδομάδες δύο κρίσεις εκτυλίσσονται παράλληλα. Η μία εκτός. Η άλλη εντός, εκτός και επί τα αυτά.

Η «εκτός» είναι η κρίση της διεθνούς οικονομίας. Ξεκίνησε με την κατάρρευση της πυραμίδας των στεγαστικών δανείων που κλόνισε τα χρηματιστήρια. Συνεχίζεται με την εκτίναξη της τιμής του πετρελαίου και την επιστροφή του πληθωρισμού. Η «εντός, εκτός και επί τα αυτά» είναι η υπόθεση Ζίμενς. Αυτή εκτυλίσσεται παράλληλα στη Γερμανία και την Ελλάδα, στη Δικαιοσύνη και τα ΜΜΕ.

Αμφότερες οι κρίσεις αντιμετωπίστηκαν αρχικά- και ορισμένοι έτσι τις αντιμετωπίζουν ακόμη- με ένα «ε, και;». Οι ελληνικές τράπεζες δεν είχαν έκθεση σε τιτλοποιημένα subprime, ενώ προσέχουν- σχετικά- σε ποιους δανείζουν στο εσωτερικό. Όσο για τη Ζίμενς, αυτή, κατά την κυνική εκδοχή, αφορούσε «παλιές αμαρτίες» ή «γνωστά πράγματα». Σύμφωνα με την ανάγνωση αυτή, τόσο το 2004 όσο και το 2007 «ο κόσμος είχε ψηφίσει σαν να τα ήξερε όλα αυτά…».

ΩΣΤΟΣΟ, ΚΑΘΩΣ προχωράειτο καλοκαίρι, οι κρίσεις παύουν να φαίνονται σαν σύννεφα που περνούν κάπου μακριά.

Ο υπουργός Οικονομίας έκρουσε τον κώδωνα του κινδύνου την Τετάρτη στην Κυβερνητική Επιτροπή. Δεν είναι μόνο η εκτέλεση του προϋπολογισμού. Είναι, κυρίως, η πραγματική οικονομία που πλήττεται από το τριψήφιο πετρέλαιο. Για τα πιο αδύναμα κοινωνικά στρώματα ήδη η κατάσταση δεν ήταν σπουδαία. Τον χειμώνα, όμως, ενδέχεται να επιβαρυνθεί δραματικά. Ακόμη χειρότερα: Έλληνας πολιτικός της αντιπολίτευσης που γύρισε από την Αμερική όπου είχε ραντεβού κορυφής λέει πως «η κρίση μπορεί να διαρκέσει και ολόκληρο το 2009». Αντίστοιχο ήταν και το κλίμα στο Γιούρογκρουπ της περασμένης εβδομάδας.

Όλα αυτά ενώ η Ζίμενς μπερδεύει όλο και περισσότερο σχέσεις, πρόσωπα και οικογένειες στην κορυφή του πολιτικού συστήματος. Ακόμη και αν η δικαστική κατάληξη δεν είναι διαφορετική από την υπόθεση των υποκλοπών ή την έρευνα για τα πεπραγμένα Ζαχόπουλου, αφού ενώπιον της Θέμιδος απαιτούνται αδιάσειστα στοιχεία, ο δικομματισμός- και πιθανόν η οικογενειοκρατία- αναστενάζει στην υπόθεση αυτή. Η φθορά είναι μεγάλη. Και δεν αφορά μόνο παλιές ιστορίες από το παρελθόν, αλλά ταλαιπωρεί και πρόσωπα που θεωρούσαν ότι είχαν φυσικό μερίδιο στο μέλλον. ΟΛΟΙ ΜΙΛΟΥΝ για απαξίωση της πολιτικής. Πώς συσχετίζεται όμως αυτή με μια ύφεση στην οικονομία; Είναι ένα συνδυαστικό σενάριο, άγνωστο την περίοδο της Μεταπολίτευσης. Ακόμη περισσότερο: από το 1994-95, όταν ξεκίνησε η προσπάθεια για την ΟΝΕ, ο οικονομικός ορίζοντας βελτιωνόταν διαρκώς, αν όχι πάντα στο μικρο-οικονομικό, σίγουρα στο μακρο-οικονομικό επίπεδο. Ό,τι ξεκίνησε τον Σεπτέμβριο του 2007, όταν Ν.Δ. και ΠΑΣΟΚ κατέγραψαν σκορ κάτω από 80%, τείνει λοιπόν να χειροτερεύσει. Και δημιουργεί ένα πεδίο παγίδευσης όχι μόνο των μεγάλων κομμάτων, αλλά και της πολιτικής συνολικά.

Η κατάσταση αυτή πιέζει για πρωτοβουλίες. Έχει κανείς την περιέργεια να δει πώς θα αντιδράσουν ο- εκ φύσεως αδρανής- Καραμανλής, αλλά και ένας Παπανδρέου που φαίνεται να έχει κάψει τα περισσότερα χαρτιά του. Εκτός αν ισχύσει ένα παλαιότερο τραγούδι του Πολ Γουέλερ που λέει στο ρεφρέν πως «το μακρύ, καυτό καλοκαίρι απλώς με προσπέρασε…».