[ Δρόμοι ]

10 εκατομμύρια…
… εκατομμυριούχοι. Κι εμείς; Με τέτοια κερδοσκοπία στο πετρέλαιο, τις πρώτες ύλες και τα τρόφιμα, δεν είναι βέβαια να απορεί κανείς πού το βρήκαν τόσο χρήμα. Η εταιρεία Καπτζέμινι που έχει αυτή την κακή συνήθεια να μετράει κάθε χρόνο πόσοι είναι οι εκατομμυριούχοι του πλανήτη, μας χαλάει και φέτος τη διάθεση. Γιατί τους μέτρησε και τους βρήκε περισσότερους από κάθε άλλη χρονιά: το 2007, οι άνθρωποι που είχαν καταθέσεις τουλάχιστον ένα εκατομμύριο δολάρια ήταν 10,1 εκατομμύρια, έναντι 9,5 εκατομμυρίων την προηγούμενη χρονιά- δηλαδή το 0,001% του παγκόσμιου πληθυσμού.

Μα εκείνο…
… που κάνει μεγαλύτερη εντύπωση είναι πως, από αυτούς τους πλούσιους, οι πιο πλούσιοι έγιναν ακόμη πλουσιότεροι: οι περιουσίες εκείνων που είχαν περισσότερα από 30 εκατομμύρια δολάρια αυξήθηκαν 8,8%, πολύ παραπάνω από ό,τι οι περιουσίες των υπόλοιπων «απλών» πλουσίων. Σε ένα περιβάλλον γενικότερης κατάρρευσης της αγοράς, κρίσης στα τρόφιμα και ακρίβειας στο πετρέλαιο, αυτές οι στατιστικές σίγουρα γεμίζουν πικρία εκείνους που μοχθούν μέρα με τη μέρα για να τα βγάλουν πέρα. Όμως, αυτή είναι η πραγματικότητα: οι πλούσιοι γίνονται πλουσιότεροι και οι φτωχοί φτωχότεροι. Ο πόλεμος που έχει εξαπολύσει η διεθνής τάξη πραγμάτων εναντίον των εργαζομένων έχει τους νικητές του. Και τους ηττημένους του. Η πρώτη μεταπολεμική γενιά είναι η τελευταία που μπόρεσε να ζήσει καλύτερα από την προηγούμενη. Τα παιδιά των παιδιών της πρώτης μεταπολεμικής γενιάς (τα παιδιά μας) θα είναι τα πρώτα που θα ζήσουν χειρότερα από ό,τι οι γονείς τους. Όπως γράφει ο ψυχίατρος Κριστόφ Ντεζούρ στο βιβλίο του «Η καθιέρωση της κοινωνικής αδικίας», η δυστυχία αυξάνεται «επειδή οι εργαζόμενοι χάνουν σιγά- σιγά την ελπίδα πως η κατάσταση που ζουν σήμερα θα βελτιωθεί αύριο». Δεν δουλεύουν για να ζουν καλύτερα, ούτε για τα παιδιά τους, ούτε καν για το ψωμί τους. Δουλεύουν για να δουλεύουν, για να επιβιώνουν. Πόση δυστυχία μπορεί να αντέξει ένας άνθρωπος;

Η Χάνα Άρεντ…
… απαντούσε σε αυτό το ερώτημα το 1969, στο βιβλίο της «Η κρίση της δημοκρατίας». Εξηγούσε κάτω από ποιες συνθήκες οι άνθρωποι εξωθούνται στην εξέγερση: «Μόνο όταν έχουν βάσιμους λόγους να πιστεύουν ότι οι συνθήκες θα μπορούσαν να αλλάξουν αλλά δεν αλλάζουν, μόνο τότε ξεσπάει η οργή». Τότε φωτισμένες πρωτοπορίες οδηγούν τους καταπιεσμένους και τους δυστυχισμένους στην εξέγερση. Όταν βέβαια αυτές οι πρωτοπορίες προτιμούν να παραδοθούν μαζί με τα όπλα τους στον εχθρό, η κυρίαρχη τάξη τρίβει τα χέρια της.

Ο Πρίμο Λέβι…
… στο βιβλίο του «Όσοι βούλιαξαν και όσοι σώθηκαν» έγραφε πως ο χώρος ανάμεσα στους διωκόμενους και τους διώκτες τους δεν είναι ποτέ κενός: «κατοικείται από πρόσωπα παθητικά και αξιοθρήνητα». Όταν ο πολιτικός χώρος αδειάσει από τέτοια πρόσωπα, που δεν θα μπορούν πια να κρύβονται πίσω από προσωπεία, τότε οι διωκόμενοι θα μπορούν να ξεχωρίζουν πιο εύκολα τους φίλους από τους διώκτες τους.