Χρήμα / Εξαγορές

Τραπεζίτες σε νευρική κρίση

Πυρετός συγχωνεύσεων και συνεργασιών χτυπά τις μεγάλες ελληνικές τράπεζες. Τις τελευταίες εβδομάδες οι φήμες που θέλουν κορυφαία χρηματοπιστωτικά ιδρύματα να βρίσκονται ένα βήμα πριν από τον «γάμο» εξαπλώνονται σαν πυρκαγιά στα ξερόκλαδα και οι ίδιοι οι τραπεζίτες παραδέχονται δημοσίως ότι «όλοι μιλούν με όλους».

Η μείωση της κερδοφορίας εντός και εκτός συνόρων, η πίεση που προκαλεί η διεθνής κρίση και η εκτίναξη του κόστους του χρήματος αναγκάζουν τους τραπεζίτες να επανεξετάσουν τη στρατηγική τους και να καθίσουν στο τραπέζι των διαπραγματεύσεων.

Ο κ. Τάκης Αράπογλου από την Εθνική, ο κ. Πέτρος Κωστόπουλος από την Αlpha Βank, ο κ. Νικόλαος Νανόπουλος από τη Εurobank και ο κ. Μιχάλης Σάλλας από την Πειραιώς είναι οι μεγάλοι παίκτες στο τραπεζικό πόκερ, ενώ η θέση του πέμπτου παραμένει ανοικτή για τον κ. Ανδρέα Βγενόπουλο της Μarfin, ο οποίος- μετά την πώληση του ποσοστού του ΟΤΕ- έχει δημιουργήσει την απαραίτητη «κάβα».

Οι φήμες που κυκλοφορούν τόσο στους τραπεζικούς κύκλους όσο και στα χρηματιστηριακά γραφεία εμπλέκουν και τις πέντε μεγάλες τράπεζες με όλους τους πιθανούς συνδυασμούς, ενώ στο «παιχνίδι» εμπλέκονται και τα ονόματα ξένων επενδυτικών οίκων, οι οποίοι βολιδοσκοπούν τις προθέσεις των εμπλεκομένων. Όπως εκτιμούν μάλιστα τραπεζικά στελέχη, αν μία από αυτές της φήμες μετουσιωθεί σε πραγματική συνεργασία, είναι βέβαιο ότι θα προκαλέσει ντόμινο ανακατατάξεων σε ολόκληρο τον κλάδο.

Οι λόγοι
Οικονομίες κλίμακος, διασπορά κινδύνου, επέκταση του δικτύου των καταστημάτων, αλλά κυρίως πρόσβαση σε «φθηνό χρήμα» μέσω καταθέσεων είναι οι βασικοί λόγοι που σπρώχνουν τους τραπεζίτες σε αναζήτηση φόρμουλας για μεταξύ τους συνεργασίες εντός και εκτός συνόρων. Καθώς η πιστωτική κρίση ροκανίζει την κερδοφορία τους και τα ακριβά επιτόκια πιέζουν τα περιθώρια, οι μεγαλύτερες ελληνικές τράπεζες βολιδοσκοπούν το τοπίο, αναζητώντας ενδεχόμενη μεταξύ τους συνεργασία. Όπως ανέφερε πρόσφατα κορυφαίος τραπεζίτης, τα πιθανά «ζευγάρια»

Οι φήμες για συγχωνεύσεις που κυκλοφορούν τόσο στους τραπεζικούς κύκλους όσο και στα χρηματιστηριακά γραφεία εμπλέκουν και τις πέντε μεγάλες τράπεζες με όλους τους πιθανούς συνδυασμούς

προκύπτουν αν συγκρίνει κανείς τον λόγο δανείων προς καταθέσεις της κάθε τράπεζας.

Χρηματοπιστωτικά ιδρύματα που έχουν «άνοιγμα», δηλαδή τα δάνεια που έχουν χορηγήσει υπερβαίνουν τις καταθέσεις τους, αναζητούν συνεργασίες με άλλα, τα οποία έχουν πλεόνασμα ρευστότητας. Στην πρώτη κατηγορία ανήκουν η Εurobank, η Αlpha Βank και η Τράπεζα Πειραιώς, ενώ στη δεύτερη συμπεριλαμβάνονται η Εθνική και το Ταχυδρομικό Ταμιευτήριο.

Παράλληλα, οι εκτός Ελλάδος δραστηριότητες αποτελούν λόγο που μπορεί να λειτουργήσει υπέρ των προσπαθειών συνεργασίας μεταξύ των εγχώριων χρηματοπιστωτικών ιδρυμάτων, ειδικά στην περίπτωση της Εθνικής Τράπεζας, η οποία μετά την εξαγορά της Finansbank είναι εκτεθειμένη σε μεγάλο βαθμό στην αγορά της Τουρκίας, η διασπορά του κινδύνου, μέσω συγχώνευσης με κάποιο άλλο χρηματοπιστωτικό ίδρυμα. Η διολίσθηση της τουρκικής λίρας, οι αρνητικές προβλέψεις για την οικονομία αλλά και η πολιτική αναταραχή στη γειτονική χώρα φέρνονται να ανησυχούν τη διοίκηση της Εθνικής Τράπεζας, η οποία- μέσω μιας συγχώνευσης – θα δει την εξάρτησή της από την Τουρκία να μειώνεται σημαντικά.

Και τα προβλήματα
Εντούτοις, όπως παραδέχονται κορυφαίοι τραπεζίτες, αλλά και όπως έχει δείξει η προηγούμενη εμπειρία, από τις αποτυχημένες προσπάθειες συγχώνευσης τόσο μεταξύ της Εθνικής και της Αlpha Βank όσο και της Πειραιώς με την Κύπρου, ο «γάμος» ανάμεσα σε δύο κορυφαία χρηματοπιστωτικά ιδρύματα δεν είναι εύκολη υπόθεση. Βασικό πρόβλημα αποτελεί η διπλοκάλυψη μεγάλων γεωγραφικών περιοχών της χώρας (κυρίως στα αστικά κέντρα) με υποκαταστήματα των τραπεζών. Αυτήν τη στιγμή, κανένας τραπεζίτης δεν θέλει να βρεθεί με δίκτυο που να προσεγγίζει ή και να ξεπερνά τις 1.000 μονάδες εντός της επικράτειας, καθώς το κόστος είναι υπέρογκο σε σχέση με τα πλεονεκτήματα της συγχώνευσης. Παράλληλα, δεδομένη θεωρείται και η αντίδραση των εργαζομένων ενώ ο μεγαλύτερος σκόπελος έχει να κάνει με τα υψηλόβαθμα και μεσαία στελέχη των τραπεζών, τα οποία δεν είναι διατεθειμένα να χάσουν τα προνόμιά τους σε μια διαδικασία συγχώνευσης. Όπως ανέφεραν χαρακτηριστικά κορυφαία τραπεζικά στελέχη, οι διοικήσεις των μεγάλων τραπεζών θα προχωρήσουν σε «γάμους», μονάχα αν η επιλογή αυτή είναι αναγκαστική, αν δηλαδή η κρίση συνεχιστεί και τα επόμενα τρίμηνα. Αντίθετα, αν η κατάσταση εξομαλυνθεί και η κερδοφορία των τραπεζών επιστρέψει στα επίπεδα του 2007, τα σενάρια συγχωνεύσεων μάλλον απομακρύνονται.
Εκτός παιχνιδιού, λόγω της κρίσης, οι ξένες τράπεζες

Στα σενάρια και τη φημολογία για τις εγχώριες τράπεζες δεν συμμετέχουν πάντως ξένα χρηματοπιστωτικά ιδρύματα, όπως συνέβαινε τους τελευταίους μήνες, πριν ξεσπάσει η διεθνής κρίση στης αγορές. Πλέον, όπως αναφέρουν κορυφαίοι Έλληνες τραπεζίτες, οι μεγάλοι, διεθνείς παίκτες έχουν να αντιμετωπίσουν τα δικά τους εσωτερικά προβλήματα, διαγράφοντας επισφαλείς επενδύσεις εκατοντάδων δισ. ευρώ και δεν πρόκειται να ασχοληθούν άμεσα με επεκτατικές κινήσεις. Ακόμα όμως και στις περιπτώσεις εκείνες που οι διοικήσεις ευρωπαϊκών τραπεζών εξετάσουν επέκταση μέσω εξαγοράς, υπ΄ αριθμόν ένα στόχος αυτήν τη στιγμή είναι χρηματοπιστωτικά ιδρύματα στις ΗΠΑ, τόσο λόγω της καταβαράθρωσης στην κεφαλαιοποίησή τους, αλλά και λόγω του πλεονεκτήματος που προσφέρει η ισοτιμία ευρώ- δολαρίου. Αντίστοιχα, για τους Αμερικανούς επενδυτές, λόγω της διαφοράς στην ισοτιμία, οι ευρωπαϊκές- και κατ΄ επέκταση οι ελληνικές- τράπεζες θεωρούνται ιδιαίτερα ακριβές, καθιστώντας την προοπτική ενός ντιλ μάλλον ανέφικτη.