Χρήμα / Απασχόληση

Παγωμένες οι προσλήψεις και στο βάθος απολύσεις

Βόμβα απολύσεων απειλεί τώρα την ελληνική οικονομία. Η διεθνής οικονομική κρίση και η έξαρση της ακρίβειας, που βρήκε σε κατήφορο την ελληνική οικονομία, χτυπά τώρα μετά την κατανάλωση τις επιχειρήσεις και την απασχόληση.

Στελέχη μεγάλων επιχειρήσεων που δραστηριοποιούνται στην Ελλάδα εκπέμπουν SΟS και προβλέπουν πάγωμα προσλήψεων τους επόμενους μήνες, αλλά και απολύσεις στην περίπτωση που βαθύνει η κρίση. Οι αρνητικές επιπτώσεις είναι ήδη εμφανείς στην οικοδομή, όπου, λόγω και της φούσκας στις τιμές των ακινήτων καταγράφεται σημαντική μείωση της οικοδομικής δραστηριότητας, αλλά και των απασχολουμένων. Θύματα είναι 20.000 με 30.000 εργαζόμενοι στην οικοδομή, οι οποίοι έχουν μείνει χωρίς δουλειά, ενώ προβλέπεται νέο κύμα απολύσεων τους επόμενους μήνες. Στον τουρισμό, μεγάλα ξενοδοχεία καθυστερούν σκόπιμα να προσλάβουν υπαλλήλους, ενώ η πτώση της τουριστικής κίνησης κατά 5% εκτιμάται ότι θα έχει ως αποτέλεσμα απώλειες 25.000 θέσεων εργασίας. Στο λιανεμπόριο, το πάγωμα των προσλήψεων είναι ήδη γεγονός, ενώ παράγοντες του χώρου προβλέπουν απολύσεις.

Πρόκειται για εξελίξεις που θα επιδεινώσουν ακόμη περισσότερο την πορεία της ελληνικής οικονομίας, η οποία ήδη πριν από το ξέσπασμα της διεθνούς κρίσης είχε πάρει τον κατήφορο, με μείωση των ρυθμών ανάπτυξης και σημαντική υποχώρηση σε κρίσιμους τομείς, όπως οι εξαγωγές, οι επενδύσεις, η κατανάλωση, με άμεσο αντίκτυπο στα έσοδα του προϋπολογισμού τα οποία παρουσιάζουν ήδη μαύρη τρύπα 1,3 δισ. ευρώ. Σε τούνελ ο τουρισμός
Ο τουρισμός, ο μεγαλύτερος κλάδος της ελληνικής οικονομίας, όπως προβλέπουν στελέχη του, για τα επόμενα τουλάχιστον δύο χρόνια θα μπει σε τούνελ εξαιτίας της οικονομικής δυσπραγίας και της μείωσης του διαθέσιμου εισοδήματος των Ευρωπαίων, αλλά και της ενίσχυσης του ευρώ έναντι του δολαρίου και της αγγλικής λίρας. Από τη Μεγάλη Βρετανία, που αποτελεί τη δεύτερη μεγαλύτερη αγορά για την Ελλάδα, προβλέπεται πτώση 17%, ενώ τα σημάδια κατά τους πέντε

Στον τουρισμό, μεγάλα ξενοδοχεία καθυστερούν σκόπιμα να προσλάβουν υπαλλήλους, ενώ η πτώση της τουριστικής κίνησης κατά 5% εκτιμάται ότι θα έχει ως αποτέλεσμα απώλειες 25.000 θέσεων εργασίας

πρώτους μήνες του έτους είναι αποθαρρυντικά. Οι συνολικές αφίξεις κινούνται οριακά στα περσινά επίπεδα, ενώ οι πληρότητες των ξενοδοχείων ακόμα και στους πιο δημοφιλείς προορισμούς- Κρήτη, Ρόδο- παρουσιάζουν κάμψη. «Το 2008 και το 2009 είναι δύο δύσκολες χρονιές για τον ελληνικό τουρισμό. Χρειάζεται να παλέψουμε για να μείνουμε στα περυσινά επίπεδα», δηλώνει ο πρόεδρος της Πανελλήνιας Ομοσπονδίας Ξενοδόχων κ. Ανδρέας Ανδρεάδης. «Το πόσο βαθιά θα είναι η κάμψη εξαρτάται από τις αντοχές μας και από το πόσο ανταγωνιστικοί είμαστε».

Ανά περιοχή
Αναπόφευκτα, οι αρνητικές για τον τουρισμό εξελίξεις πλήττουν την απασχόληση. «Λόγω της μειωμένης κίνησης, πολλά ξενοδοχεία άργησαν να ανοίξουν, με αποτέλεσμα να καταγράφεται καθυστέρηση στην επαναπρόσληψη των εργαζομένων», παρατηρεί ο κ. Λεωνίδας Καραθανάσης, πρόεδρος των ξενοδοχοϋπαλλήλων. Τι σημαίνει μια τέτοια εξέλιξη; Λιγότερα μεροκάματα για τους εργαζόμενους στον τουρισμό. Σύμφωνα με τον κ. Καραθανάση σε ορισμένες περιοχές, όπως είναι η Ρόδος, μέχρι το τέλος Μαΐου- προθεσμία επαναπρόσληψης- δεν είχε αρχίσει να εργάζεται το 10% των ξενοδοχοϋπαλλήλων του νησιού. Ανάλογα φαινόμενα παρατηρήθηκαν στα Χανιά, ενώ σε άλλες περιοχές, όπως στην Ιεράπετρα, οι ξενοδόχοι αναγκάζουν τους εργαζόμενους να πάρουν διπλάσια ρεπό από τα επιτρεπόμενα, προκειμένου να μειώσουν το κόστος, ισχυριζόμενοι ότι δεν έχουν πληρότητα. Πρόκειται, επισημαίνει ο κ. Καραθανάσης, για αρνητική εξέλιξη σε έναν κλάδο που χαρακτηρίζεται από μεγάλο ποσοστό μαύρης εργασίας. Όμως, τα χειρότερα έπονται, καθώς σύμφωνα με μελέτη του Συνδέσμου Ελληνικών Τουριστικών Επιχειρήσεων, μία υποχώρηση 5% στις αφίξεις τη φετινή σεζόν- περίπου τόση καταγράφεται στις περισσότερες περιοχές έως τον Μάιο – μπορεί να οδηγήσει σε απώλεια 25.000 θέσεων εργασίας στον ευρύτερο χώρο του τουρισμού.

Εξίσου αποθαρρυντική είναι η κατάσταση για τον τουρισμό της Αθήνας, με τους ξενοδόχους να προβλέπουν πτώση 6% σε αφίξεις και έσοδα. «Η χρονιά δεν είναι εύκολη», δηλώνει ο πρόεδρος των ξενοδόχων της Αθήνας κ. Γιώργος Τσακίρης. «Πάμε μέρα με τη μέρα. Δεν υπάρχουν σημαντικά γεγονότα ούτε συνέδρια για να ενισχύσουν τον τουρισμό, ενώ τα όποια οφέλη από τους Ολυμπιακούς φαίνεται ότι εξανεμίζονται».


Οι πρώτες 30.000 χαμένες θέσεις εργασίας

Η έκρηξη της οικοδομικής δραστηριότητας που κορυφώθηκε το 2005 έχει φτάσει στο τέλος της και ο λιγότερος αριθμός νέων αδειών τα τελευταία δύο χρόνια πλήττει ήδη την απασχόληση. Λιγότερα νέα εργοτάξια μεταφράζονται σε μείωση των θέσεων απασχόλησης στα οικοδομικά επαγγέλματα, με ό,τι αυτό συνεπάγεται και για την πορεία των επιχειρήσεων που παράγουν και εμπορεύονται οικοδομικά υλικά. Δεκάδες συνεργεία δεν έχουν δουλειά και έχουν μειώσει τους προ διετίας απασχολούμενους στο μισό.

Το βαρύ αυτό κλίμα επιβεβαιώνει με τα στοιχεία που έχει συγκεντρώσει ο ίδιος ο πρόεδρος της Ένωσης Κατασκευαστών Κτιρίων Ελλάδος, Δημήτρης Καψιμάλης. Μιλάει για 20.000-30.000 κυρίως αλλοδαπούς, που αντιστοιχούν σε ένα ποσοστό 7%-8% επί του συνόλου των απασχολούμενων στην οικοδομή (500.000 σύμφωνα με στοιχεία του 2006), οι οποίοι έχουν ήδη βρεθεί την τελευταία διετία χωρίς εργασία και έχουν στρέψει το ενδιαφέρον τους σε άλλους τομείς.

Τα χειρότερα όμως, κατά τον κ. Καψιμάλη, έπονται για τα εκατό και πλέον επαγγέλματα που σχετίζονται άμεσα με την οικοδομή. Ο κ. Καψιμάλης προβλέπει ότι 50.000 επιπλέον άτομα, που ισοδυναμούν με το 10% των συνολικά απασχολούμενων στον κλάδο, ετοιμάζονται να στραφούν σε άλλα επαγγέλματα.

Ποια επαγγέλματα χτυπάει πρώτα η κρίση
Στον χώρο των εργολάβων εκσκαφών, των εργολάβων τούβλων, των υδραυλικών και των ηλεκτρολόγων καταγράφεται ήδη μείωση της απασχόλησης, καθώς πρόκειται για επαγγέλματα που εμπλέκονται στα πρώτα στάδια κατασκευής μιας οικοδομής. Και όσο περνούν οι μήνες και εφόσον η κρίση στην κτηματαγορά θα βαθαίνει, θα πληγούν και όσοι απασχολούνται στα επόμενα στάδια κατασκευής της οικοδομής, όπως οι ξυλουργοί, τα συνεργεία που τοποθετούν πλακάκια, οι κατασκευαστές επίπλων κουζίνας και μπάνιου, οι μπογιατζήδες κ.ά. Το πρόβλημα αναμένεται να γίνει ακόμη πιο εμφανές από τον Σεπτέμβριο και μετά, όπου παραδοσιακά καταγράφεται ο μεγαλύτερος αριθμός αγοραπωλησιών στην αγορά. Αν και τότε η κίνηση θα είναι τόσο υποτονική όσο σήμερα, οι εργολάβοι θα αναγκαστούν να μειώσουν περαιτέρω τον αριθμό όσων προσλαμβάνουν. Σημειωτέον ότι στα ελληνικά εργοτάξια απασχολείται το 9% του εργατικού δυναμικού, η επίδοση αυτή φέρνει τη χώρα μας στην 4η υψηλότερη θέση της λίστας της ευρωζώνης αναφορικά με την απασχόληση στις κατασκευές.

Η κρίση δεν άφησε αλώβητη και τη βιομηχανία δομικών υλικών, όπως για παράδειγμα στον χώρο των μονώσεων. Ο κλάδος των μονωτικών υλικών βλέπει τις πωλήσεις του να μειώνονται κατά 20% σε σχέση με το 2007 και όπως λένε στελέχη του χώρου όλες οι βιομηχανίες εξετάζουν να μειώσουν το προσωπικό τους. «Εκεί όπου μια μηχανή απαιτούσε δύο βάρδιες για να δουλέψει, τώρα αρκεί μόνο μία. Εμείς για παράδειγμα έχουμε μειώσει ήδη το προσωπικό μας κατά 10%», λέει ο κ. Βασίλης Καλιακμάνης, επικεφαλής εταιρείας εμπορίας μονωτικών υλικών.

Μεγάλες τεχνικές εταιρείες
Ενδεικτικό της ύφεσης που υπάρχει και στην αγορά μεγάλων έργων υποδομής είναι και το γεγονός ότι σε κανένα από τους μεγάλους οδικούς άξονες που έχουν γίνει αναθέσεις (Μαλιακός- Κλειδί, Ιόνια Οδός) δεν έχουν ακόμη αρχίσει να σκάβουν οι μπουλντόζες, ώστε να χρειασθεί να κάνουν προσλήψεις. Σύμφωνα με εκτιμήσεις μεγάλων τεχνικών ομίλων, στο διάστημα από το 2003 ώς το 2008 είχαμε μια συνολική μείωση των δημοσίων δαπανών για την κατασκευή μεγάλων έργων υποδομής γύρω στα 10 δισ. ευρώ. «Σίγουρα υπάρχουν και απολύσεις, σε κάθε περίπτωση όμως οι μεγάλοι κατασκευαστικοί όμιλοι έχουν σταματήσει εδώ και πολύ καιρό να κάνουν προσλήψεις, για τον απλούστατο λόγο ότι έχει μειωθεί δραματικά τα τελευταία πέντε χρόνια το κατασκευαστικό έργο», λέει ο κ. Κωνσταντίνος Κουβαράς, αντιπρόεδρος του ομίλου J&Ρ-ΑΒΑΞ. Και προσθέτει ότι αν στην άπνοια που επικρατεί στα μεγάλα δημόσια έργα προσθέσει κανείς και το γεγονός της μείωσης της οικοδομικής δραστηριότητας, αντιλαμβάνεται ότι στην ελληνική κατασκευαστική αγορά υπάρχει πρόβλημα εργασίας.

Πάγωμα προσλήψεων
Σε 20.000-30.000 υπολογίζει τα άτομα που έχουν ήδη αποχωρήσει από τον κλάδο της οικοδομής την τελευταία διετία ο πρόεδρος της Ένωσης Κατασκευαστών Κτιρίων Ελλάδος Δημήτρης Καψιμάλης. Και φοβάται ότι 50.000 ακόμη άτομα σύντομα δεν θα βρίσκουν δουλειά στην οικοδομή.

«Έχουμε παγώσει τις προσλήψεις τα τελευταία πέντε χρόνια, για τον απλούστατο λόγο ότι έχει μειωθεί δραματικά τα τελευταία πέντε χρόνια το κατασκευαστικό έργο», λέει ο κ. Κωνσταντίνος Κουβαράς.


Στοπ σε νέο προσωπικό

Βόμβα βάζει το οικονομικό στρίμωγμα στην απασχόληση και στο λιανεμπόριο. Ο πρόεδρος των Ελλήνων εμπόρων κ. Θεόδωρος Βάρδας είναι κατηγορηματικός: «Θα έχουμε κρίση στην αγορά μέχρι τις αρχές του χειμώνα ή ενδεχομένως μέχρι το τέλος της χειμερινής σεζόν, η οποία θα επιδράσει ανασταλτικά στην αύξηση της απασχόλησης. Δεν θα γίνουν νέες προσλήψεις, ενώ μπορεί να υπάρξει ελαφρά άνοδος της ανεργίας. Κάποιοι θα φοβηθούν την κρίση και θα προχωρήσουν ενδεχομένως σε απολύσεις». Πρόκειται για τάση που έχει ήδη αρχίσει να γίνεται αισθητή.

Η απασχόληση στο λιανεμπόριο το πρώτο τρίμηνο του 2008 αυξήθηκε οριακά (0,9%). Πέρυσι, η αύξηση ήταν σημαντικά μεγαλύτερη (3,1%). Εκτός από τους εξωγενείς παράγοντες, ο κ. Βάρδας διαπιστώνει ότι η κρίση ενισχύεται από «εγχώρια λάθη», όπως είναι τα επιπλέον καπέλα που επιβάλλουν στα προϊόντα τα καρτέλ των τροφίμων αλλά και άλλων κλάδων, οι μικρές μισθολογικές αυξήσεις, που δεν καλύπτουν ούτε τον πληθωρισμό, αλλά και η ανοχή της Επιτροπής Ανταγωνισμού. Προβλέπει, μάλιστα, ότι η αγορά θα σταθεροποιηθεί από το 2009, αλλά δεν βλέπει ανάκαμψη πριν από το 2010. Θύματα, όπως φαίνεται, της νέας κατάστασης είναι οι μικροί και μεμονωμένοι μαγαζάτορες, οι οποίοι θα αναγκαστούν ενδεχομένως να κλείσουν.

Χαμηλός τζίρος
Τους πρώτους τρεις μήνες του 2008, σημαντική αύξηση του κύκλου εργασιών είδαν μόνο τα καταστήματα τροφίμων (5,7%). Αντίθετα, οι υπόλοιπες κατηγορίες καταστημάτων είδαν τον τζίρο τους να κινείται σχεδόν στα περσινά επίπεδα (αύξηση 0,9%), με τα καταστήματα ένδυσης και υπόδησης να εμφανίζουν μείωση πωλήσεων κατά σχεδόν 4%, όπως άλλωστε και τα καταστήματα επίπλων, ηλεκτρικών ειδών και οικιακού εξοπλισμού (μείωση 2,1%). Οι καλές περσινές επιδόσεις, με την ένδυση και την υπόδηση να καταγράφουν αύξηση 14% και τα καταστήματα επίπλων, ηλεκτρικών ειδών και οικιακού εξοπλισμού 8,1%, έχουν παρέλθει.


Περικόπτουν δαπάνες οι επιχειρήσεις

Οι επιπτώσεις της κρίσης, τόσο στη διεθνή όσο και στην εγχώρια αγορά, αναγκάζουν τα επιτελεία ακόμα και μεγάλων βιομηχανιών που κατέχουν ηγετικές θέσεις στην αγορά να αναπροσαρμόζουν τα σχέδιά τους και τα επενδυτικά τους πλάνα. «Οι υπεύθυνες επιχειρήσεις, προσπαθώντας να ικανοποιήσουν και να κρατήσουν τους καταναλωτές τους και τον κύκλο εργασιών τους, συμπιέζουν όσο μπορούν το κόστος τους και είναι υποχρεωμένες να αναπροσαρμόσουν τα πλάνα τους, περικόπτοντας ό,τι μπορούν, ακόμη και έξοδα προώθησης και προβολής των προϊόντων», εξηγεί ο Ευάγγελος Καλούσης, πρόεδρος και διευθύνων σύμβουλος της Νestle Ελλάς Α.Ε.

«Υπό το φως του δυσμενούς οικονομικού περιβάλλοντος και των χαμηλότερων του αναμενόμενου αποτελεσμάτων σε ορισμένες από τις αγορές μας, ιδιαίτερα τον Μάιο, προχωρούμε σε αναπροσαρμογή των ετήσιων στόχων μας. Προκειμένου να αντιμετωπίσουμε αυτές τις προκλήσεις αναλαμβάνουμε μία σειρά από συγκεκριμένες πρωτοβουλίες, οι οποίες θα μας επιτρέψουν να επιτύχουμε τους αναπροσαρμοσμένους στόχους μας», λέει ο Δώρος Κωνσταντίνου, γενικός διευθυντής της Coca-Cola Τρία Έψιλον.
Η κρίση σε αριθμούς

30.000 στην οικοδομή βρίσκονται εκτός εργασίας, λόγω της κάμψης στην οικοδομική δραστηριότητα

25.000 θέσεις απασχόλησης θα χάσει ο τουρισμός αν μειωθούν κατά 5% οι τουρίστες της φετινής σεζόν

Παγώνουν οι προσλήψεις στο λιανεμπόριο, ενώ ίσως γίνουν και απολύσεις αν συνεχιστεί η κρίση