[ ΤΡΙΤΗ ΑΠΟΨΗ ] Ανάπτυξη ή πώληση;

Η πορεία της ελληνικής οικονομίας χαρακτηρίζεται από την εγκατάλειψη κάθε αναπτυξιακής και κοινωνικής πολιτικής (χαρακτηριστική περίπτωση το Ασφαλιστικό) και από την προσήλωσή της στη διαχείριση των δημοσίων ελλειμμάτων και της σκληρής δημοσιονομικής πειθαρχίας, προκειμένου να επιτευχθεί από το 2010 η εκπόνηση ισοσκελισμένων προϋπολογισμών. Παράλληλα χαρακτηρίζεται από την ακρίβεια, την ανεργία, τη μείωση των εξαγωγών, την αύξηση των εισαγωγών, την αύξηση της κερδοφορίας του επιχειρηματικού τομέα και την επιδείνωση του επιπέδου ανταγωνιστικότητας. Από το 1996 μέχρι το 2007 η μέση πραγματική αμοιβή στον επιχειρηματικό τομέα αυξήθηκε περίπου κατά 13%, ενώ η παραγωγικότητα της εργασίας αυξήθηκε περίπου κατά 27%. Το αποτέλεσμα είναι ότι το πραγματικό μοναδιαίο κόστος εργασίας στον επιχειρηματικό τομέα μειώθηκε το ίδιο διάστημα κατά 20%. Έτσι, ενώ η παραγωγικότητα της εργασίας στην Ελλάδα βρίσκεται στο 92% του μέσου όρου της Ευρωπαϊκής Ένωσης, η αύξηση με βραδύτερους ρυθμούς τού κατά κεφαλήν ΑΕΠ (εισόδημα ανά κάτοικο) στα επίπεδα του 88,9% του ευρωπαϊκού μέσου όρου και η αύξηση του κόστους ζωής στα επίπεδα του 88% του ευρωπαϊκού μέσου όρου, οδηγεί στη σταδιακή μείωση του μεριδίου της εργασίας στο ΑΕΠ του επιχειρηματικού τομέα από 58% στις αρχές της δεκαετίας του 1980, σε 44% την πρόσφατη περίοδο (2004-2006). Αντίστοιχη τάση παρατηρείται και στην ευρωζώνη, όπου το μερίδιο της εργασίας από 59,4% το 1995 μειώθηκε στο 55,8% το 2007. Παράλληλα, η κερδοφορία στην Ελλάδα είναι διπλάσια το 2006 σε σχέση με το 1996, τη στιγμή που στην Ευρωπαϊκη Ενωση των «15» ήταν αυξημένη κατά 12,3%. Γι΄ αυτό υποστηρίζουμε ότι ο πληθωρισμός και η ακρίβεια στη χώρα μας τροφοδοτούνται από την κερδοφορία (πληθωρισμός κερδών) και όχι από τις μισθολογικές αυξήσεις. Η δε αύξηση της τιμής του πετρελαίου εκτιμάται ότι θα συμβάλει στην αύξηση του πληθωρισμού μόνο κατά 0,50%. Παράλληλα, πρέπει να τονιστεί ότι η απώλεια των εισοδημάτων των μισθωτών από την ακρίβεια εκτιμάται στα 550 ευρώ τον χρόνο ή σε 45 ευρώ τον μήνα.

Ως εκ τούτου η ελληνική οικονομία έχει καταστεί η πιο αδύναμη οικονομία της ευρωζώνης και οι πολιτικές ιδιωτικοποίησης που έχουν

ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΠΟΛΙΤΙΚΗ

Η πώληση και ιδιωτικοποίηση των δημόσιων επιχειρήσεων ενισχύει τις ολιγοπωλιακές συνθήκες των αγορών, ως γενεσιουργές της ακρίβειας και του πληθωρισμού

είτε εφαρμοστεί είτε εξαγγελθεί με στόχο την ανεύρεση πόρων για την κάλυψη των δημοσίων ελλειμμάτων θα τη στερήσουν ακόμη περισσότερο από την ανάληψη νέων αναπτυξιακών πολιτικών προώθησης του δημοσίου συμφέροντος και της διαρθρωτικής ανταγωνιστικότητας.

Κατά συνέπεια, η αποτροπή επιδείνωσης της αναπτυξιακής και κοινωνικής διάστασης της ελληνικής οικονομίας προϋποθέτει να δοθεί μεγαλύτερη έμφαση στην ανάπτυξη, η οποία βασίζεται στη νέα τεχνολογία, στην καινοτομία, στην έρευνα και στην αύξηση της παραγωγικότητας και όχι στην πώληση κερδοφόρων επιχειρήσεων τεχνολογικής πρωτοπορίας, λιμενικών υποδομών, εναέριων μεταφορών, ενέργειας, κ.λπ. Η ανάπτυξη που βασίζεται στην ενίσχυση της ζήτησης αλλά δεν συνοδεύεται από τις παραγωγικές και τεχνολογικές προϋποθέσεις αύξησης της παραγωγικότητας διακρίνεται από σοβαρούς περιορισμούς και δεν μπορεί να αναμένεται ότι θα προστατεύσει την ελληνική οικονομία από τις επιπτώσεις μιας ενδεχόμενης ύφεσης του ρυθμού ανάπτυξης και μιας αύξησης του πληθωρισμού, της ακρίβειας και της ανεργίας σε διεθνές επίπεδο.

Όμως, για την αποτελεσματική καταπολέμηση των πληθωριστικών πιέσεων και της ακρίβειας δεν αρκούν τα σαράντα μέτρα εποπτείας της αγοράς και των επιχειρήσεων που ανακοινώθηκαν από το αρμόδιο Υπουργείο Ανάπτυξης. Απαιτούνται πριν και πάνω απ΄ όλα σοβαρές παρεμβάσεις στη διάρθρωση των αγορών, δεδομένου ότι η δεσπόζουσα θέση των επιχειρήσεων στις αγορές (ολιγοπώλια) αυξάνουν τον πληθωρισμό και την ακρίβεια περισσότερο από την περίπτωση των αγορών που λειτουργούν ανταγωνιστικά.

Όμως, στην ελληνική οικονομία η έμφαση της οικονομικής πολιτικής δίνεται στην πώληση και στην ιδιωτικοποίηση των δημόσιων επιχειρήσεων ενισχύοντας ακόμη περισσότερο τις ολιγοπωλιακές συνθήκες και τις απολυταρχικές συμπεριφορές των αγορών, ως γενεσιουργές της ακρίβειας και του πληθωρισμού, αντί να δίδεται έμφαση στη διαμόρφωση μιας μακρόπνοης πολιτικής αναδιάρθρωσης των αγορών και ενίσχυσης των συνθηκών ανταγωνισμού. Η θεμελιώδης αυτή αντίφαση της οικονομικής πολιτικής στερεί την ελληνική οικονομία, εκτός των άλλων, και από την ανάληψη νέων αναπτυξιακών πολιτικών προώθησης του μοντέλου επιχειρήσεων δημοσίου συμφέροντος και διαρθρωτικής ανταγωνιστικότητας, το οποίο, στο πλαίσιο μιας ολοκληρωμένης σύλληψης και πρότασης αναπτυξιακής πολιτικής, αντιμετωπίζει δυναμικά τα ζητήματα των επενδύσεων, της καινοτομίας, της ποιότητας, των εργασιακών σχέσεων και της αναδιανομής του εισοδήματος.

Ο Σάββας Ρομπόλης είναι καθηγητής του Παντείου Πανεπιστημίου, επιστημονικός διευθυντής ΙΝΕ/ΓΣΕΕ-ΑΔΕΔΕ