Γαλάζιος… σκουπιδότοπος

Ο 44χρονος ερασιτέχνης αυτοδύτης κ. Φοίβος Βιλανάκης βούτηξε τον περασμένο Αύγουστο στην περιοχή Πλάκες του Βόλου, όπου βρίσκονται οι παραλίες Νηρεύς και Τρίτων των χειμερινών κολυμβητών. Ήταν πανέτοιμος να φωτογραφίσει τις ομορφιές του βυθού όπως συνηθίζει να κάνει κατά τις βουτιές του στις ελληνικές θάλασσες. Η υποβρύχια κάμερά του όμως αποκάλυψε έναν μίνι σκουπιδότοπο, τον οποίο έκρυβαν καλά τα νερά του Παγασητικού.

Ανάμεσα στα ψάρια, τα θαλασσινά και την πλούσια χλωρίδα, ο φακός αιχμαλώτισε έναν κάδο σκουπιδιών του δήμου, μπουκάλια και κουτάκια αναψυκτικών, έναν σκουριασμένο τενεκέ λαδιού όπου είχαν βρει καταφύγιο ψάρια και κοχύλια, μία πλαστική καρέκλα, λάστιχα αυτοκινήτου, ένα πλαστικό παπούτσι κολυμβητή, αυτοσχέδια ψαροκάλαθα…

Είναι τα «αόρατα» σκουπίδια. Οι αφανείς χωματερές των βυθών, τις οποίες οι λουόμενοι και οι παραθεριστές δεν μπορούν να δουν όταν απολαμβάνουν τα καλοκαιρινά

ΕΚΕΙ ΠΟΥ ΚΟΛΥΜΠΑΜΕ…

Από κουτάκια αναψυκτικών και πλαστικές καρέκλες μέχρι… κάδους απορριμμάτων συναντούν στον βυθό οι αυτοδύτες

τους μπάνια. Κι όμως, τα σκουπίδια που αποτελούν μόνιμο κίνδυνο για το θαλάσσιο περιβάλλον βρίσκονται μόλις 10- 30 μέτρα κάτω από τα πόδια τους. Οι υποβρύχιες κάμερες των ερασιτεχνών αυτοδυτών τα εντοπίζουν σε πολλές περιοχές της Ελλάδας και αποδεικνύουν την έκταση της περιβαλλοντικής καταστροφής.

«Στοίβες ολόκληρες»
«Συνήθως βουτάμε για να θαυμάσουμε και να φωτογραφίσουμε κάτι ωραίο στον βυθό. Ωστόσο, τόσο εγώ όσο και τα υπόλοιπα μέλη του Συλλόγου Ερασιτεχνών Αυτοδυτών Τηθύς (www. scubadive.gr) συναντάμε συχνά στον βυθό τέτοιες δυσάρεστες εκπλήξεις» τονίζει ο κ. Βιλανάκης, που είναι και πρόεδρος του συλλόγου. «Είναι τραγικό να βλέπεις στοίβες από κουτάκια αναψυκτικών ή γυάλινα μπουκάλια στον βυθό. Ή το… σουρεαλιστικό θέαμα ενός κάδου απορριμμάτων που αντί να βρίσκεται στην ξηρά για να συγκεντρώνει σκουπίδια, έχει μετατραπεί ο ίδιος σε σκουπίδι μέσα στη θάλασσα».

Στις πρώτες υποβρύχιες εξορμήσεις του ο 43χρονος αυτοδύτης αντικρύζοντας τις θαλάσσιες χωματερές σοκαριζόταν. Σιγά σιγά όμως άρχισε να συνηθίζει την εναλλαγή όμορφων εικόνων και σκουπιδιών. Συνέχισε να τραβάει όμως φωτογραφίες και να τις δημοσιοποιεί προκειμένου να ευαισθητοποιεί τους πολίτες να μην πετούν σκουπίδια στη θάλασσα.

Η περιοχή Πλάκες, όπου καταδύθηκε πέρυσι, αποτελεί γνωστό ψαρότοπο. «Είναι πιθανόν λοιπόν η μεγαλύτερη ζημιά να οφείλεται στους ψαράδες που είτε ακούσια είτε εκούσια ρίχνουν τα σκουπίδια στη θάλασσα».

Βαρέλι- βόμβα
Τα «αόρατα» σκουπίδια, όπως τα ονόμασε ο αυτοδύτης, δεν αποτελούν θλιβερό προνόμιο μόνο του Παγασητικού. Το πρόβλημα δεν είναι τοπικό. Πριν από λίγες ημέρες ο κ. Βιλανάκης βούτηξε στην παραλία του Αγ. Βασιλείου στον Κορινθιακό. Η υποβρύχια κάμερά του εκτός από ψάρια και θαλάσσια φυτά αιχμαλώτισε για ακόμη μια φορά πλούσια γκάμα… σκουπιδιών: «Ένα σφραγισμένο βαρέλι σε απόσταση μόλις 50 μέτρων από την παραλία των λουομένων. Ουδείς γνωρίζει πόσο επικίνδυνο μπορεί να είναι το περιεχόμενό του και το οποίο θα απελευθερωθεί όταν σκουριάσει και ανοίξει». Φωτογράφισε ακόμη λάστιχα, πλαστικά μπουκάλια ακόμη και μια σαγιονάρα πάνω στην οποία είχε φυτρώσει ένα κοράλλι. Όπως προσθέτει, πολλά από τα μέλη του συλλόγου διαπιστώνουν ότι παρόμοια είναι η εικόνα του βυθού σε αρκετές θάλασσες της Ελλάδας. Γι΄ αυτό συχνά οι φωτογραφίες δημοσιεύονται στο site προκειμένου να ευαισθητοποιήσουν τους πολίτες.

LΙΝΚ:

www.scubadive.gr
http://antiparos-blog.blogspot.com

Είχαν κάνει το λιμανάκι χωματερή

ΑΠΟ ΕΝΑΝ μικρό θαλάσσιο σκουπιδότοπο απάλλαξαν το λιμάνι της Αντιπάρου στα τέλη Μαΐου οι κάτοικοι του νησιού, με πρωτοβουλία της τοπικής επιτροπής περιβάλλοντος σε συνεργασία με τον ναυτικό όμιλο Αντιπάρου ΜΕΑΣ Ωλίαρος. «Ξέραμε ότι ειδικά το λιμάνι είναι μία… χωματερή στον βυθό. Ξέραμε ότι υπήρχε μεγάλο πρόβλημα με τα σκουπίδια. Έτσι στα τέλη Μαΐου βουτήξαμε 5-6 άτομα. Άλλοι με μπουκάλες κι άλλοι απλώς με ελεύθερη κατάδυση», λένε ο δάσκαλος κ. Ηλίας Κανετούνης και ο γιατρός κ. Σωτήρης Σκούρτης, μέλη της τοπικής επιτροπής περιβάλλοντος. «Τι είδαμε;

Κουτάκια αναψυκτικών, πλαστικά και γυάλινα μπουκάλια, κατσαρόλες, πετρογκάζ, τούβλα, χαλιά, δίχτυα», αναφέρει ο κ. Κανετούνης. Όλα τα σκουπίδια ήταν στα 2-3 μέτρα βάθος. «Το θέμα είναι όμως να ευαισθητοποιήσουμε τον κόσμο και να μη χρειάζεται να κάνουμε καθαρισμούς του βυθού κάθε χρόνο…», σημειώνει ο κ. Κανετούνης.

Στόχος των κατοίκων της Αντιπάρου είναι να αφυπνίσουν τους πολίτες για την οικολογική καταστροφή που συντελείται στους βυθούς και να σταματήσει η απόρριψη σκουπιδιών στη θάλασσα.


Καταστρέφουν τα θαλάσσια οικοσυστήματα

«Η ΚΥΡΙΟΤΕΡΗ επίπτωση που έχουν τα σκουπίδια στους βυθούς είναι ότι καταστρέφουν τα θαλάσσια οικοσυστήματα» λέει στα «ΝΕΑ» ο ωκεανογράφος καθηγητής στο Πανεπιστήμιο Αθηνών κ. Μάνος Δασενάκης. Όπως προσθέτει, «κάθε είδος απορρίμματος έχει τη δική του επίδραση στους θαλάσσιους οργανισμούς. Σχεδόν όλα, όμως, όταν διαλύονται, απελευθερώνουν σιγά σιγά ρύπους στο περιβάλλον οι οποίοι στο τοπικό επίπεδο μπορεί να βλάψουν τους οργανισμούς». Ένα κλασικό παράδειγμα των συνεπειών που έχουν τα απορρίμματα, τονίζει, είναι οι πλαστικές σακούλες που γίνονται η αιτία να πνίγονται ψάρια και θαλάσσια θηλαστικά.

Για πολλές δεκαετίες παραμένουν στο θαλάσσιο περιβάλλον τα πλαστικά. Ειδικά τα μικρά, όπως έχουν δείξει έρευνες, όταν διαλύονται αποδεικνύονται ιδιαίτερα επικίνδυνα. Κι αυτό διότι είτε σε μικρά είτε σε μεγάλα κομματάκια τα τρώνε τα ζώα της θάλασσας. Από το 1997 έως το 2005, 177 θαλάσσια είδη έχουν βρεθεί νεκρά με σκουπίδια της θάλασσας στο στομάχι τους. Ενδεικτικό είναι ότι 32 από τα 115 είδη θαλάσσιων θηλαστικών έχουν εντοπιστεί παγιδευμένα και 26 να τρώνε πλαστικά.

Σε μεγάλα βάθη
Οι θαλάσσιοι σκουπιδότοποι στους ελληνικούς βυθούς έχουν διαπιστωθεί και από έρευνες των Πανεπιστημίων Αιγαίου και Πατρών. Σκουπίδια ακόμη και σε μεγάλα βάθη έως 300 μέτρα εντόπισαν πρόσφατα οι επιστήμονες από το Εργαστήριο Θαλάσσιας Γεωλογίας και Φυσικής Ωκεανογραφίας του Πανεπιστημίου Πατρών σε κόλπους της Δυτικής Ελλάδας. Το πλαστικό ήταν το κυρίαρχο υλικό που εντοπίστηκε στον βυθό. Οι ερευνητές συγκέντρωσαν συνολικά 3.318

στερεά απορρίμματα σε μία επιφάνεια 20 τετραγωνικών χιλιομέτρων. Άλλη έρευνα του Πανεπιστημίου Αθηνών που είχε πραγματοποιηθεί σε μικρότερα βάθη (0-25 μέτρα) 59 ελληνικών ακτών είχε δείξει ότι ο πυθμένας του Σαρωνικού ήταν ο πιο βρώμικος. Είχαν εντοπίσει 251 στερεά απορρίμματα ανά τετρ. χλμ. όταν ο μέσος όρος στην Ελλάδα είναι 15.