«Ο Σημίτης αναμετρήθηκε με κατεστημένα συμφέροντα»

«Όσοι χάνουν από τον εκσυγχρονισμό θα φωνάζουν πάντα εναντίον, ενώ όσοι κερδίζουν χαμογελούν ήσυχα στη γωνιά τους. Η κυβέρνηση Σημίτη αναμετρήθηκε με ισχυρά κατεστημένα συμφέροντα, ειδικά στις προσπάθειές της να χαλιναγωγήσει τις υπερβολές του κράτους». Ο Ίεν Μπεγκ, καθηγητής στο London School of Εconomics, το «άντρο» των Βρετανών (και των Ελλήνων) εκσυγχρονιστών, δεν μασάει τα λόγια του…
«O εκσυγχρονισμός είναι μια αργή διαδικασία και σε καμιά περίπτωση δεν περιορίζεται στην Ελλάδα. Όμως άλλες χώρες, όπως η Ισπανία, έκαναν τη μετάβαση. Χρειάζεται επιμονή και η συνειδητοποίηση ότι τα πράγματα μπορεί για λίγο, ή για μια μεγάλη περίοδο, να χειροτερεύσουν πριν βελτιωθούν. Κι αυτό με τη σειρά του χρειάζεται πολιτικό θάρρος» αναφέρει στα «ΝΕΑ» ο Ίεν Μπεγκ, καθηγητής στο LSΕ, o οποίος ήρθε στην Αθήνα προσκεκλημένος του ΟΠΕΚ και μίλησε για το κοινωνικό μοντέλο στην Ελλάδα και στην Ευρώπη.

Μήπως το κράτος και ο ρόλος του είναι μια από τις αιτίες που οι Σοσιαλδημοκράτες σε ολόκληρη την Ευρώπη μένουν πίσω; Δεν πρέπει να συμβιβαστούν με τις πραγματικότητες της αγοράς; «Είναι σημαντικό να κάνουμε τη διάκριση ανάμεσα στη σχετική ύφεση των σοσιαλδημοκρατικών κομμάτων και τη διατήρηση των σοσιαλδημοκρατικών προσεγγίσεων με προσαρμογές στο περιθώριο. Στο Ηνωμένο Βασίλειο, η τελευταία δεκαετία ήταν μια διευθέτηση ανάμεσα στην Αριστερά και τις προσεγγίσεις της αγοράς, ύστερα από μια μακρά περίοδο δομικής μεταρρύθμισης» εξηγεί.

Τα λάθη του Γκόρντον Μπράουν
Ο Μπεγκ θεωρεί ότι ο Τόνι Μπλερ ήταν επιτυχημένος στο μέτωπο της εσωτερικής πολιτικής. Όσο για το γιατί ο διάδοχός του Γκόρντον Μπράουν συνεχώς χάνει έδαφος από τον ηγέτη των Τόρις Ντέιβιντ Κάμερον, εξηγεί: «Πρώτον, ο Μπράουν ανέλαβε σε μια περίοδο σχετικού οικονομικού πεσιμισμού. Δεύτερον, ο Ντέιβιντ Κάμερον είναι ο πρώτος ηγέτης των Τόρις από τις αρχές του ΄80 που φαίνεται αξιόπιστος. Τρίτον, ο Μπράουν έκανε μια σειρά από πολιτικά λάθη. Τέταρτον, έκανε εχθρούς στον δρόμο προς την κορυφή, κάποιοι από τους οποίους τώρα τον μαχαιρώνουν πισώπλατα. Και πέμπτον, διαφαίνεται ότι ζούμε σήμερα την ακαταμάχητη γοητεία της “ώρας για αλλαγή”, που μπορεί να σφραγίσει τη μοίρα του. Μην ξεχνάτε ότι 11 χρόνια είναι πολύς καιρός για το βρετανικό πολιτικό μέτρο».

Ο «τρίτος δρόμος» που ακολούθησαν οι Νέοι Εργατικοί στη Βρετανία επικρίθηκε έντονα. Ο Νόαμ Τσόμσκι τον έχει χαρακτηρίσει δεξιά ιδεολογία, πασπαλισμένη με λίγο ανθρωπισμό. Τι πιστεύει ο Ίεν Μπεγκ; «Αν η αγορά εξισώνεται πλήρως με τη Δεξιά ως ιδεολογία, τότε ο Τσόμσκι δεν μπορεί να αντικρουστεί» σημειώνει. Και συνεχίζει: «Αλλά πιστεύω ότι η ουσία της εκσυγχρονισμένης σοσιαλδημοκρατικής προσέγγισης είναι να επιτρέψεις στην αγορά να λειτουργήσει στο μεγαλύτερο μέρος, αλλά να έχεις επαρκή ρυθμιστική παρέμβαση για να πετύχεις τους στόχους του ευρωπαϊκού κοινωνικού μοντέλου. Σε κάθε περίπτωση, οι επικριτές όπως ο Τσόμσκι πρέπει να μας πουν ποια εναλλακτική προτείνουν. Κεντρικός σχεδιασμός; Επιστροφή στις οικονομίες που κυριαρχούνται από εθνικοποιημένες βιομηχανίες, οι οποίες κρατούν την υπόλοιπη οικονομία σε ομηρεία;».