Φαινόμενα

ΕΡΤικό κυβερνητικό σόου

Η παρουσία της τηλεόρασης ανακουφίζει τους πληγέντες, αλλά την ίδια στιγμή τους μετατρέπει σε φόντο για να προβληθούν ως κατορθώματα αυτονόητες κυβερνητικές ενέργειες
Τα ερείπια των σπιτιών που κατέρρευσαν από τον σεισμό είναι εκεί, οι ιδιοκτήτες τους επίσης στριφογυρνούν γύρω τους, οι κάμερες από κοντά, οι ρεπόρτερ στο πλευρό τους, όλα έτοιμα για το θέαμα της καταστροφής που πλέον το γνωρίζουμε, εκτονώνει την ένταση του φόβου και της απελπισίας, μετριάζει το αίσθημα της εγκατάλειψης.

Αυτή ακριβώς είναι η ανακουφιστική επίδραση του τηλεοπτικού θεάματος. Μετατρέπει την πραγματικότητα, ακόμη και τις ακραίες εξάρσεις της σε… καθημερινότητα. Για τους θεατές. Για τους πληγέντες είναι η θέα της τραγωδίας τους που ανακουφίζει. Το «με βλέπουν» ταυτίζεται με το «μου λύνεται το πρόβλημα». Και οι πληγέντες συνωστίζονται μπροστά στις κάμερες, για μια στιγμή πρωταγωνιστές, βιαστικοί, γιατί τα δορυφορικά κυκλώματα πέφτουν, ό,τι προλάβουν να πουν, ό,τι προλάβει να ζητήσει ο πρόεδρος, ο δήμαρχος.

Απαραίτητο μετασεισμικό μότο τα επιστημονικά ξεκατινιάσματα, που ελάχιστα αν όχι καθόλου αφορούν εκείνους που έχουν υποστεί τη φυσική καταστροφή. Ουδόλως βελτίωσαν την επιστημονική έρευνα οι καβγάδες εκείνων που επιδίδονται σε αυτήν. Έγιναν βέβαια οι ίδιοι «σταρ», προστέθηκαν στον θίασο των «ειδικών» που κατά περίσταση διανθίζουν τα τηλεοπτικά πάνελ και εξαπολύουν κατηγορίες και υπονοούμενα ο ένας εναντίον του άλλου.

Και φυσικά από τα πρώτα λεπτά μετά τον σεισμό η ΕΡΤ άρχισε μαραθώνιο ενημέρωσης. Να προλάβει αυτήν τη φορά να έχει τουλάχιστον τον έλεγχο του θεάματος, να ΄ναι κοντά στους πληγέντες η κρατική κάμερα, πριν προλάβουν αυτές των ιδιωτικών να ξετρυπώσουν ολιγωρίες. Και επιπλέον έδωσε τη δυνατότητα να αξιοποιηθεί το φόντο της καταστροφής για να λαμπρυνθούν οι αυτονόητες ενέργειες των κρατικών υπηρεσιών, ώστε να μοιάζουν με εξαιρετικά κατορθώματα.

Αλίμονο, με φόντο τα γκρεμίδια και την καταστροφή η παραμικρή αντίδραση παίρνει τη μορφή εξέχουσας πράξης, είτε ρεπορτάζ είναι αυτό είτε παρουσία τηλεαστέρων στις πληγείσες περιοχές, οι οποίοι πλέον σπεύδουν εκεί ακριβώς όπως και οι πολιτικοί (αμφότεροι έχουν να φροντίσουν το ίματζ τους).

Η αυτονόητη κρατική μέριμνα για τους πληγέντες εμφανίζεται σαν λαμπρό κατόρθωμα. Τα δελτία της ΕΡΤ είναι δελτία κυβερνητικών κινήσεων, από απλά τηλεφωνήματα που ανταλλάχθηκαν μέχρι επισκέψεις στην πληγείσα περιοχή, όλα μαζί, το ένα δίπλα στο άλλο να μοιάζει το κράτος σε πυρετό προσφοράς. Το μεσημέρι της Δευτέρας επί 30 λεπτά και πλέον με φόντο τα γκρεμίδια παρελαύνουν από το δελτίο της ΝΕΤ οι αρμόδιοι της κυβέρνησης επειδή έκαναν το… καθήκον τους.

Το τελετουργικό άριστα οργανωμένο: πρώτα ακούγονται οι απεγνωσμένες περιγραφές των κατοίκων, κατόπιν εμφανίζεται ρεπορτάζ με τον υπουργό κ. Παυλόπουλο να κάνει δηλώσεις για τη βοήθεια, ακολουθούν επιπλέον πληροφορίες σχετικώς με τη χρηματική βοήθεια από την παρουσιάστρια, ακολουθούν νέα ρεπορτάζ για τα θύματα και κατόπιν καινούργιες πληροφορίες για την κρατική βοήθεια προς τους κατοίκους. Να βγει η ρετσινιά της αδράνειας από την εποχή των πυρκαγιών. Άλλωστε στον σεισμό τα πράγματα είναι πιο απλά.

Πρόκειται για φυσική καταστροφή, είναι μοιραίο, ανεξέλεγκτο, εκεί που η επιστήμη σηκώνει τα χέρια ψηλάεκτός κι αν βρίσκεται στα τηλεπαράθυρα, οπότε σηκώνει τη φωνή.


Η πρόληψη δεν είναι φωτογενής

Το καθήκον της πρόληψης, της θωράκισης απέναντι σε τέτοια φαινόμενα, για προληπτικό αυστηρό έλεγχο παλαιών οικοδομών και επιδότηση ώστε να στηριχτούν οι προβληματικές, για καλλιέργεια νοοτροπίας υπευθυνότητας σε εργολάβους και ιδιοκτήτες, τα αυτονόητα δηλαδή για μια σεισμογενή χώρα, α, όλα κι όλα, απαιτούν περισσότερο χρόνο και δεν είναι φωτογενή, όσο μια δήλωση συμπαράστασης και μια ανακοίνωση χρηματικής μικροβοήθειας μπροστά από ένα γκρεμισμένο σπίτι.