Η άσκηση ασπίδα στις ασθένειες

Δεκάδες χρόνιες ασθένειες μπορεί να αντιμετωπιστούν καλύτερα από τους ασθενείς αν εντάξουν στην καθημερινότητά τους λίγα λεπτά γυμναστική. Από καρδιακές παθήσεις μέχρι οστεοπόρωση και σκλήρυνση κατά πλάκας, η γυμναστική επιδρά θετικά σωματικά και ψυχικά, αρκεί βέβαια να προσαρμόζεται στις ανάγκες και τις δυνατότητες κάθε ασθενούς.

Η Ράντι ζυγίζει 136 κιλά. Πάσχει από διαβήτη. Ελέγχει τα επίπεδα σακχάρου και, στο μυαλό της, η ζωή είναι μια ευχάριστη περιπέτεια. Πώς καταφέρνει να είναι αισιόδοξη και αποτελεσματική στην αντιμετώπιση της νόσου; Κολυμπά καθημερινά επί 45 λεπτά. Αν μπορούσαν όλοι όσοι πάσχουν από χρόνιες ασθένειες να αναγνωρίσουν την ανεκτίμητη αξία της τακτικής γυμναστικής για τη σωματική και ψυχική τους υγεία θα βρίσκονταν σίγουρα σε καλύτερη θέση.

Ο προστατευτικός ρόλος της άσκησης έχει επισημανθεί σε πολλές μελέτες. Μειώνει τον κίνδυνο καρδιακών προσβολών, εγκεφαλικών, υπέρτασης, διαβήτη, παχυσαρκίας, κατάθλιψης, άνοιας, οστεοπόρωσης, χολόλιθου, στυτικών δυσλειτουργιών και συμβάλλει στην ενίσχυση του οργανισμού από 12 μορφές καρκίνου. Πώς είναι δυνατόν να κάνει κάποιος γυμναστική όταν νιώθει συνέχεια κουρασμένος ή πονάει ή όταν έχει αναπνευστικά προβλήματα; Μπορεί να βοηθήσει η άσκηση σε αυτές τις περιπτώσεις;

Ασφαλώς και μπορεί, απαντούν οι ειδικοί. Η δρ Μέριλιν Μόφατ, καθηγήτρια σωματικής θεραπείας στο Πανεπιστήμιο της Νέας Υόρκης, οργανώνει συνεδρίες στις ΗΠΑ και το εξωτερικό με θέμα τις ευεργετικές επιδράσεις της άσκησης στα άτομα με χρόνια προβλήματα υγείας. Δίνει μάλιστα ιδιαίτερη βαρύτητα στο πώς μπορούν να βελτιώσουν την υγεία τους και την ποιότητα της ζωής τους αν μάθουν να ασκούνται με ασφάλεια. «Τα στοιχεία μάς δείχνουν ότι η μετριοπαθής τακτική άσκηση αυξάνει την ικανότητα αντιμετώπισης της ασθένειας και των συμπτωμάτων της», επισημαίνει η δρ Μόφατ. «Έχει θετικές επιδράσεις στη σωματική και την ψυχική υγεία. Ο στόχος είναι να ασκούμαστε όσο το επιτρέπει το σώμα μας και να ξεκουραζόμαστε όταν το σώμα μας μάς το υπαγορεύει».

Στόχος είναι να ασκούμαστε όσο επιτρέπει το σώμα μας

Πώς βοηθά η άσκηση ανά περίπτωση

Στην καρδιά
Στο παρελθόν, οι γιατροί δεν επέτρεπαν στους ασθενείς με καρδιακά προβλήματα να ασκούνται. Σήμερα, ο ασθενής σηκώνεται από το κρεβάτι του και κινείται. Συνήθως, σε αυτές τις περιπτώσεις, ο ασθενής υποβάλλεται σε ένα πρόγραμμα προοδευτικής εκγύμνασης για να ενισχύσει την ικανότητα της καρδιάς να διοχετεύει αποτελεσματικότερα οξυγόνο και πλούσιο σε θρεπτικές ουσίες αίμα σε όλο το σώμα. Το αποτέλεσμα; Μεγαλύτερη αντοχή, απόλαυση της ζωής και μειωμένη θνησιμότητα. Η αερόβια άσκηση διατηρεί σε χαμηλά επίπεδα την πίεση του αίματος και βελτιώνει την κυκλοφορία του σε άτομα που παθαίνουν κράμπες όταν περπατούν- το μυστικό σε αυτές τις περιπτώσεις είναι να περπατούν λίγο περισσότερο κάθε μέρα.

Στα εγκεφαλικά
Τα άτομα που έχουν περάσει ελαφρύ εγκεφαλικό και ασκούνται λίγο πιο έντονα κάθε μέρα, με την παρακολούθηση ειδικών, βοηθούν στην καλύτερη κυκλοφορία του αίματος στον εγκέφαλο και μπορούν να αποτρέψουν ένα βαρύ επεισόδιο σύμφωνα με τη δόκτορα Μόφατ. Επίσης, οι αερόβιες και οι ασκήσεις ενδυνάμωσης αυξάνουν την αντοχή και συμβάλλουν στην ανάπτυξη ταχύτητας στο περπάτημα, καθώς και στην ικανότητα να ανταποκρίνεται ο ασθενής στις καθημερινές του ανάγκες μέχρι και έξι χρόνια μετά το εγκεφαλικό.

Στον διαβήτη
Η μετριοπαθής άσκηση περιορίζει τον κίνδυνο εμφάνισης διαβήτη. Και για όσους είναι διαβητικοί, η γυμναστική βοηθά στον έλεγχο του σακχάρου με λιγότερα φάρμακα. Ταυτόχρονα μειώνει τον κίνδυνο απειλητικών για τη ζωή επιπλοκών.

Στις νευρομυϊκές διαταραχές
Ίσως όμως τα πιο άμεσα αποτελέσματα να τα απολαμβάνουν οι άνθρωποι που πάσχουν από νευρομυϊκές διαταραχές. Η γυμναστική που αυξάνει τη δύναμη και την αντοχή μειώνει τον πόνο, δρα κατά της κατάθλιψης και του άγχους και συμβάλλει σε μια ισορροπημένη και ποιοτική ζωή. Όπως συμβαίνει δηλαδή και στους ανθρώπους με ρευματοειδή αρθρίτιδα, επισημαίνει η δρ Μόφατ: «Όσο λιγότερα κάνουν τόσο το χειρότερο. Όσο περισσότερο κινούνται οι αρθρώσεις τόσο το καλύτερο».

Οι ασκήσεις στο νερό βοηθούν ιδιαίτερα τα άτομα που πάσχουν από σκλήρυνση κατά πλάκας, οι οποίοι πρέπει να αποφεύγουν την υπερθέρμανση. Και για τους ασθενείς με Πάρκινσον, η αερόβια γυμναστική και η γυμναστική με αντίσταση μπορεί να βελτιώσει την ισορροπία τους, την ικανότητά τους να λειτουργούν ανεξάρτητα, αλλά και τη διάθεσή τους.

Η γυμναστική με αντίσταση, καθώς και η αερόβια, βοηθά πολύ και τους ασθενείς της χρόνιας αποφρακτικής πνευμονοπάθειας.

Στην κατάθλιψη
Εκτός όλων των άλλων όμως, σημαντικότατη θεωρείται η γυμναστική και για όσους πάσχουν από κατάθλιψη. Ο πειραματισμός με ένα νέο σπορ, μια νέα πρόκληση και η σταδιακή προσαρμογή του σώματος σε μια νέα κατάσταση δίνει ευκαιρίες για κοινωνικές επαφές και βελτίωση της διάθεσης, ενώ οι ενδορφίνες- ουσίες που παράγονται στον εγκέφαλο- που απελευθερώνονται στη διάρκεια της άσκησης δημιουργούν το αίσθημα της ευφορίας. Σύμφωνα με τους ειδικούς, η γυμναστική είναι αποτελεσματική τόσο σε όσους πάσχουν από ελαφριά όσο και σε όσους πάσχουν από βαριά μορφή κατάθλιψης, ενώ άλλη μία ευεργετική επίδραση είναι ότι το σώμα με την τακτική άσκηση ζητά να συνεχίσει να είναι ενεργό.