Χρήμα / Επενδύσεις

Ελληνορωσικές μπίζνες στην ενέργεια

Ελληνορωσικό σούπερ ντιλ με πρωταγωνιστή την Gazprom εξυφαίνεται στην ενέργεια. Εκτός από τη συμφωνία για τον αγωγό South Stream και προηγουμένως για τον πετρελαιαγωγό Μπουργκάς- Αλεξανδρούπολη, η Μόσχα ενδιαφέρεται να κλείσει και άλλες συμφωνίες με την Αθήνα, στον ηλεκτρισμό και στη λιανική πώληση φυσικού αερίου.

Η πρόθεση της Μόσχας να αποκτήσει συνολική παρουσία στον ελληνικό ενεργειακό τομέα έγινε σαφής στις συναντήσεις που είχε η ελληνική αντιπροσωπεία με τη ρωσική την Τρίτη, όπως σαφείς έγιναν και οι αντιδράσεις των ΗΠΑ ήδη από την πρώτη ημέρα υπογραφής της συμφωνίας, οι οποίες και αποτελούν δείγμα γραφής για το μέτωπο της αντιπαράθεσης που ανοίγει με την αμερικανική πλευρά.

Όπως έγινε γνωστό από τις συναντήσεις που είχε στη Μόσχα η ελληνική αντιπροσωπεία με τη ρωσική, εκτός από τον South Stream, στο τραπέζι τέθηκαν τρία τουλάχιστον ακόμη ζητήματα που αφορούν στην παρουσία του κολοσσού της Gazprom στην ελληνική αγορά: η επέκταση μέχρι το 2040 της διακρατικής συμφωνίας με τη ΔΕΠΑ για την προμήθεια ρωσικού φυσικού αερίου που λήγει το 2017, η είσοδός της στη λιανική πώληση φυσικού αερίου μέσω των τριών νέων Εταιρειών Παροχής Αερίου που θα δημιουργηθούν σε Λαμία, Κομοτηνή και Σέρρες, και οι επενδύσεις στην παραγωγή ηλεκτρικού ρεύματος με τη δημιουργία μονάδας ηλεκτρικής ενέργειας είτε μόνη της είτε μέσω κονσόρτσιουμ. Τα θέματα αυτά είχαν τεθεί για πρώτη φορά επισήμως στην ελληνική κυβέρνηση τον Απρίλιο του 2007, κατά την επίσκεψη του προέδρου της Gazprom Αλεξέι Μίλερ στην Αθήνα και τις συναντήσεις που είχε με τον Πρωθυπουργό Κώστα Καραμανλή και τον τότε υπουργό Ανάπτυξης Δημήτρη Σιούφα. Όμως δεν είχαν προχωρήσει, αφού οι προτεραιότητες για τους Ρώσους ήταν τότε άλλες, με κυριότερη την εξασφάλιση μιας εναλλακτικής διόδου από τον Νότο για το ρωσικό φυσικό αέριο, προς τις αγορές της Δύσης, μέσω του ελληνο-τουρκο-ιταλικού αγωγού (ΙΤGΙ). Όταν δεν ευοδώθηκε το εγχείρημα (αφού μπροστά και στις πιέσεις που ασκούνταν, η ελληνική κυβέρνηση επέλεξε o ΙΤGΙ να γεμίσει με φυσικό αέριο από το Αζερμπαϊτζάν), η Ρωσία με σύμμαχο την ιταλική Εni επικεντρώθηκε στον South Stream. Νέα συνάντηση το 2008
Σήμερα, και μετά τη θετική έκβαση που φαίνεται να έχει το εγχείρημα αυτό, η Μόσχα επαναδιατυπώνει το ενδιαφέρον της για τα παραπάνω θέματα. Τα ζητήματα συμφωνήθηκε να εξεταστούν αναλυτικότερα από τις δύο πλευρές σε προσεχή συνάντηση που θα γίνει εντός του έτους, και ενώ παράλληλα θα επιλύονται οι εκκρεμότητες γύρω από τη συμμετοχή της Ελλάδας στην κατασκευή του αγωγού South Stream (ποια θα είναι η πορεία του αγωγού εντός του ελληνικού εδάφους, πόση από την ποσότητα του αερίου που θα διέρχεται από το ελληνικό έδαφος θα καλύπτει τις ανάγκες της ελληνικής αγοράς, τι τέλη διέλευσης θα εισπράττει η χώρα μας, κ.ά.).

Τ ο ιταλικό μοντέλο
Το κύριο θέμα που ενδιαφέρει την Gazprom αφορά στη θέση της ως προνομιακού προμηθευτή της ελληνικής αγοράς με φυσικό αέριο, αλλά και να εισέλθει στη λιανική. Ούτως ή άλλως ο πρώτος στόχος έχει επιτευχθεί: Ήδη η Ελλάδα εξαρτάται από το φυσικό αέριο της Gazprom κατά 82% και τα δύο μέρη συζητούν την παράταση της σχετικής συμφωνίας που λήγει το 2017, σε πρώτη φάση μέχρι το 2025 και σε δεύτερη φάση μέχρι το 2040. Η Gazprom λοιπόν στοχεύει στην είσοδό της στην ελληνική αγορά διανομής φυσικού αερίου, ώστε να μπορεί να πωλεί απευθείας εδώ αέριο, και όχι μέσω μεσαζόντων, όπως σήμερα (ΔΕΠΑ).

Το μοντέλο αυτό ακολουθεί ο ρωσικός όμιλος στην Ιταλία, όπου κατόπιν συμφωνίας με τη Ρώμη, η ιταλική κυβέρνηση άνοιξε την αγορά της για την Gazprom, στο πλαίσιο μιας στρατηγικής συμφωνίας που πέτυχε με την Εni, η οποία περιελάμβανε και κοινές επενδύσεις στην έρευνα- εξόρυξη υδρογονανθράκων. Στην περίπτωση της Ελλάδας, η Gazprom ενδιαφέρεται να συμμετάσχει στους διαγωνισμούς για τις τρεις νέες Εταιρείες Παροχής Αερίου που πρόκειται να καλύψουν τις ανάγκες της Στερεάς Ελλάδας, της Ανατολικής Μακεδονίας- Θράκης και της Δυτικής Μακεδονίας.

Οι διαγωνισμοί θα προκηρυχθούν εντός του 2008, αμέσως μόλις δοθεί σχετική έγκριση που αναμένει η ΔΕΠΑ από την Κομισιόν, και θα κινηθούν σε μοντέλο ανάλογο με αυτό που ισχύει για τις υφι

Η Gazprom στοχεύει στην είσοδό της στην ελληνική αγορά διανομής φυσικού αερίου, ώστε να μπορεί να πωλεί απευθείας εδώ αέριο, και όχι μέσω μεσαζόντων, όπως σήμερα (ΔΕΠΑ)

στάμενες (το 51% στη ΔΕΠΑ, το 49% σε ιδιώτες).

Σε ό,τι αφορά στον τομέα του ηλεκτρισμού, το θέμα που έθεσε η ηγεσία της Gazprom αφορά επενδύσεις σε μονάδες στην Ελλάδα, αλλά και στην ευρύτερη περιοχή της Ν.Α. Ευρώπης, όπως άλλωστε είχε προτείνει και παλαιότερα. Την εποχή που ο επικεφαλής της Αλ. Μίλερ διαπραγματευόταν τη συμμετοχή της Gazprom στον ελληνο-τουρκο-ιταλικό αγωγό αερίου, είχε εκφράσει στην ελληνική κυβέρνηση και το ενδιαφέρον της για επενδύσεις στην αγορά ηλεκτρισμού στην Ελλάδα. Το ίδιο θέμα τέθηκε, σύμφωνα με πληροφορίες, και στις συναντήσεις της ελληνικής αντιπροσωπείας με τους Ρώσους στην επίσκεψη της περασμένης εβδομάδας.

Πολυμέτωπη συνεργασία
Γίνεται σαφές ότι η πρόθεση της Ρωσίας για ενεργειακή παρουσία στην Ελλάδα, που μέχρι σήμερα εκδηλωνόταν μέσω της προμήθειας φυσικού αερίου και της συμμετοχής μας στον πετρελαιαγωγό Μπουργκάς- Αλεξανδρούπολη, αφορά πλέον σε όλα τα μέτωπα. Πράγμα που σημαίνει ότι τα πυρά των ΗΠΑ, οι οποίες ήδη από την Τετάρτη- ημέρα υπογραφής της συμφωνίας για τον South Stream- δεν έκρυψαν την ενόχλησή τους, θα γίνονται όλο και πιο… πυκνά. Την Τετάρτη, ο Αμερικανός αξιωματούχος Μάθιου Μπράιζα «καλωσόρισε» την είδηση υπογραφής της συμφωνίας από τους Β. Πούτιν και Κ. Καραμανλή, με βαρύτατες δηλώσεις όπως ότι «μας ξεγελάσατε». «Πιστέψαμε», είπε σε δηλώσεις του ο βοηθός αναπληρωτής υφυπ. Εξωτερικών των ΗΠΑ, «ότι η ελληνική κυβέρνηση ήταν στη γραμμή της Ευρωπαϊκής Ένωσης και ζητούσε ποικιλία πηγών στην προμήθεια φυσικού αερίου (εννοώντας από το Αζερμπαϊτζάν, μέσω του ελληνο-τουρκο-ιταλικού). Κάναμε ωστόσο λάθος».

Αν και με τις δηλώσεις Μπράιζα δεν συμφωνούν ούτε η Ευρωπαϊκή Επιτροπή που θεωρεί ότι η κατασκευή του South Stream δεν ανταγωνίζεται τους άλλους σχεδιαζόμενους αγωγούς, αλλά φυσικά ούτε η ελληνική κυβέρνηση, ωστόσο οι πρώτες αντιδράσεις των ΗΠΑ αποτελούν δείγμα γραφής για το τι πρόκειται να επακολουθήσει. Αναλυτές της ενεργειακής αγοράς, παρ΄ ότι συμφωνούν με το ρωσικό «άνοιγμα» της κυβέρνησης Καραμανλή, κρούουν τον κώδωνα του κινδύνου ότι τα «δύσκολα τώρα έρχονται», καθώς η νέα κυβέρνηση των ΗΠΑ δεν θα δεχθεί εύκολα τον ενεργειακό «γάμο» της Αθήνας με τη Μόσχα.

Η πρόθεση της Ρωσίας για ενεργειακή παρουσία στην Ελλάδα, που μέχρι σήμερα εκδηλωνόταν μέσω της προμήθειας φυσικού αερίου και της συμμετοχής μας στον πετρελαιαγωγό Μπουργκάς- Αλεξανδρούπολη, αφορά πλέον σε όλα τα μέτωπα

Ελληνικές τράπεζες και κατασκευαστικές εταιρείες παίρνουν θέση στη ρωσική αγορά

Το ενεργειακό μπορεί να είναι το σημαντικότερο ειδύλλιο, αλλά δεν είναι και το μόνο που χαρακτηρίζει τις θερμές ελληνορωσικές επιχειρηματικές σχέσεις που αναπτύσσονται τελευταία.

Ελληνικοί κατασκευαστικοί όμιλοι, τράπεζες, αλλά και εταιρείες του λιανεμπορίου έχουν ήδη κάνει τα πρώτα τους βήματα σε μια αγορά που αποτελείται από 140 εκατομμύρια καταναλωτές.

Στελέχη της ελληνικής πρεσβείας της Μόσχας αλλά και Έλληνες επιχειρηματίες που ενδιαφέρονται για τη ρωσική αγορά επισημαίνουν ότι οι παραδοσιακά καλές σχέσεις ανάμεσα στις δύο χώρες και τους λαούς δεν φτάνουν για να επαναληφθεί το βαλκανικό φαινόμενο του ελληνικού επιχειρηματικού μπουμ.

Πρώτες οι τράπεζες
Η πρώτη κίνηση που πρέπει να γίνει για να ανοίξει για τις ελληνικές επιχειρήσεις και η ρωσική αγορά, είναι η είσοδος των ελληνικών τραπεζών. Κάτι τέτοιο φαίνεται ότι άρχισε ήδη να γίνεται: οι τράπεζες Αlpha Βank, Εurobank, Μarfin και Πειραιώς έχουν ήδη ανοίξει γραφεία αντιπροσωπείας, ενώ σύμφωνα με πληροφορίες τόσο η Εθνική όσο και οι άλλες μεγάλες ελληνικές τράπεζες στοχεύουν στο να μπουν στη Ρωσία μέσω εξαγορών.

Η Τράπεζα Κύπρου, λόγω και των περισσότερο προωθημένων οικονομικών σχέσεων Ρωσίας- Κύπρου, πήρε ήδη άδεια για τη δραστηριοποίησή της στην τραπεζική αγορά της Ρωσίας.

Η διείσδυση της Τράπεζας Κύπρου στη ρωσική αγορά περιλαμβάνει αρχικά τη δημιουργία χαρτοφυλακίου χορηγήσεων και την παροχή υπηρεσιών προς μεγάλες επιχειρήσεις (εγγυητικές επιστολές, πιστώσεις, υπηρεσίες ξένου συναλλάγματος, εμβάσματα, διαχείριση ρευστότητας) σε υπάρχοντες πελάτες της τράπεζας.

Αλλά και οι μεγάλοι κατασκευαστικοί όμιλοι της χώρας έχουν εκδηλώσει ζωηρό ενδιαφέρον για την κατασκευαστική αγορά της Ρωσίας και κυρίως για το κομμάτι του real estate, το οποίο αναπτύσσεται με ρυθμούς άνω του 50% τα τελευταία χρόνια.

Ο όμιλος της Μηχανικής έχει επενδύσει στη ρωσική αγορά του real estate πάνω από 60 εκατ. ευρώ, ενώ ο όμιλος της Ελληνικής Τεχνοδομικής έχει διαμορφώσει πολύ καλές σχέσεις με τον ενεργειακό όμιλο της Lukoil. Οι σχέσεις αυτές έδωσαν ήδη τους πρώτους καρπούς, με την ανάθεση στην Άκτωρ θυγατρική της ΕΛΤΕΧ-ΤΕΒ του έργου της κατασκευής δύο μονάδων αποθείωσης μέσα στα διυλιστήρια της Lukoil στο Μπουργκάς Βουλγαρίας, προϋπολογισμού 65 εκατ. ευρώ. Εκτιμάται ότι όταν θα αρχίσουν τα έργα για τους Ολυμπιακούς Αγώνες του 2014 στη Ρωσία, τότε οι ελληνικές κατασκευαστικές εταιρείες θα μπουν και αυτές στο παιχνίδι της ρωσικής κατασκευαστικής αγοράς. Η οποία προς το παρόν κυριαρχείται από τις εγχώριες εταιρείες, αλλά και από μερικές αλλοδαπές όπως είναι η τουρκική Εnka, η γερμανική Ηochtief και άλλες.

Οι άλλοι κλάδοι
Υπολογίζεται ότι σήμερα δραστηριοποιούνται στη ρωσική αγορά άμεσα περίπου 70 ελληνικές εταιρείες.

Η σημαντικότερη ελληνική παρουσία είναι η Coca Cola 3Ε, που διαθέτει 12 εργοστάσια εμφιάλωσης αναψυκτικών και νερού, η Chipita του ομίλου της Vivartia, που διαθέτει εργοστάσιο παραγωγής κρουασάν, αλλά και η εταιρεία Τόγκας που διαθέτει 120 καταστήματα λευκών ειδών.

Η εταιρεία Σωληνουργεία Κορίνθου του ομίλου της Βιοχάλκο έχει ιδρύσει μεικτή εταιρεία στη Ρωσία με την επωνυμία «ΤΜΚ-CΡW», στην οποία κατέχει ποσοστό 49% ενώ το 51% ανήκει στην εταιρεία Seversky Τube Works και η οποία θα παράγει μεταλλικούς αγωγούς. Είναι η δεύτερη σημαντική ελληνική επένδυση στη ρωσική βιομηχανία εντός του τελευταίου εξαμήνου μετά την εξαγορά της Stalker G.C. στην Αγία Πετρούπολη από την ΠΛΑΣΤΙΚΑ ΚΡΗΤΗΣ.


Υποχωρούν οι διεθνείς τιμές πετρελαίου

Υποχώρηση 6,5% σημείωσαν οι τιμές του πετρελαίου μέσα σε τρεις μόλις ημέρες. Η μείωση στη ζήτηση για καύσιμα από τις ΗΠΑ και η ενίσχυση του δολαρίου οδήγησαν τις τιμές του μαύρου χρυσού στα 113,5 δολάρια στην αγορά της Νέας Υόρκης και στα 110,5 δολάρια το βαρέλι στην αγορά του Λονδίνου.

Την προηγούμενη εβδομάδα το πετρέλαιο είχε σκαρφαλώσει στα υψηλότερα επίπεδα όλων των εποχών αγγίζοντας τα 120 δολάρια το βαρέλι, καθώς οι κερδοσκόποι έκαναν «πάρτι» με τις τιμές.

Πλήγμα για νοικοκυριά
Οι υψηλές τιμές του πετρελαίου αναγκάζουν τα νοικοκυριά να βάλουν ακόμη πιο βαθιά το χέρι στην τσέπη για να αγοράσουν βασικά καταναλωτικά αγαθά, αλλά δημιουργούν και προβλήματα και στην οικονομία επειδή εκτοξεύουν στα ύψη τον πληθωρισμό και δημιουργούν τις προϋποθέσεις για επιβράδυνση του ρυθμού ανάπτυξης.

Πάνω τα Χρηματιστήρια
Η υποχώρηση του πετρελαίου σε συνδυασμό με τη νέα μείωση των βασικών επιτοκίων δανεισμού σε δολάρια από την Ομοσπονδιακή Τράπεζα των ΗΠΑ (FΕD) οδήγησε σε ανάκαμψη και τις χρηματιστηριακές αγορές που είχαν βυθιστεί στα χαμηλότερα επίπεδα των τελευταίων μηνών. Ανοδικά κινήθηκε την προηγούμενη εβδομάδα και το Χρηματιστήριο Αθηνών- πάνω από τις 4.200 μονάδες. Το μεγαλύτερο επενδυτικό ενδιαφέρον επικεντρώθηκε στον ΟΤΕ, λόγω του ντιλ με την Deutsche Τelekom, και τις τράπεζες, οι οποίες το τελευταίο διάστημα είχαν υποστεί μεγάλες απώλειες.


Ο Ν. Γκαργκάνας ανακοίνωσε την αποχώρησή του

Αποχωρεί τον Ιούνιο από τη θέση του διοικητή της Τραπέζης της Ελλάδος ο κ. Ν. Γκαργκάνας (φωτογραφία). Ο διοικητής συναντήθηκε χθες με τον Πρωθυπουργό κ. Κ. Καραμανλή με τον οποίο συζήτησε την αποχώρησή του. Σε δηλώσεις του μετά τη συνάντηση, ο κ. Γκαργκάνας είπε ότι έπειτα από 33 συνολικά χρόνια υπηρεσίας στην Τράπεζα της Ελλάδος- πρωτοπροσλήφθηκε ως ανώτατο στέλεχος το 1975 και κατέχει τη θέση του διοικητή από το 2002- «νομίζω ότι ήρθε η ώρα να αποσυρθώ στις 14 Ιουνίου που λήγει η θητεία μου». Νέος διοικητής της Τραπέζης της Ελλάδος αναμένεται να τοποθετηθεί ο οικονομολόγος καθηγητής του Πανεπιστημίου Αθηνών και πρώην υποδιοικητής της Τραπέζης κ. Γ. Προβόπουλος.