Δίκτυο

Η ιστορία του μετανάστη

«Από τη Νεστάνη Αρκαδίας στο Σικάγο» τιτλοφόρησε το βιβλίο τής ζωής της η Βασιλική Παλυβού, το οποίο τυπώθηκε και κυκλοφόρησε στα περίπτερα. Στις σελίδες του ξετυλίγεται η ιστορία του μετανάστη της δεκαετίας του ΄60, που φεύγει από το χωριό για να δουλέψει σκληρά, να κάνει προκοπή και να εξασφαλίσει καλύτερη τύχη για τα παιδιά του, να μάθουνε γράμματα. Είναι μια ιστορία ιδωμένη από την πλευρά της γυναίκας-μάνας. Οι πόλεμοι, το αντάρτικο περνάνε σε λίγες γραμμές. Αντίθετα, οι αρρώστιες και οι αγωνίες των παιδιών, οι μετακομίσεις, οι οικογενειακές χαρές και περιπέτειες, η πίστη και η σκληρή δουλειά πρωταγωνιστούν στη ζωή της κυρα-Βάσως που έχει έναν θησαυρό- τα παιδιά, τα εγγόνια και τα δισέγγονά της- και μοιράζει την πετυχημένη πλέον ζωή της ανάμεσα στις δύο πατρίδες. Βιβλίο-ντοκουμέντο θα λέγαμε, γραμμένο από έναν άνθρωπο της «σιωπηλής γενιάς» των αγράμματων γυναικών, με τη διαμεσολάβηση της δημοσιογράφου Καίτης Θεοδωρίδου που φρόντισε να ελαχιστοποιήσει τη μεσολάβησή της, ώστε να ακουστεί χωρίς παραποιήσεις η ήσυχη φωνή που αφηγείται, της κυρα-Βάσως που είδε και έπαθε πολλά.


Το κουφάρι που έγινε άνθρωπος

Το εξαιρετικό βίντεο της όπερας του Γιάνατσεκ «Από το σπίτι των νεκρών», όπως συγκλονιστικά την έχει ανεβάσει ο Πατρίς Σερό, ήταν η πρώτη από τις στιγμές που με καθήλωσαν στο μίνι φεστιβάλ που έγινε στην Θεσσαλονίκη με αφορμή το Ευρωπαϊκό Βραβείο Θεάτρου. Η δεύτερη ήταν «πιο θεατρική». Πήγαινα να δω το αναλόγιο του Πατρίς Σερό και της Ντομινίκ Μπλαν με το κείμενομαρτυρία της Μαργκερίτ Ντιράς «Ο πόνος»- «Η οδύνη», ίσως, θα ήταν το πιο σωστό- πολύ βαριεστημένος«ουφ, πάλι αναλόγιο με τον Σερό…». Και έζησα στιγμές συγκλονιστικές. Με κυρίαρχη τη σπουδαία ηθοποιό, με ένα τραπεζάκι και δυο καρέκλες στη σκηνή και με μετρημένη κίνηση, η Μπλαν και ο Σερό μάς καθήλωσαν με ένα κείμενο- αυτοβιογραφική μαρτυρία- μία νουβέλα του 1985 η οποία βασίστηκε στα «Τετράδια πολέμου», το ημερολόγιο που κρατούσε το ΄45 η Γαλλίδα συγγραφέας – συ-ντα-ρα-κτι-κό- πολύ καλή και η μεταφραστική δουλειά της Λουίζας Μητσάκου στους ελληνικούς υπέρτιτλους. Απρίλιος του ΄45, η Γερμανία καταρρέει, το στρατόπεδο του Μπέλσεν απελευθερώνεται και η Ντιράς προσπαθεί να μάθει, μέσα στο χάος που επικρατεί, αν ο άντρας της Ρομπέρ Αντέλμ, που κρατούνταν εκεί, ζει. Η ύψιστη αγωνία! Και όταν μαθαίνει ότι όντως ζει αλλά είναι ετοιμοθάνατος και τον κουβαλούν στο Παρίσι, να περιγράφει πώς προσπαθούν να δώσουν ζωή σ΄ αυτό το κουφάρι, να το ξανακάνουν άνθρωπο… Ζει; Δεν ζει; Θα ζήσει; Δεν θα ζήσει; Το «σασπένς»! Η συγκίνηση! Να μην μπορείς να κρατήσεις τα δάκρυα. Και γύρω όλη αυτή η ατμόσφαιρα του τέλους και της καινούργιας αρχής σε μια μεταιχμιακή στιγμή- η άλλη όψη του «Βορρά» του Σελίν. Ελπίζω το κείμενο αυτό να εκδοθεί. Και να το δούμε και στην ελληνική σκηνή. Είναι σπουδαίο.


Όπως Τομ

Όλο και πιο συχνά πέφτω πάνω σε περιγραφές καλλιτεχνών που παρουσιάζονται ως άλλοι Τομ Γουέιτς. Τι Τομ Γουέις του τάνγκο έχω δει, τι Τομ Γουέιτς της Ιταλίας, τι ο δικός μας Τομ Γουέιτς, ο Τομ Γουέιτς της Άπω Ανατολής, και ο Τομ Γουέιτς της Κάτω Τούμπας (που λέει ο λόγος)… Και μεταξύ μας τώρα, είναι άκρως παραπλανητικά όλα αυτά. Ουδεμία σχέση. Τόσα χρόνια σε αυτή τη δουλειά άλλον Τομ Γουέιτς εγώ δεν έχω πετύχει. Αλλά είναι γοητευτικό να του φέρνει κανείς μάλλον. Τόσο που θα τρόμαζε και ο ίδιος με τους εντελώς διαφορετικούς κλώνους του.