Όταν η τζαζ εμπνέεται από τον Τζακ Κέρουακ

«Εδώ και δεκαετίες, στην ερώτηση “Τι είναι jazz singer;”, υπάρχουν δύο εύκολες απαντήσεις: Η Μπέτι Κάρτερ και ο Μαρκ Μέρφι», επιμένει η «Νew Υork Ρost»
Είναι γεγονός ότι η vocal jazz είναι κατά κύριο λόγο γένους θηλυκού. Κι όμως, οι ποιότητες των ανδρικών φωνών πλούτισαν την τζαζ φωνητική τέχνη με ηχοχρώματα, εκφορές και αυτοσχεδιαστικούς τρόπους. Κινγκ Πλέζουρ, Μπαμπς Γκονζάλες, Έντι Τζέφερσον και Τζο Ουίλιαμς υπήρξαν οι πρώτοι πυλώνες της τζαζ που «μίλησε» με αντρική φωνή. Ο Μαρκ Μέρφι ανήκει στη δεύτερη γενιά αυτής της μεγάλης κληρονομιάς. Αν και για πολλά χρόνια πέρασε στα ψιλά, ο εβδομηνταεξάχρονος σήμερα βοκαλίστας, που στην αρχή ακόμα της καριέρας του πήρε ουκ ολίγα εύσημα από τους μεγάλους (η Έλα Φιτζέραλντ τον χειροτόνησε ως «ισάξιό της»), κατάφερε να επιβάλει το δικό του ύφος σε μια εποχή που οι δισκογραφικές εταιρείες τον προόριζαν για «υποκατάστατο» του Φρανκ Σινάτρα.

Ο Σάμι Ντέιβις Τζούνιορ ήταν ο πρώτος που αντελήφθη, στα 1953, την καλλιτεχνική του ποιότητα και προσπάθησε να του ανοίξει τις πόρτες της δισκογραφίας. «Ο Σάμι με είχε ακούσει ένα βράδυ. Έπειτα από αρκετόν καιρό σ΄ ένα δικό του σόου με κάλεσε στη σκηνή. Έκτοτε του έγραφα πολύ συχνά ζητώντας του συμβουλές. Μάλλον είχε μια ντουζίνα γραμματείς γιατί… απαντούσε σε όλες μου τις επιστολές!», είχε πει ο Μαρκ Μέρφι σε παλιότερη συνέντευξή του.

Το στυλ όμως του Μέρφι, ο τρόπος εκφοράς των μελωδιών και η τενορίστικη, πεντακάθαρη φωνή του δεν ταίριαζαν σε έναν κλασικό crooner.

«Θαύμαζα πάντα τον Σάμι Ντέιβις, αν και η εποχή του με τους Rat Pack (με Φρανκ Σινάτρα και Ντιν Μάρτιν) δεν ταίριαζε στη μουσική μου ιδιοσυγκρασία», θα πει ο Μέρφι. Στα 1958, ο παραγωγός Όριν Κίπνιουζ της Riverside τού εξασφαλίζει τη δυνατότητα να ηχογραφήσει έχοντας στο πλευρό του αυτοσχεδιαστές πρώτου μεγέθους όπως ο τρομπετίστας Κλαρκ Τέρι ή ο πιανίστας Μπιλ Έβανς.

Οι δίσκοι του «Rah» και «Τhat΄s how Ι love the blues» που ηχογράφησε στις αρχές της δεκαετίας του ΄60 παραμένουν σημαντικά ντοκουμέντα της τζαζ φωνητικής τέχνης. Το χαλαρό και υπαινικτικό του φραζάρισμα, όσο και η ιδιαίτερη χροιά του τού εξασφάλισαν, πολύ σύντομα, την αναγνωρισιμότητα. Εκτός από τους Νατ Κινγκ Κολ και Έντι Τζέφερσον, μουσικούς στους οποίους ο Μέρφι χρωστάει πολλά, μια από τις σημαντικές του εμπνεύσεις θα γίνει ο Τζακ Κέρουακ.

Από τον αυτοσχεδιαστικό τρόπο γραφής του, από τον ρυθμό του κειμένου τού πιο τζάζμαν της beat generation, o Μαρκ Μέρφι θα «κλέψει» πολλά. Το άλμπουμ του «Βop for Κerouak» (Μuse, 1979) είναι για μας ένα από τα πιο σημαντικά της καριέρας του. Τα τελευταία χρόνια η δισκογραφία του «ακολουθεί» τα ταξίδια του.

ΙΝFΟ

Μαρκ Μέρφι απόψε, αύριο και την Κυριακή στο «gazΑRΤΕ» (Βουτάδων 32-34, Γκάζι, τηλ.
210-3452.277). Μαζί του οι Σπύρος Εξάρας (κιθάρα), Τόμας Ρούκερτ (πιάνο), Γιώργος Γεωργιάδης (κοντραμπάσο), Αλέξανδρος Δράκος Κτιστάκης (ντραμς). Είσοδος (με ποτό): 40, 35 και 30 ευρώ.