«Το “καληνύχτα” είναι όλη η Ελλάδα»

«Αισθάνομαι πως επιστρέφω στις ρίζες μου», λέει η εικαστικός και κόρη του Ιάννη Ξενάκη, Μάχη, για την πρώτη της ελληνική έκθεση
«Το όνομα Ξενάκη μού προκάλεσε προβλήματα. Στη Γαλλία της δικής μου γενιάς αν ήσουν παιδί επωνύμου δεν περίμεναν να δουν τη δουλειά σου και να σε κρίνουν. Σε θεωρούσαν ανίκανο και ανόητο εξαρχής. Αντιθέτως στην Αμερική δεν ενδιαφέρθηκαν για το όνομά μου. Με έκριναν από τη δουλειά μου», λέει στα «ΝΕΑ» η Μάχη Ξενάκη, η εικαστική δημιουργός και μοναχοκόρη του αρχιτέκτονα, μαθηματικού και συνθέτη Ιάννη Ξενάκη και της συγγραφέως Φρανσουάζ Ξενάκη. Η οποία εκθέτει για πρώτη φορά δουλειά της (σχέδια και γλυπτά) στην Ελλάδα, στην γκαλερί Τ. Κambani. Δημιουργός με καριέρα σε Ευρώπη και Αμερική, αγάπη στο σχέδιο, τη γλυπτική, τη χαρακτική και τη συγγραφή η Μάχη Ξενάκη δεν ακολούθησε τα βήματα του διάσημου πατέρα της. «Δεν το αποδέχτηκε ποτέ το ότι δεν έγινα μαθηματικός, αλλά καλλιτέχνις. Με ενδιαφέρει να εκφράζω όσα έχω στο μυαλό μου με τα χέρια μου και όχι μέσω υπολογιστή. Δεν καταλαβαίνω τα μαθηματικά. Δεν μου αρέσουν και δεν τα χρειάζομαι. Είμαι πιο συναισθηματική».

Αν κι ο πατέρας της είχε έντονη πολιτική δράση (διέφυγε με πλαστό διαβατήριο για να γλιτώσει την εξορία στα Δεκεμβριανά), η Μάχη Ξενάκη δεν δηλώνει

ΙΝFΟ

Στην Τ. Κambani gallery (Βασ. Παύλου 82, Βούλα, τηλ. 210-4818.386) έως 17 Μαΐου.

στρατευμένη: «Με ενδιαφέρει η πολιτική, αλλά νομίζω πως τέχνη και πολιτική έχουν διαφορετική γλώσσα». Τ α έργα σας του άρεσαν;
Μερικές φορές μού έλεγε ότι του αρέσουν, αλλά γενικά εκτιμούσε την αφαίρεση, ενώ εκείνη την περίοδο δούλευα πιο παραστατικά θέματα γύρω από την ανθρώπινη μορφή.

Πρώτη φορά είδε την Ελλάδα μωρό στα μέσα της δεκαετίας του ΄50 όταν την έφερε η μητέρα της (σ.σ.: η συγγραφέας Φρανσουάζ Ξενάκη) για να δουν τους συγγενείς τους. Για πρώτη φορά ολόκληρη η οικογένεια βρέθηκε συγκεντρωμένη ύστερα από 30 χρόνια, αμέσως μετά τη Μεταπολίτευση. «Ο παππούς μου ήταν πολύ ευτυχισμένος που γύρω από το τραπέζι ήμασταν όλοι μαζί. Δεν προλάβαμε να πάμε σε ένα νησί με τους γονείς μου για διακοπές και ο παππούς πέθανε, ευτυχισμένος ύστερα από εκείνο το οικογενειακό γεύμα. Τώρα που επιστρέφω με την πρώτη μου έκθεση στην Αθήνα αισθάνομαι σαν να επιστρέφω στις ρίζες μου».

Η διαδρομή της δεν ήταν εύκολη και επειδή είναι γυναίκα, λέει. «Πίστευαν πως δεν μπορούν αν βασιστούν πάνω μου, επειδή μπορεί να έκανα παιδιά κάποια στιγμή και να τα παρατούσα. Όταν έγινα μητέρα μού έλεγαν πως δεν μπορείς να κάνεις πολλά πράγματα στην τέχνη», επισημαίνει η δημιουργός που έχει τρία παιδιά, τον 18χρονο Οδυσσέα και τις 15χρονες δίδυμες Μαία και Γαία. Κλειδί στην πορεία της στάθηκε η γνωριμία της με τη μεγάλη κυρία της γλυπτικής Λουίζ Μπουρζουά στη Νέα Υόρκη. «Έπαθα κατάθλιψη και κατέστρεψα ό,τι είχα φτιάξει μέχρι εκείνη τη στιγμή. Νόμιζα ότι δεν ήταν σωστά. Άρχισα να πηγαίνω στα μουσεία, να αντιγράφω ό,τι έβλεπα μέχρι που είδα μια έκθεσή της και αισθάνθηκα ότι αυτό ήταν που έψαχνα. Της τηλεφώνησα και όταν με ρώτησε τι θέλω, της απάντησα “να μου σώσετε τη ζωή!”. Ξαφνιάστηκε διότι όπως μου εξήγησε δεν της είχε ζητήσει κάποιος άλλος κάτι ανάλογο. Μου συνιστούσε να είμαι ο εαυτός μου και να κάνω αυτό που θέλω όσο τρελό και άγριο κι αν ήταν αυτό».


Ακολουθώντας την προσωπικότητα

«Ζούμε μια μεγάλη αλλαγή στην τέχνη», εκτιμά η Μάχη Ξενάκη. «Όταν άρχισα πριν από 20-30 χρόνια δεν είχε σημασία η τιμή του έργου τέχνης. Μπορούσες να δείξεις τη δουλειά σου και η γκαλερί αποτελούσε ένα βήμα, δεν ενδιαφερόταν αν θα πουλήσεις. Σήμερα ακόμη και τα ενοίκια των γκαλερί στο Τσέλσι έχουν φτάσει σε υπερβολικά επίπεδα με αποτέλεσμα να πωλούν τα έργα σε υψηλές τιμές για να βγαίνουν. Πιστεύω πως πρέπει να ακολουθείς την προσωπικότητά σου και τα θέλω σου ασχέτως αν πουλάς. Οποιαδήποτε άλλη επιλογή είναι επικίνδυνη».