Οι περιπέτειες ενός πολύτιμου ευχολογίου που χάθηκε στην Κατοχή

Ένα επιδέξια γραμμένο χειρόγραφο βιβλίο του 18ου αιώνα, ένα ευχολόγιο διαβαστικό με προσευχές, εξορκισμούς και άλλα κείμενα, που είχε χαθεί από τη Μονή Γωνιάς στο Κολυμπάρι Χανίων Κρήτης την εποχή της Κατοχής, επιστράφηκε από τον άνθρωπο που το κατείχε, αγνοώντας την προέλευσή του.

Ο Σπύρος Αμπελάς, γιατρός, που ζούσε στις Κάννες, όπως είναι το όνομα του δωρητή, τιμάται αύριο, έναν χρόνο μετά την επιστροφή του χειρογράφου, από την Ελληνική Παλαιογραφική Εταιρεία σε ειδική εκδήλωση- ημερίδα που οργανώνεται στο Εθνικό Ίδρυμα Ερευνών για τη σπάνια πράξη. Η αρχή της επιστροφής έγινε πριν από έξι χρόνια με ένα άλλο χαμένο χειρόγραφο βιβλίο. Μια επαναστατική για την εποχή της μετάφραση της Καινής Διαθήκης, αντίγραφο από το χέρι του ιερέα Δημητρίου Σουρούμη από την πρωτότυπη έκδοση της Βενετίας, επεστράφη από άλλο ιδιώτη στη Μονή Γωνιάς.

Ο τιμώμενος θα μιλήσει για το πώς έπεσε το χειρόγραφο βιβλίο τού 1745 στα χέρια του και για το χρονικό της επιστροφής του. Ο ομότιμος καθηγητής του Πανεπιστημίου Κρήτης Θεοχάρης Δετοράκης θα μιλήσει για τις «περιπέτειες ενός κρητικού χειρογράφου» και η παλαιογράφος Μαρία Πολίτη για την πρώτη περίπτωση επιστροφής χειρογράφου της μονής όπου είχε εγκατασταθεί το γερμανικό Στρατηγείο. Στο περιεχόμενο της βιβλιοθήκης θα αναφερθεί ο θεολόγος παλαιογράφος Κώστας Παπαδάκης, ενώ η παλαιογράφος Μαρίνα Λουκάκη θα κάνει λόγο για το έργο του παλαιογραφικού εργαστηρίου του Τμήματος Φιλολογίας στο Πανεπιστήμιο Κρήτης. Το ταλαιπωρημένο χειρόγραφο βιβλίο χρειάζεται συντήρηση. Στη διάρκεια του Β΄ Παγκοσμίου Πολέμου, τα κειμήλια της μονής είχαν παραδοθεί κατά μία εκδοχή στον δεσπότη. Με το τέλος του πολέμου, τα πιο πολλά επιστράφηκαν. Χάθηκαν όμως αρκετά, μεταξύ των οποίων και μια ωραιότατη εικόνα του Ευαγγελισμού, που δεν έχει εντοπισθεί. Το προηγούμενο χειρόγραφο βιβλίο το πήρε μαζί του στη Γερμανία στρατιώτης πάστορας και επιστράφηκε από την κόρη του μέσω του καθηγητή του Ελληνικού Σεμιναρίου Ζυρίχης, Βάλτερ Μπούρκερτ.