Χρήμα / Επενδύσεις

Ευκαιρίες και ρίσκο στην κρίση των αγορών

Υψηλές αποδόσεις που ξεπερνούν το 5%, προσφέρουν καταθέσεις και ομόλογα σε επενδυτές που θα αξιοποιήσουν προς όφελός τους την αναταραχή που προκαλεί η κρίση των αγορών. Παράλληλα, η μεγάλη βουτιά των χρηματιστηρίων δημιουργεί ευκαιρίες ίσως και για μεγαλύτερες αποδόσεις σε όσους αναλάβουν ρίσκο και επενδύσουν σε μετοχές, οι οποίες τους τελευταίους μήνες έχασαν μεγάλο μέρος της αξίας τους. Η εκτίναξη των επιτοκίων στη διατραπεζική αγορά έχει ανεβάσει τις αποδόσεις καταθέσεων και ομολόγων, ενώ το σφυροκόπημα στις μετοχές του χρηματοπιστωτικού τομέα- και όχι μόνο – δημιουργεί δελεαστικές αποτιμήσεις για σειρά εταιρειών. Καταθέτες αλλά και κάτοχοι ομολόγων μπορούν- χωρίς ουσιαστικό ρίσκο- να πάρουν αποδόσεις που ξεπερνούν το 5%, αρκεί να «κλείσουν» τα χρήματά τους για διάστημα από τρεις μήνες έως και δύο ή τρία χρόνια. Ακόμα και όσοι επιλέξουν τη ρευστότητα του ταμιευτηρίου, βλέπουν το κεφάλαιό τους να τοκίζεται έως και 4% κάθε χρόνο, ενώ πριν από λίγους μήνες το επιτόκιο μετά βίας υπερέβαινε το 1%. Όσοι είναι διατεθειμένοι να αναλάβουν το ρίσκο των αγορών, μπορούν να αναζητήσουν ευκαιρίες για κέρδη στο Χρηματιστήριο. Όπως αναφέρουν οι ειδικοί, σε περιόδους αναταράξεων όπως αυτή που βιώνουμε τώρα, είναι πολύ πιθανό να προσφέρονται υψηλές αποδόσεις σε όσους κάνουν τις σωστές κινήσεις και παράλληλα σταθούν τυχεροί. Εξάλλου, μετοχές του ελληνικού Χρηματιστηρίου έχουν χάσει ακόμα και άνω του 30% της αξίας τους και- με βάση την κερδοφορία τους και τα θεμελιώδη μεγέθη τους- εκτιμάται ότι είναι διαπραγματεύσιμες σε δελεαστικές τιμές.


Κέρδη ασφαλείας σε καταθέσεις, ομόλογα

Στους ασφαλείς λιμένες των καταθέσεων, αλλά και στα ομόλογα στρέφει η διεθνής κρίση ολοένα και περισσότερους επενδυτές, που αναζητούν ασφάλεια αλλά και υψηλές αποδόσεις, απέναντι στις αναταραχές που μαστίζουν τα χρηματιστήρια.

Στην περίπτωση των καταθέσεων, η εξασφαλισμένη απόδοση- που φτάνει ακόμα και το 5,5%- και η δυνατότητα άμεσης ρευστοποίησης είναι τα δύο βασικά δέλεαρ που προσελκύουν τους επενδυτές.

Το τελευταίο διάστημα μάλιστα, οι τράπεζες έχουν επιδοθεί σε μια πρωτοφανή μάχη επιτοκίων, ανεβάζοντας τον πήχυ ακόμα και στο 4% για το ταμιευτήριο και πάνω από το 5% για τις προθεσμιακές καταθέσεις, με διάρκεια που όμως δεν ξεπερνά τον ένα χρόνο.

Αντίστοιχα υψηλές αποδόσεις είναι οι αποδόσεις και στα ομόλογα, καθώς ανάλογα πάντα με το ρίσκο του εκάστοτε εκδότη, αρχίζουν

info

Οι τράπεζες έχουν επιδοθεί σε μια πρωτοφανή μάχη επιτοκίων, ανεβάζοντας τον πήχυ ακόμα και στο 4% για το ταμιευτήριο

από το 4,5% και μπορούν να φτάσουν το 10%. Στην περίπτωση αυτή, κερδισμένοι βγαίνουν οι μακροπρόθεσμοι επενδυτές, όσοι δηλαδή κρατήσουν τα ομόλογα μέχρι τη λήξη τους. Και αυτό γιατί η κρίση έχει ρίξει τις τιμές στις περισσότερες εκδόσεις, πράγμα που σημαίνει ότι οι υπομονετικοί επενδυτές θα αποκομίσουν σίγουρα κέρδη.

Όπως αναφέρουν πάντως τραπεζικά στελέχη, αρκετά συχνά συμφέρει και η διασπορά των επενδύσεων, με ένα μέρος του κεφαλαίου να τοποθετείται- για λίγους μήνες- σε καταθέσεις και ένα άλλο σε ομόλογα, με πιο μακροπρόθεσμο ορίζοντα.

Καταθέσεις
Αποδόσεις μέχρι 4% στο ταμιευτήριο, έως 5,5% για καταθέσεις προθεσμίας και έως 12% για όσους θέλουν να συνδυάσουν κατάθεση με επένδυση σε αμοιβαία κεφάλαια, είναι τα νέα δεδομένα που φέρνει η διεθνής κρίση στο κομμάτι των καταθέσεων. Για πρώτη φορά έπειτα από αρκετά χρόνια, οι καταθέτες απολαμβάνουν εγγυημένες αποδόσεις υψηλότερες του πληθωρισμού, ενώ ειδικά στο ταμιευτήριο, όταν πριν από περίπου ένα χρόνο το μέσο επιτόκιο δεν ξεπερνούσε το 1%, σήμερα έχει σχεδόν τετραπλασιαστεί.

Η πρόσφατη κίνηση της ΗSΒC να ανεβάσει στο 4%- και μάλιστα από το πρώτο ευρώτη μεικτή απόδοση για τις καταθέσεις ταμιευτηρίου δείχνει τα νέα δεδομένα που ισχύουν στον ανταγωνισμό. Παράλληλα, επιτόκιο από 3% και πάνω στο ταμιευτήριο προσφέρουν από το πρώτο ευρώ η Εurobank, αλλά και η Τράπεζα Αττικής. Την ίδια στιγμή, μάχη άνευ προηγουμένου έχει ξεσπάσει και στις καταθέσεις προθεσμίας, με τα μεικτά επιτόκια να φτάνουν ακόμα και το 5,5%. Τον πήχυ στο επίπεδο αυτό ανέβασε πρόσφατα η Citibank (για τρίμηνη κατάθεση), ενώ το ίδιο επιτόκιο προσφέρει και η Εmporiki Βank. Παράλληλα μεικτό επιτόκιο 5% για ένα χρόνο προσφέρει η Μarfin Ρopular Βank.

Όσο για εκείνους που είναι διατεθειμένοι να ριψοκινδυνέψουν, επενδύοντας ένα μέρος των χρημάτων τους και σε αμοιβαία κεφάλαια, οι τράπεζες διαθέτουν ειδικά προϊόντα, τα οποία «παντρεύουν» την προθεσμιακή κατάθεση με την αγορά αμοιβαίων. Προκειμένου να δελεάσουν σε αυτά τους υποψήφιους πελάτες, δίνουν εγγυημένο επιτόκιο έως 12% για το κομμάτι της κατάθεσης, το οποίο κατά κανόνα αντιστοιχεί στο 50% του συνολικού κεφαλαίου. Ομόλογα.
Αποδόσεις που αρχίζουν περίπου από το 4,5% για τις κρατικές εκδόσεις και μπορούν να ξεπεράσουν ακόμα και το 10% για τις εκδόσεις των εταιρειών προσφέρουν τα ομόλογα. Το κριτήριο- που προκαλεί και τη μεγάλη αυτή διαφορά- είναι το ρίσκο του εκάστοτε εκδότη, καθώς για παράδειγμα το ελληνικό κράτος θεωρείται βέβαιο ότι θα ανταποκριθεί στις υποχρεώσεις του σε σχέση με μια ιδιωτική εταιρεία. Σε κάθε περίπτωση, και λόγω της κρίσης των αγορών, η μέση απόδοση των ελληνικών τραπεζικών ομολόγων αρχίζει από το 5% και φτάνει το 5,5% ανάλογα με τη διάρκεια και τον τρόπο προσδιορισμού του επιτοκίου. Βέβαια, προϋπόθεση για να πάρει κανείς την ονομαστική αξία του ομολόγου είναι να το διατηρήσει μέχρι τη λήξη του, η οποία μπορεί να έρθει από μερικούς μήνες μέχρι αρκετά χρόνια ύστερα από την έκδοσή του. Στο ενδιάμεσο διάστημα, η αξία του ομολόγου μπορεί να ανεβαίνει ή να πέφτει- όπως ακριβώς συμβαίνει και με τις μετοχές- γεγονός που σημαίνει ότι αν ο κάτοχος θελήσει να πουλήσει την επένδυσή του, δεν είναι εξασφαλισμένος όπως στην περίπτωση των καταθέσεων.


Μετοχές που κρύβουν προοπτικές

Οκτώ κλάδοι παρουσιάζουν τις πιο ελκυστικές αποτιμήσεις μετά τη βουτιά που σημείωσε το Χρηματιστήριο Αθηνών εντός του 2008, από 5.200 σε 4.000 μονάδες, και πλέον αυξάνεται η αισιοδοξία ότι προς τα τέλη του έτους ο Γενικός Δείκτης θα μπορέσει να κινηθεί ξανά προς το ψυχολογικό φράγμα των 5.000 μονάδων. Παρά το γεγονός ωστόσο ότι αρκετές μετοχές έχουν γίνει πιο «φθηνές» επειδή υποχωρούν σημαντικά από τα υψηλά έτους, έχουν προοπτικές για καλή κερδοφορία ή υπόσχονται να προσφέρουν υψηλές μερισματικές αποδόσεις, οι επενδυτές πρέπει να έχουν υπ΄ όψιν ότι οι ευκαιρίες αυτές παρουσιάζονται σε ένα περιβάλλον με έντονες αναταράξεις.

Βαρόμετρο
Δηλαδή, όπως σημειώνουν χρηματιστηριακές εταιρείες στις αναλύσεις τους αλλά και παράγοντες της αγοράς, μπορεί το κλίμα στο Χ.Α.- και τις διεθνείς αγορές που αποτελούν βαρόμετρο για την εγχώρια- να έχει βελτιωθεί σημαντικά, για να κινηθεί όμως ο Γενικός Δείκτης προς τις 5.000 μονάδες δεν αποκλείεται, αφού πρώτα «δοκιμάσει» τις 4.500

μονάδες, να υποχωρήσει βραχυπρόθεσμα ακόμη και προς τα επίπεδα των 3.500 μονάδων. Οι οκτώ κλάδοι που προσφέρουν τις περισσότερες υποσχέσεις προς τους επενδυτές για τη φετινή χρονιά, σύμφωνα με εκτιμήσεις από τους παράγοντες της αγοράς, είναι το λιανικό και το χονδρικό εμπόριο, η υγεία, τα ξενοδοχεία, οι κατασκευές, τα τρόφιμα, τα τυχερά παιχνίδια και οι τράπεζες.

Σύμφωνα με τον αναλυτή της Κύκλος ΑΧΕΠΕΥ Κωνσταντίνο Βέργο, τα οικονομικά αποτελέσματα για τη χρήση του 2007 έδειξαν ότι κλάδοι με καλές προοπτικές είναι το λιανικό και το χονδρικό εμπόριο, όπου καταγράφονται αυξημένες πωλήσεις και κέρδη. Σημειώνεται ότι τα καθαρά κέρδη στο χονδρικό εμπόριο το 2007 αυξήθηκαν κατά μέσο όρο 77% και στο λιανικό εμπόριο 23%.

Εκτιμήσεις
Ο αναλυτής της Πήγασος ΑΧΕΠΕΥ Μάνος Χατζηδάκης θεωρεί ότι οι πιο «φθηνοί» κλάδοι στο Χ.Α. με βάση τις προοπτικές ανάπτυξης κερδών, τις υποσχόμενες μερισματικές αποδόσεις και τον λόγο τιμής προς κέρδη ανά μετοχή (Ρ/Ε) είναι οι κατασκευαστικές εταιρείες (κέρδη 98% το 2007) και ιδιαίτερα οι μεγαλύτερες του κλάδου, οι εταιρείες τροφίμων και τυχερών παιχνιδιών.

Τι προβλέπουν ξένοι οίκοι και χρηματιστηριακές
Η Μorgan Stanley εκτιμά ότι βρισκόμαστε στη μέση ενός ράλι εν μέσω πτωτικής αγοράς (bear market rally). Πρακτικά ο ξένος οίκος θεωρεί πως οι αγορές μπορεί να ανέβουν ακόμη 2%- 10% και στη συνέχεια περιμένει να εκδηλωθεί νέος γύρος νευρικότητας. Καθοριστικός παράγων είναι οι ανακοινώσεις αποτελεσμάτων των ξένων εταιρειών και ιδιαίτερα των τραπεζών, για να δουν οι επενδυτές αν έχει ολοκληρωθεί ο κύκλος των ζημιών από τα subprimes. Η Μorgan Stanley σε διεθνές επίπεδο προτείνει επενδύσεις σε αμυντικές μετοχές στη μεγάλη κεφαλαιοποίηση. Οι αναλυτές της Μarfin Αnalysis κάνουν λόγο για αισιοδοξία ότι η πιστωτική κρίση μπορεί να υποχωρήσει, παρ΄ ότι πιστεύουν ότι οι προοπτικές της αγοράς παραμένουν ασαφείς.

Τ ο λιανικό και το χονδρικό εμπόριο, η υγεία, τα ξενοδοχεία, οι κατασκευές, τα τρόφιμα, τα τυχερά παιχνίδια και οι τράπεζες

Τράπεζες: υποσχέσεις αλλά και κίνδυνοι

Χρηματιστηριακοί αναλυτές εκτιμούν ότι ο τραπεζικός κλάδος που είναι η ατμομηχανή του ελληνικού Χρηματιστηρίου, από όπου προήλθε πάνω από 50% των συνολικών κερδών του Χ.Α. (5,7 δισ. από 11 δισ. ευρώ), είναι ικανός να σκορπίσει χαμόγελα στους επενδυτές. Παρ΄ όλα αυτά, εκτιμούν ότι ο τραπεζικός κλάδος μπορεί να δεχτεί πιέσεις τόσο λόγω της διεθνούς χρηματοπιστωτικής κρίσης όσο και επειδή αρκετοί ελληνικοί όμιλοι ενδέχεται να παρουσιάσουν μείωση κερδών. Όπως εξηγούν, αυτό μπορεί να συμβεί επειδή το 2007 πολλές τράπεζες ενέγραψαν στους ισολογισμούς τους έκτακτα κέρδη από δραστηριότητες στο εξωτερικό, πωλήσεις περιουσιακών στοιχείων κ.λπ. Πιέσεις αναμένεται να δεχτούν οι τράπεζες που είχαν και τη μεγαλύτερη έκθεση σε χρηματοοικονομικά έσοδα (που είναι φέτος μειωμένα λόγω της υποχώρησης των αγορών).

Πάντως, οι αναλυτές είναι αισιόδοξοι ότι προς τα τέλη του έτους το Χ.Α. θα μπορέσει να κινηθεί προς τις 5.000 μονάδες. Ο κ. Βέργος εκτιμά ότι από τα σημερινά επίπεδα ο Γενικός Δείκτης μπορεί βραχυπρόθεσμα να κινηθεί προς τις 4.500 μονάδες πριν υποχωρήσει προς τις 3.500 μονάδες και προβλέπει ότι έως τα τέλη του έτους θα προσεγγίσει τις 5.000 μονάδες.

Κούρσα του Χ.Α. στις 5.000 μονάδες ή και παραπάνω προβλέπει επίσης ο κ. Χατζηδάκης, που θεωρεί ότι σημαντικός παράγων είναι το πώς θα διαμορφωθεί το κλίμα και στο εξωτερικό.


«Δένουν» τα κέρδη σε ακίνητα

Μεγάλα οικόπεδα σε περιοχέςφιλέτα, πολυτελείς κατοικίες, ξενοδοχεία και πολυώροφα κτίρια σε μεγάλους εμπορικούς δρόμους της Αθήνας και άλλων μεγάλων αστικών κέντρων της χώρας είναι η δεύτερη μεγάλη χρυσοφόρα δραστηριότητα για τους περισσότερους από τους Έλληνες εφοπλιστές.

Στον χώρο των ακινήτων επενδύουν οι Έλληνες εφοπλιστές ένα μεγάλο μερίδιο από τα μυθώδη ποσά που κέρδισαν τα τελευταία χρόνια, όχι μόνο από τα ναύλα που εκτινάχθηκαν στα ύψη, αλλά και από τις αγοραπωλησίες πλοίων τα οποία αγόραζαν φθηνά και πωλούσαν στη συνέχεια σε υπερδιπλάσιες τιμές. Όσο για τα υπόλοιπα, είναι γνωστή η εισβολή πολλών και γνωστών ονομάτων σε όλο το φάσμα της οικονομικής ζωής της χώρας όπως είναι οι τηλεπικοινωνίες, οι τράπεζες, οι κατασκευές, το λιανεμπόριο, ακόμη και η ενέργεια. Τα ακίνητα ωστόσο καταλαμβάνουν τη μερίδα του λέοντος στις στεριανές δραστηριότητές τους. Κι αυτό γιατί, όπως επισημαίνουν στελέχη τραπεζών και μεγάλων κτηματομεσιτικών γραφείων, οι αγοραπωλησίες ακινήτων είναι για τους Έλληνες εφοπλιστές η δεύτερη πιο συγγενής με την επιχειρηματική φιλοσοφία τους επένδυση. Τα ακίνητα είναι σαν τα πλοία, τα οποία δεν μένουν για πολύ καιρό στα εφοπλιστικά χαρτοφυλάκια. Αγοράζονται και πωλούνται με την πρώτη ευκαιρία. Γι΄ αυτό δεν υπάρχει σχεδόν κανένας πλειστηριασμός ή άλλου είδους αγοραπωλησία μεγάλου ακινήτου σήμερα όπου να μη συμμετέχει έστω και ένας Έλληνας εφοπλιστής.

Τ ο ακίνητο του «Ατενέ»
Σε έναν από τους πιο πρόσφατους διαγωνισμούς, που πραγματοποιήθηκε στα μέσα Μαρτίου και αφορούσε στην πώληση δύο ακινήτων-φιλέτων της Εθνικής Τράπεζας, νικητής αναδείχθηκε ο εφοπλιστής κ. Δημ. Προκοπίου, ο οποίος προσέφερε 30,5 εκατ. ευρώ εκτοπίζοντας τους άλλους δύο διεκδικητές των ακινήτων. Το ένα από τα ακίνητα είναι το παροπλισμένο εδώ και μερικά χρόνια πολυκατάστημα «Ατενέ», το οποίο είχε αγοράσει η Εθνική Τράπεζα μόλις πριν από πέντε χρόνια στην τιμή των 9,3 εκατ. ευρώ. Αν και ο διαγωνισμός δεν έχει ακόμη κλείσει τυπικά, οι πληροφορίες λένε ότι στα σχέδια του νέου ιδιοκτήτη του «Ατενέ» είναι είτε να ενοικιάσει, είτε να πωλήσει σε μεγάλη εμπορική αλυσίδα, τόσο το κτίριο, όσο και το διπλανό οικόπεδο.

Η πρώην Κτηματική
Πριν από περίπου έναν χρόνο ο ίδιος εφοπλιστής, ο κ. Δημ. Προκοπίου, είχε αποκτήσει πάλι από την Εθνική το κτίριο της οδού Πανεπιστημίου 40 (όπου στεγάζονταν τα κεντρικά γραφεία της πρώην Κτηματικής Τράπεζας) έναντι 36 εκατ. ευρώ.

«Άκρον Ίλιον»
Ένα άλλο μέλος της εφοπλιστικής οικογένειας Προκοπίου, ο κ. Γιώργος Προκοπίου, είχε αγοράσει πριν από μερικά χρόνια ένα άλλο ακίνητο-φιλέτο, το κτίριο όπου στεγαζόταν κάποτε το εμπορικό κατάστημα «Άκρον Ίλιον Κρυστάλ».

Κ τίριο του ΟΤΕ
Εφοπλιστικό ενδιαφέρον αναμένεται να εκδηλωθεί και για ένα άλλο ακίνητο-φιλέτο, το οποίο ανήκει στον ΟΤΕ, βρίσκεται απέναντι από το άγαλμα του Κολοκοτρώνη επί της οδού Σταδίου και σύμφωνα με πληροφορίες στη διοίκηση του ΟΤΕ υπάρχουν σοβαρές σκέψεις για την εν ευθέτω χρόνο πώλησή του.

Α γοράζουν σπίτια και οικόπεδα
Ο Διαμαντής Διαμαντίδης έχειμετοχές στην κατασκευαστική Reds, θυγατρική της Ελληνικής Τεχνοδομικής. Επίσης έχει επενδύσει σε οικόπεδα στο Πόρτο Χέλι, αλλά και σε νησιά του Αιγαίου. Ο όμιλος Βαφειά συνέστησε την εταιρεία Εstate Corporation, η οποία δραστηριοποιείται στην Ευρώπη, αλλά κυρίως στην Ελλάδα, στην αγορά και μεταπώληση γης, κατοικιών και γραφείων. Ιδιαίτερα έντονη παρουσία έχει σε Λονδίνο, Παρίσι και Γενεύη, όπου επενδύει σε αγορές κατοικιών και στα ελληνικά νησιά όπου τα χρήματα επενδύονται σε αγορές οικοπέδων.Τελευταίες τοποθετήσεις κεφαλαίων έγιναν στις Σπέτσες και τη Μύκονο. Ο Ευάγγελος Πιστιόλης μετά την πετυχημένη είσοδό του στο αμερικανικό χρηματιστήριο με την Τop Τankers, σε χρόνο ρεκόρ παγκοσμίως, επεκτείνεται τώρα και στο real estate. Ο Βασίλης Κωνσταντακόπουλος της Costamare έχει αγοράσει έκταση πολλών στρεμμάτων στη Μεσσηνία, με σκοπό να κατασκευάσει υπερσύγχρονες ξενοδοχειακές εγκαταστάσεις. Ο Παναγιώτης Τσάκος και τώρα πλέον ο γιος του Νίκος ασχολούνται συστηματικά με επενδύσεις σε ακίνητα και γη, τόσο στην ιδιαίτερη πατρίδα του, τη Χίο, όσο και σε άλλες περιοχές της χώρας, ενώ ο εφοπλιστής Αδαμάντιος Πολέμης έχει μεγάλες εκτάσεις στις Κυκλάδες.

Α γοράζουν γη στο εξωτερικό
Οι Έλληνες εφοπλιστές όμως επενδύουν με εντατικούς ρυθμούς και σε άλλες χώρες. Ο εφοπλιστής δρ Ιωάννης Κούστας της Danaos Shipping πραγματοποιεί αυτή την περίοδο μία από τις μεγαλύτερες επενδύσεις στη γειτονική Βουλγαρία, που υπολογίζεται ότι θα φτάσει τα 200 εκατομμύρια δολάρια. Η επένδυση αφορά την κατασκευή εμπορικού κέντρου στη Σόφια και γίνεται σε συνεργασία με κατασκευαστικές εταιρείες και τράπεζες. Το σύγχρονο κτίριο θα στεγάσει κινηματογράφους, εστιατόρια, γραφεία και μαγαζιά, τα οποία είτε θα πουληθούν είτε θα ενοικιαστούν.


Ιωάννης ΚΟΥΣΤΑΣ

Ανέλαβε τα ηνία της οικογενειακής εφοπλιστικής επιχείρησης Danaos το 1987 σε ηλικία 30 ετών. Προηγουμένως είχε ολοκληρώσει σπουδές στους ηλεκτρονικούς υπολογιστές, αρχικά στο Εθνικό Μετσόβιο Πολυτεχνείο και στη συνέχεια στο εξωτερικό, όπου πήρε μάστερ και ντοκτορά στους υπολογιστές από το Ιmperial College του Λονδίνου. Ασχολήθηκε δραστήρια με την οικογενειακή επιχείρηση, ενώ λόγω της «θητείας» του στην Ιαπωνία για την επίβλεψη της ναυπήγησης πλοίων απέκτησε σημαντικές επιχειρηματικές επαφές. Φέτος μπήκε για πρώτη φορά στη λίστα του «Forbes» με τους πλουσιότερους ανθρώπους του κόσμου. Σήμερα με περιουσία 1,2 δισ. δολάρια, ο 51 ετών Ιωάννης Κούστας βρίσκεται στην 897η θέση της λίστας.


Βασίλης Κ ΩΝΣΤΑΝΤΑΚΟΠΟΥΛΟΣ

Ξεκίνησε το 1974 με ένα πλοίο και σήμερα- 72 χρόνων- έχει καταφέρει να δημιουργήσει έναν επιχειρηματικό κολοσσό με βασικό πυρήνα τη ναυτιλιακή εταιρεία Costamare, η οποία διαθέτει 55 πλοία (όλα υπό ελληνική σημαία) και θεωρείται από τις ισχυρότερες ανεξάρτητες εταιρείες μεταφοράς κοντέινερ στον κόσμο. Επίσης κατέχει μικρό ποσοστό στην αεροπορική εταιρεία Αegean Αirlines. Χρειάστηκε τελικά 24 χρόνια για να συγκεντρώσει περί τα 10.000

στρέμματα σε τέσσερις γειτονικές περιοχές της Μεσσηνίας, κλείνοντας συμβόλαια με 1.380 μεμονωμένους ιδιοκτήτες γης. Αξίζει να σημειωθεί ότι ο Β. Κωνσταντακόπουλος έχει δημιουργήσει στις ΗΠΑ έναν πρότυπο αμπελώνα και έχει προπωλήσει όλη την παραγωγή για μια δεκαετία.


Γιώργος ΠΡΟΚΟΠΙΟΥ

Πριν από περίπου δύο χρόνια, όταν η ναυτιλιακή εταιρεία Dynacom του Γιώργου Προκοπίου ανακηρύχθηκε η καλύτερη εταιρεία δεξαμενοπλοίων, ο τιμηθείς εφοπλιστής είπε κατά τη διάρκεια σχετικής εκδήλωσης: «Όταν ήμουν έξι ετών έφτιαξα από ένα μαδέρι ένα μικρό πλοίο. Όταν το έβαλα στη θάλασσα στην παραλία της Γλυφάδας και το οδήγησαν στα κύματα, ένιωσα υπέροχα. Από τότε ήξερα τι θα κάνω. Στην πορεία δεν ήταν όλα εύκολα. Υπήρξε η άνοδος, υπήρξε και η κάθοδος. Ελπίζω οι κόρες και οι εγγονές μου να συνεχίσουν το έργο μου». Σήμερα ο Γιώργος Προκοπίου κατέχει την τρίτη θέση στον ελληνόκτητο στόλο- η εταιρεία Dynacom διαθέτει 45 πλοία και 6,3 εκατ. τόνους χωρητικότητα.
Νίκος ΤΣΑΚΟΣ

Το Μέγαρο Μακεδονία του ομίλου Τσάκου στη Λεωφόρο Συγγρού είναι η έδρα του Χιώτη εφοπλιστή, ο οποίος περνάει μεγάλο μέρος του χρόνου του εν πτήσει καθώς είναι υποχρεωμένος να βρίσκεται συχνά στο Λονδίνο, στη Νέα Υόρκη, στη Νότια Κορέα όπου ναυπηγεί πλοία, στην Κίνα όπου γίνονται επισκευές και μετά στο Πακιστάν όπου η οικογένεια διατηρείπολύ καλές σχέσεις. Ο Νίκος Τσάκος είναι πρόεδρος, διευθύνων σύμβουλος και μέτοχος της Τsakos Εnergy Νavigation (ΤΝΡ) που είναι εταιρεία εισηγμένη στο αμερικανικό χρηματιστήριο και μία από τις κυρίαρχες δυνάμεις στον τομέα των δεξαμενόπλοιων, όπως προκύπτει από τα οικονομικά αποτελέσματα του α΄ εξαμήνου τα οποία δόθηκαν στη δημοσιότητα την περασμένη Παρασκευή: Καθαρά έσοδα 107,22 εκατ. δολάρια, αύξηση 33,6%.