Στρατηγικό οχυρό για την Κίνα το Θιβέτ

Δεν είναι μόνον η αυτοκρατορική αντίληψη της Κίνας ο λόγος για τον οποίο το Πεκίνο κρατάει σιδηροδέσμιο το Θιβέτ. Γεωστρατηγικοί, οικονομικοί και πολιτικοί λόγοι εξηγούν σαφέστατα την κινεζική εμμονή για τη χώρα του Δαλάι Λάμα.

Στρατηγικό οχυρό. Στο νότιο μέρος του, το Θιβέτ μοιράζεται 3.000 χιλιόμετρα συνόρων με τη Βιρμανία, την Ινδία, το Μπουτάν, το Νεπάλ και το Πακιστάν. Από αυτά τα πέντε κράτη, η Κίνα έχει τις πιο δύσκολες σχέσεις με την Ινδία. Στην καρδιά της σινοϊνδικής έντασης βρίσκονται τα σύνορα που είχε χαράξει η βρετανική αποικιοκρατία: αντίθετα από το Νέο Δελχί, το Πεκίνο δεν αποδέχθηκε ποτέ τη χάραξη, με αποτέλεσμα τον πόλεμο του 1962, τον οποίο κέρδισε η Κίνα κατακτώντας την περιοχή του Αξάι Σιν. Η Κίνα διεκδικεί επιπλέον το ινδικό κρατίδιο του Αρουναχάλ Πραντές και το Σικίμ, το οποίο προσήρτησε η Ινδία το 1975. Αν και οι εδαφικές διαφορές δεν είναι πλέον τόσο έντονες, το Θιβέτ παραμένει μια περιοχή τεράστιας γεωπολιτικής σημασίας για το Πεκίνο. Στη Νότια Ασία αποτρέπει το ειδύλλιο ανάμεσα στην Ινδία και τις Ηνωμένες Πολιτείες, ενώ «κρατάει» έναν πιστό σύμμαχο, το Πακιστάν. Στην Κεντρική Ασία εξασφαλίζει τις ενεργειακές οδούς που μεταφέρουν πετρέλαιο και φυσικό αέριο κυρίως από την Κασπία Θάλασσα.

Η αξία του ορυκτού πλούτου του Θιβέτ υπολογίζεται στα 74 δισ. δολάρια

Φυσικές πηγές. Στη γλώσσα των μανδαρίνων, Θιβέτ σημαίνει «Οίκος των θησαυρών της Δύσης». Δεν είναι δύσκολο να καταλάβει κανείς τον λόγο. Το Θιβέτ αποτελεί τη δεύτερη μεγαλύτερη πηγή ξυλείας για την Κίνα, σε βαθμό που η αποψίλωση των δασών έχει λάβει πλέον καταστροφικές διαστάσεις. Το Πεκίνο ονειρεύεται επίσης τον ορυκτό πλούτο στην περιοχή της Λάσα. Τα κοιτάσματα χρωμίου και χαλκού στην αυτόνομη περιοχή του Θιβέτ είναι τα πλουσιότερα στην Κίνα και οι ποσότητες σε βόρακα, ουράνιο και λίθιο είναι οι μεγαλύτερες στον κόσμο. Ο Τύπος στην Κίνα αναφέρεται συχνά στις ανακαλύψεις χρυσού, ασημιού, σιδήρου, μολύβδου και θείου, ενώ υπολογίζει την αξία του ορυκτού πλούτου του Θιβέτ στα 74 δισεκατομμύρια δολάρια. Εξίσου σημαντική πηγή, όμως, είναι και το νερό. Το ιστορικό Θιβέτ θεωρείται το «φέουδο του νερού της Ασίας» και, σύμφωνα με τον κινεζικό Τύπο, ικανοποιεί το 30% των αναγκών της Κίνας. Ένα πραγματικό χρυσωρυχείο, από τη στιγμή που η κρίση του νερού απειλεί τις βόρειες περιοχές της χώρας.

Σύμβολο συνοχής. Η Κίνα θεωρείται πολυεθνικό κράτος. Επισήμως, έχουν καταγραφεί 56 «εθνότητες» (μινζού). Η εθνότητα των Χαν είναι η μεγαλύτερη, το 92% του πληθυσμού. Ωστόσο, το 8% των μειονοτήτων κατέχουν μια ξεχωριστή θέση στο εθνικό φαντασιακό, αν και υπό το πρίσμα ενός δακρύβρεχτου φολκλόρ. Το ιστορικό Θιβέτ κατέχει το ένα τέταρτο της έκτασης της Κίνας και, εκτός από πολύτιμο έδαφος, το Πεκίνο φοβάται ότι μια απόσχιση θα μεταφερθεί σαν ιός στις υπόλοιπες εθνότητεςκυρίως στη μουσουλμανική Ξινγιάνγκ-, διαλύοντας την αυτοκρατορία. Ο εθνικισμός των Κινέζων δεν θα επέτρεπε ποτέ κάτι τέτοιο.


Ένας διάσημος και «επικίνδυνος» εξόριστος

O πιο διάσημος πολιτικός εξόριστος στον κόσμο γεννήθηκε πριν από 73 χρόνια ως Τενζίν Γκιάτσο σε ένα μικρό χωριό του Βορειανατολικού Θιβέτ από μια οικογένεια αγροτών. Στην ηλικία των τριών ετών ανακηρύ- χθηκε από Θιβετιανούς μοναχούς η 14η μετενσάρκωση του πρώτου Δαλάι Λάμα. Το 1950, ο 15χρονος πνευματικός ηγέτης ανέλαβε με τελετή ενθρόνισης και την κοσμική εξουσία στο Θιβέτ. Εννέα χρόνια αργότερα κατέφυγε στην Νταραμσάλα, στη Βόρεια Ινδία, όπου εδρεύει μέχρι σήμερα η εξόριστη κυβέρνηση του Θιβέτ.

Το Πεκίνο περιμένει. Από την εξορία ο Δαλάι Λάμα προώθησε μια μέση «μη βίαιη» λύση για το Θιβέτ, υποστηρίζοντας ένα καθεστώς αυτονομίας μέσα στην Κίνα για τη χώρα του. Η διεθνοποίηση του προβλήματος οφείλει πολλά στη χαρισματική προσωπικότητά του, η φιλειρηνική πολιτική του επιβραβεύθηκε με ένα Νόμπελ Ειρήνης το 1989 και χάρη σε αυτόν ο βουδισμός κατέκτησε τη Δύση, ξεκινώντας πρώτα από το Χόλιγουντ Αυτός ο δυτικός «έρωτας» για τον Δαλάι Λάμα κάνει τον εξόριστο ηγέτη ακόμη πιο επικίνδυνο για το Πεκίνο. Το οποίο προτιμά, αντί να συζητά, να περιμένει. Τι να περιμένει; Τον φυσικό του θάνατο. Είναι ο μοναδικός τρόπος για να ελέγξει τη διαδοχή του ανακηρύσσοντας 15ο Δαλάι Λάμα έναν έμπιστο του Κομμουνιστικού Κόμματος της Κίνας. Με άλλα λόγια, να επαναλάβει το σενάριο του 10ου Πάντσεν Λάμα (δεύτερη σειρά της ιεραρχίας στο Θιβέτ), ο οποίος πέθανε μυστηριωδώς το 1989 και έξι χρόνια αργότερα το Πεκίνο επέλεξε μονομερώς τη μετενσάρκωσή του. Το παιδί που είχαν επιλέξει ο Δαλάι Λάμα και οι σοφοί τού Θιβέτ εξαφανίστηκε. Εξίσου μυστηριωδώς…