Γίνετε σωτήρες της στιγμής

Ποιες είναι οι πρώτες βοήθειες που πρέπει να δώσει κανείς όταν βλέπει έναν συγγενή του, φίλο ή συνάδελφό να χάνει τις αισθήσεις του ή να νιώθει έντονο πόνο στο στήθος και δυσφορία σαν να παθαίνει έμφραγμα; «ΤΑ ΝΕΑ» απευθύνθηκαν σε ειδικούς, οι οποίοι δίνουν οδηγίες για πρώτες βοήθειες. Όπως όμως οι ίδιοι τονίζουν, το σημαντικότερο «όπλο» των πολιτών για να βοηθήσουν όσους βρίσκονται σε ανάγκη είναι η ψυχραιμία!


1 ΔΙΑΚΟΠΗ ΑΝΑΠΝΟΗΣ

Η τεχνική της καρδιοπνευμονικής αναζωογόνησης (τεχνητή αναπνοή και καρδιακές μαλάξεις) σώζει ζωές, όταν όμως οι άνθρωποι δεν έχουν εκπαιδευτεί σωστά μπορεί να κάνουν κακό στον ασθενή. Γι΄ αυτό και οι ειδικοί συμβουλεύουν τους πολίτες να παρακολουθήσουν ειδικά σεμινάρια, ώστε να είναι έτοιμοι για παν ενδεχόμενο. Τα βασικά βήματα έως ότου να φτάσει το ασθενοφόρο είναι τα εξής:

α. Ελέγχουμε εάν ο ασθενής αναπνέει, πλησιάζοντας το αυτί μας στη μύτη και κοιτάζοντας παράλληλα εάν ανεβοκατεβαίνει το στήθος του.

Επιπλέον, πιάνουμε το χέρι ή τον λαιμό για να δούμε εάν έχει σφυγμό.

β. Εάν δεν υπάρχει αναπνοή, γονατίζουμε δίπλα στο κεφάλι του ασθενούς. Με το ένα χέρι ανοίγουμε το στόμα και με το άλλο κλείνουμε τη μύτη του. Εφαρμόζουμε το στόμα μας στο στόμα του και φυσάμε τον αέρα μέσα του, ώστε να ανυψωθεί ο θώρακάς του. Αφήστε τον θώρακα να «πέσει» και επαναλάβετε ακόμη μια φορά. Σημειώνεται, πως υπάρχει ο κίνδυνος μετάδοσης νοσημάτων: ενδείκνυται η χρήση ζελατίνας.

γ. Εάν δεν έχει σφυγμό, τοποθετούμε τη μία παλάμη πάνω στο στέρνο (στη μέση του στήθους). Βάζουμε το άλλο χέρι από πάνω, πλέκοντας τα δάχτυλά μας. Ανασηκώνουμε το σώμα μας και κρατώντας τα χέρια μας τεντωμένα, ρίχνουμε βάρος πάνω στο στήθος. Στη συνέχεια χαλαρώνουμε τα χέρια μας και μετά επαναλαμβάνουμε. Ελέγχουμε κατά τακτά χρονικά διαστήματα την αναπνοή και την καρδιακή λειτουργία του ασθενούς.

δ. Συνδυάζουμε 15 καρδιακές μαλάξεις με δύο αναπνοές μετρώντας νοερά «και ένα, και δύο…».


2 ΚΑΡΔΙΑΚΟ ΕΠΕΙΣΟΔΙΟ

Κάθε χρόνο σημειώνονται στη χώρα μας 25.000 νέα εμφράγματα και όπως τονίζουν οι καρδιολόγοι, κάθε λεπτό που περνά μετά το καρδιακό επεισόδιο είναι πολύτιμο για τη ζωή του ασθενούς. Γι΄ αυτό και το πρώτο που πρέπει να κάνει κανείς είναι να καλέσει το «166». «Αυτός που παθαίνει καρδιακό επεισόδιο αισθάνεται συνήθως πόνο, δυσφορία και έχει τάση για εμετό. Είναι σημαντικό να τον καθησυχάσουμε και να τον βάλουμε να καθήσει σε αναπαυτική θέση, έως ότου φθάσει το ασθενοφόρο. Η χορήγηση ασπιρίνης είναι επίσης σημαντική, καθώς εμποδίζει τη θρόμβωση του αίματος.


3 ΔΙΑΒΗΤΙΚΗ ΥΠΟΓΛΥΚΑΙΜΙΑ

Στην Ελλάδα οι διαβητικοί ξεπερνούν σήμερα τις 900 χιλιάδες, ενώ υπολογίζεται πως άλλοι 35.000 πάσχουν και δεν το γνωρίζουν. Όπως εξηγεί ο κ. Νίκος Τεντολούρης η υπογλυκαιμία είναι κάθε άλλο παρά σπάνιο φαινόμενο και συμβαίνει όταν το σάκχαρο του αίματος πέφτει σε πολύ χαμηλά επίπεδα. Για να αντιμετωπιστεί άμεσα αρκεί μισό ποτήρι αναψυκτικό- όχι όμως λάιτ-, μισό ποτήρι νερό με 3 κουταλιές ζάχαρη ή χυμός φρούτων. Σε καμία περίπτωση ωστόσο, δεν πρέπει να δίνουμε στους διαβητικούς σοκολάτες και παγωτά, γιατί το λίπος που περιέχουν καθυστερεί την απορρόφηση της ζάχαρης. Εάν στα 20 λεπτά το σάκχαρο παραμένει κάτω του 70 mg/dl ο ασθενής θα πρέπει να πιει περισσότερο χυμό ή αναψυκτικό και να καταναλώσει κανονικά τα γεύματά του. Οι διαβητικοί τύπου ΙΙ μπορεί να εμφανίσουν εκ νέου υπογλυκαιμία σε σύντομο χρονικό διάστημα. Γι΄ αυτό και είναι προτιμότερο να νοσηλεύονται στο νοσοκομείο, έως ότου να σταθεροποιηθεί το σάκχαρο.


4 ΠΝΙΓΜΟΣ ΑΠΟ ΤΡΟΦΗ (ΠΝΙΓΜΟΝΗ)

Όταν κάποιος πνίγεται το πρόσωπο του είναι αγωνιώδες, βήχει ή προσπαθεί να βήξει και κρατάει χαρακτηριστικά τον λαιμό του. Βοηθάμε τον ασθενή να σκύψει ελαφρώς μπροστά και του δίνουμε πέντε δυνατά χτυπήματα στο κέντρο της πλάτης. Στην περίπτωση που αυτό δεν έχει αποτέλεσμα, τότε πρέπει να σταθούμε πίσω από τον ασθενή και να πιέσουμε δυνατά και απότομα το στομάχι με φορά προς τα εμάς. Με τον τρόπο αυτό προκαλούμε απότομη εκπνοή και αποβολή του ξένου σώματος, όπως είναι παραδείγματος χάριν η τροφή.

Εάν δεν αποδώσει τίποτα από αυτά, τότε επαναλαμβάνουμε τη διαδικασία εναλλάξ. Τα πρώτα λεπτά είναι ιδιαίτερα κρίσιμα, καθώς μετά ξεκινάνε οι νευρολογικές βλάβες. Γι΄ αυτό και η βοήθεια των παρισταμένων αλλά και η διατήρηση της ψυχραιμίας τους είναι καθοριστικής σημασίας. Εάν το θύμα χάσει τις αισθήσεις, το ξαπλώνουμε προσεκτικά κάτω, ειδοποιούμε αμέσως το ΕΚΑΒ και ξεκινούμε καρδιοπνευμονική αναζωογόνηση.


5 ΑΙΜΟΡΡΑΓΙΑ

Η εξωτερική αιμορραγία είναι συνήθως μια απλή κατάσταση, μπορεί όμως να εξελιχθεί και να γίνει απειλητική. Η πίεση πάνω στην πληγή με γάζες ή με λευκό καθαρό πανί, είναι αυτό που χρειάζεται για να σταματήσει το αίμα. Όταν η αιμορραγία είναι μικρή, η πίεση για 15 λεπτά αρκεί. Στην περίπτωση που συνεχίζεται, τότε αυτό που πρέπει να κάνει κανείς είναι να προσθέσει από πάνω και άλλα πανιά. Όταν αιμορραγεί το χέρι ή το πόδι, καλό είναι να το σηκώνουμε πιο πάνω από την επιφάνεια της καρδιάς, ώστε να μειωθεί η ροή του αίματος. Και βέβαια, είναι σημαντικό να έχουμε καθαρά χέρια όταν σπεύδουμε να βοηθήσουμε κάποιον που αιμορραγεί γι΄ αυτό και ενδείκνυται η χρήση γαντιών. Εφόσον έχουν περάσει 15- 20 λεπτά και η ροή του αίματος από την πληγή δεν έχει μειωθεί ή σταματήσει, τότε οι ειδικοί τονίζουν πως το καλύτερο που έχει να κάνει κανείς είναι να μεταφερθεί ο ασθενής στο πλησιέστερο νοσοκομείο.
6 ΡΙΝΟΡΡΑΓΙΑ (αιμορραγία από τη μύτη)

Ησυνήθεια να γέρνουμε το κεφάλι προς τα πίσω είναι λάθος. Αντίθετα, όταν κάποιος αιμορραγεί από τη μύτη πρέπει να τον συμβουλεύουμε να καθήσει σε μια καρέκλα και να σκύψει προς τα εμπρός, ώστε να μην καταπίνει το αίμα του. Εν συνεχεία, τον βάζουμε να πιέσει τη μύτη του στο σημείο που τελειώνει το κόκαλο και ξεκινούν τα μαλακά μόρια της μύτης με τον αντίχειρα και τον δείκτη. Η αναπνοή πρέπει να γίνεται από το στόμα. Αν δεν σταματήσει η αιμορραγία, η τοποθέτηση παγοκύστης βοηθά σημαντικά.


7 ΚΡΙΣΗ ΑΣΘΜΑΤΟΣ

Όσοι πάσχουν από άσθμα είναι συνήθως «εκπαιδευμένοι» και ξέρουν τις κινήσεις που πρέπει να ακολουθήσουν ώστε να περάσει η κρίση, όπως τονίζουν οι ειδικοί. «Χρειάζεται να πάρουν άμεσα βρογχοδιαστολή και οξυγόνο, επομένως πρέπει να οδηγηθούν σε εξωτερικό χώρο. Οι ίδιοι οι ασθενείς ωστόσο, έχουν συνήθως μαζί τους συσκευές εισπνοής βρογχοδιασταλτικών φαρμάκων που καταπραΰνουν γρήγορα τα συμπτώματα. Εάν όμως δεν μειωθεί η ένταση της δύσπνοιας στα πρώτα πέντε λεπτά, η μεταφορά στο νοσοκομείο είναι απαραίτητη», τονίζει ο κ. Σπαντιδέας.


8 ΕΓΚΑΥΜΑ

Η επάλειψη με οδοντόκρεμα, με λάδι ή ακόμη και με γιαούρτι, δεν προσφέρουν το παραμικρό. Αντίθετα, μάλιστα, επιτείνουν τον πόνο! Η πρώτη βοήθεια είναι η πλύση με τρεχούμενο φυσιολογικό ορό ή νερό της βρύσης για τουλάχιστον 5 λεπτά ή έως ότου υποχωρήσει ο πόνος. Σε καμία περίπτωση δεν βάζουμε πάγο πάνω στο έγκαυμα και δεν πειράζουμε τις φουσκάλες. Στη συνέχεια, τοποθετούμε στο τραύμα μια αποστειρωμένη γάζα, η οποία πρέπει να είναι χαλαρή, και δίνουμε στον πάσχοντα παυσίπονο. Όπως εξηγούν οι ειδικοί, όταν το έγκαυμα είναι ελαφρύ, τότε μπορεί να αντιμετωπιστεί και στο σπίτι, αρκεί πάντα να ελέγχουμε μη τυχόν εμφανιστούν σημάδια λοίμωξης, όπως εντεινόμενος πόνος, κοκκίνισμα κ.τ.λ.


9 ΛΙΠΟΘΥΜΙΑ

«Εάν κάποιος χάσει τις αισθήσεις του, το πρώτο πράγμα που κάνουμε είναι να του σηκώσουμε τα πόδια ψηλά για να πάει το αίμα στον εγκέφαλο. Εάν είναι εκτεθειμένος στον ήλιο, είναι σημαντικό να τον καθίσουμε σε σκιά και να του ανοίξουμε τα ρούχαπουκάμισο, γραβάτα, ζώνη. Η έντονη μυρωδιά, όπως είναι για παράδειγμα δυνατό άρωμα ή αμμωνία, βοηθά ώστε να επανέλθουν οι αισθήσεις του». Οι ειδικοί τονίζουν, πως η ανάπαυση μετά τη λιποθυμία είναι απαραίτητη.


10 ΣΠΑΣΜΟΙ ΑΠΟ ΕΠΙΛΗΨΙΑ

Να μη χτυπήσει ο ασθενής: αυτό είναι το βασικό μέλημα εκείνων που σπεύδουν να βοηθήσουν κάποιον που παθαίνει επιληπτικό σοκ. Θα πρέπει να έχει ελεύθερο χώρο και τίποτα να μην εμποδίζει τις κινήσεις του γιατί μπορεί να τραυματιστεί. Μετά την κρίση, πρέπει να βοηθήσουμε τον ασθενή να καθήσει σε μια αναπαυτική θέση και να μείνει ήρεμος για κάποιο χρονικό διάστημα. Σε περίπτωση που χάσει τις αισθήσεις του, καλό είναι να τον γυρίσουμε πλάγια με ανυψωμένο το κεφάλι ώστε να μείνει ελεύθερη η αναπνευστική οδός και ν΄ αποφευχθεί ο εμετός, έως ότου συνέλθει. Εάν πάλι η κρίση διαρκέσει περισσότερο από πέντε λεπτά, καλέστε ασθενοφόρο.