«Υes men» για μία βίζα

Άμεση πρόσβαση σε ευαίσθητα προσωπικά δεδομένα, όπως φορολογικές δηλώσεις και ποινικά μητρώα όσων ταξιδεύουν προς τις ΗΠΑ, απαιτούν οι Αμερικανοί από την Ελλάδα και άλλες ευρωπαϊκές χώρες, προκειμένου να τις απαλλάξουν από το καθεστώς της βίζας.

Όπως προκύπτει από το κείμενο της διαπραγμάτευσης, το περίφημο «μνημόνιο κατανόησης» που αποκαλύπτουν «ΤΑ ΝΕΑ», όσες χώρες επιθυμούν να ενταχθούν στο πρόγραμμα visa waiver ώστε οι πολίτες τους να μην υποχρεούνται σε θεώρηση βίζας για να ταξιδέψουν στις ΗΠΑ- συμπεριλαμβανομένης της Ελλάδας- έχει προκαλέσει κρίση στους κόλπους της Ε.Ε., καθ΄ ότι η διμερής διαπραγμάτευση κρατών-μελών με τις ΗΠΑ «σπάει» το κοινό ευρωπαϊκό μέτωπο, ενώσημείωναν διπλωματικές πηγές- επιχειρεί να μετατρέψει 12 κράτη-μέλη της Ε.Ε. σε «πειραματόζωα» των νέων μέτρων ασφαλείας της κυβέρνησης Μπους. Το μνημόνιο, που έχουν ήδη υπογράψει Τσεχία, Εσθονία και Λετονία ενώ «ακολουθούν» Σλοβακία και Ουγγαρία, έχει και άλλες παγίδες που κρύβονται στα περίφημα «implementing arrangements» (εφαρμοζόμενες διατάξεις).

Άγριο φακέλωμα. Σύμφωνα με πληροφορίες, εκεί περιέχονται «απαράδεκτοι όροι» που παραβιά ζουν το ευρωπαϊκό δίκαιο. Μεταξύ αυτών είναι η απαίτηση των Αμερικανών να έχουν πρόσβαση σε απόρρητα δεδομένα που προστατεύονται από τη Συνθήκη του Σένγκεν – τα δεδομένα αφορούν τη μετανάστευση- καθώς και άμεση πρόσβαση σε βάσεις δεδομένων φορολογικών δηλώσεων και ποινικών μητρώων. Μάλιστα, επιτρέπεται και η διασπορά των παρεχόμενων πληροφοριών στα τμήματα της αμερικανικής κυβέρνησης. Αυτό σημαίνει για παράδειγμα πως στην πληροφορία για έναν Έλληνα πολίτη που δεν έχει λευκό ποινικό μητρώο δεν θα έχει πρόσβαση μόνο το Στέιτ Ντιπάρτμεντ, αλλά και το υπουργείο Δικαιοσύνης, όπως και κάθε αμερικανική αρχή.

Τίποτα δεν είναι σίγουρο. Το χειρότερο είναι ότι ακόμη και αν μια χώρα της Ε.Ε. δώσει γην και ύδωρ στους Αμερικανούς, δεν εξασφαλίζει την πολυπόθητη είσοδο στο visa waiver. Όπως αναφέρεται, οι ΗΠΑ «θα εξετάσουν» αν μια χώρα- ακόμη κι αν έχει υπογράψει τη συμφωνία- αξίζει να μπει στο πρόγραμμα, λαμβάνοντας υπ΄ όψιν μεταξύ άλλων το κατά πόσον οι Αρχές της εφαρμόζουν σωστά το μνημόνιο! Επιπλέον, όλοι οι ταξιδιώτες οφείλουν να παράσχουν ηλεκτρονικά ασαφή βιογραφικά και βιομετρικά δεδομένα πριν ταξιδέψουν προς ΗΠΑ. Έτσι, οι Αμερικανοί μέσα από ηλεκτρονικό σύστημα θα κρίνουν κατά περίπτωση αν κάθε επιβάτης δικαιούται να ταξιδέψει χωρίς βίζα ή αν αποτελεί κίνδυνο για την αμερικανική ασφάλεια.


«Φτωχοί συγγενείς»

Το ελληνικό υπουργείο Εξωτερικών έχει παραδεχθεί επισήμως ότι διαπραγματεύεται το εν λόγω μνημόνιο. Διπλωματικές πηγές σημείωναν ότι το κείμενο συγκρούεται με το ελληνικό Σύνταγμα, αλλά στο ΥΠΕΞ πιστεύουν ότι υπάρχουν περιθώρια βελτίωσης. Για «ελντοράντο» πολιτικών πιέσεων κάνει λόγο ο ευρωβουλευτής του ΠΑΣΟΚ Στ. Λαμπρινίδης: «Οι απαιτήσεις των ΗΠΑ προσβάλλουν τα θεμελιώδη δικαιώματα των πολιτών των κρατών-μελών της Ε.Ε. Η Ελλάδα και 11 από τα 12 νέα κράτη-μέλη πιέζονται να επιτρέψουν την πρόσβαση σε μια σειρά από ευαίσθητα προσωπικά δεδομένα, τα οποία δεν απαιτούνται από τις υπόλοιπες χώρες της Ε.Ε., ωσάν να ήταν οι φτωχοί συγγενείς της Ευρώπης».