[ 20 ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ ] 3.500 Έλληνες σώθηκαν με μεταμόσχευση οργάνων

Προβληματισμό έχει προκαλέσει στην επιστημονική κοινότητα η σταδιακή μείωση του αριθμού των εθελοντών δωρητών οργάνων. Ο πρόεδρος της Ελληνικής Εταιρείας Μεταμοσχεύσεων, Δημήτρης Γάκης, εκτιμά ότι ένας από τους παράγοντες της κάμψης είναι η «αρνητική διαφήμιση» που έχουν προκαλέσει περιστατικά αγοράς οργάνων, παρ΄ ότι το θεσμικό πλαίσιο στη χώρα μας προστατεύει απόλυτα τους δότες. Τονίζει ότι πρέπει αμέσως να ανατραπεί το αρνητικό κλίμα, αφού οι μεταμοσχεύσεις αποτελούν την πιο αξιόπιστη λύση για την παράταση της ζωής συγκεκριμένων κατηγοριών ασθενών.

Πού αποδίδετε τη μείωση των δωρητών οργάνων;

Στη μείωση- ευτυχώς- των τροχαίων και σε μικρότερο ποσοστό στην αρνητική δημοσιότητα.

Μήπως μειώθηκε η ανθρωπιά μας;

Όχι. Ως λαός είμαστε ευαίσθητοι, νοιαζόμαστε για τον διπλανό μας και προσφέρουμε. Αυτό με κάνει να απορώ γιατί να είμαστε η τελευταία χώρα της Ευρώπης στις μεταμοσχεύσεις. Προφανώς, κάτι δεν κάνουμε εμείς καλά και όχι οι πολίτες.

Πώς θα ανατραπεί η κατάσταση;
Να οργανωθούμε καλύτερα.

Ήδη έχει αρχίσει προσπάθεια, που περιλαμβάνει την τοποθέτηση κλινικού συντονιστή σε κάθε νοσοκομείο όπου υπάρχει ΜΕΘ. Στην ίδια κατεύθυνση κινείται η πρωτοβουλία για δημιουργία εθνικού κέντρου μεταμοσχεύσεων, το οποίο θα λειτουργήσει σε συνεργασία με το αντίστοιχο κέντρο του Πανεπιστημίου του Μαϊάμι.

Πού οφείλονται οι αναστολές των Ελλήνων;

Οι Έλληνες έχουν ελάχιστες αναστολές, αρκεί να τους προσεγγίσουμε με κατάλληλο τρόπο στην πιο δύσκολη στιγμή της ζωής τους, όταν χάνουν αιφνιδιαστικά ένα συγγενικό τους πρόσωπο. Υπάρχουν τόσο ισχυρές αναστολές και σε άλλες χώρες;
Όσο χαμηλότερο είναι το μορφωτικό επίπεδο μιας χώρας, τόσο ισχυρότερες είναι οι αναστολές. Υπάρχουν και χώρες που έχουν θρησκευτικούς φραγμούς, όπως η Ιαπωνία, όπου απαγορευόταν η χρήση οργάνων εγκεφαλικά νεκρών δοτών.

Πώς κρίνετε τους ηθικούςθρησκευτικούς προβληματισμούς;

Το μεγαλύτερο έργο που επιτέλεσε ο μακαριστός Χριστόδουλος ήταν ότι θέσπισε επιτροπή βιοηθικής, η οποία ένα από πρώτα θέματα που ανέλυσε ήταν οι μεταμοσχεύσεις. Σήμερα η θρησκευτική τοποθέτηση αναγνωρίζει τη μεταμόσχευση ως θεάρεστη και ύψιστη πράξη αγάπης.

Πόσο «ασφαλείς» είναι οι εθελοντές δότες;

Ασφαλέστατοι, γιατί το νομικό πλαίσιο προϋποθέτει τη λήψη συγκατάθεσης από συγγενείς μετά τον θάνατο.

Πόσο βέβαιος είναι ο εγκεφαλικός θάνατος;

Ο θάνατος στο διάβα των χιλιετιών δεν έχει αλλάξει. Εμείς αλλάξαμε τον τρόπο διάγνωσής του. Ο όρος εισάγει αμφιβολία, όμως δεν υπάρχει ασφαλέστερη διάγνωση από αυτήν με εγκεφαλικά κριτήρια. Η εξέταση γίνεται από τρεις γιατρούς διαφορετικών ειδικοτήτων, που πραγματοποιούν έλεγχο δύο φορές ο καθένας με μεσοδιάστημα 12 ωρών.

Αυτός που τον υπογράφει, παίρνει τον ρόλο του Θεού;

Όχι, παίρνει τον ρόλο του γιατρού και εφαρμόζει όσα του έμαθε η επιστήμη.

Το νομοθετικό πλαίσιο είναι επαρκές;

Είναι από τα πλέον αυστηρά και επαρκή στην Ευρώπη.

Πώς σχολιάζετε το φαινόμενο της αγοράς οργάνων;

Υπάρχει αγορά οργάνων μόνο από ζωντανό μη συγγενή δότη. Αφορά χώρες του Τρίτου Κόσμου, όπου άνθρωποι για να επιβιώσουν πωλούν κάποιο νεφρό. Είναι καταδικαστέο από την ιατρική κοινότητα και διώκεται παγκοσμίως.

Μπορεί να παταχθεί;
Με νομικό πλαίσιο όπως το δικό μας, που προβλέπει κυρώσεις και για τους ασθενείς και για τους γιατρούς.

Πόσοι Έλληνες σώθηκαν με μεταμόσχευση;

Μέχρι σήμερα έγιναν περισσότερες από 3.500 χιλιάδες μεταμοσχεύσεις.

Πόσοι βρίσκονται σε λίστες αναμονής;

Περίπου 900, οι περισσότεροι νεφροπαθείς. Ο αριθμός όμως είναι υποπολλαπλάσιος σε σχέση με τους ασθενείς που έχουν πραγματική ανάγκη.

Τα τεχνητά όργανα θα έδιναν λύση;

Μπορεί να δώσουν παράταση ζωής, να γίνουν γέφυρα μέχρι τη μεταμόσχευση.

Πόσο κοντά βρισκόμαστε στη δημιουργία τεχνητών οργάνων;
Ήδη εμφανίστηκαν οι πρώτοιφορητοί πλέον- τεχνητοί νεφροί. Μεγάλη πρόοδο παρουσιάζει η τεχνητή καρδιά. Ωστόσο δεν φαίνεται πολύ πιθανό το τεχνητό ήπαρ.

Πόσες ζωές μπορεί να «χαρίσει» ο θάνατος ενός ανθρώπου;

Υπολογίστε δύο πνεύμονες, μία καρδιά, ένα συκώτι, ένα πάγκρεας και δύο νεφρά. Σε αυτά προσθέστε δύο κερατοειδείς, που χαρίζουν όραση, δέρμα για εγκαυματίες, οστά για να καλύψουν ελλείμματα οστών, ιστούς και τένοντες που θεραπεύουν άλλες ασθένειες.

Τελικά, «ο θάνατός σου, η ζωή μου»;

Πράγματι, η μεταμόσχευση επιβεβαιώνει την «προφητική» θυμοσοφία του λαού.

Το μέλλον των μεταμοσχεύσεων διαγράφεται…

Ομιχλώδες. Φαίνεται ότι την καλύτερη προοπτική έχουν τα βλαστοκύτταρα, όμως χρειάζεται ακόμα δουλειά.

Θα προσφέρατε τα όργανα κάποιου δικού σας;

Αναμφίβολα. Είναι η μοναδική περίπτωση να νιώσω ότι κάτι από έναν συγγενή μου συνεχίζει να ζει στο σώμα κάποιου άλλου.