Χρήμα / Προϋπολογισμός

Κρύβουν τους κινδύνους

Ενώ οι ΗΠΑ έχουν μπει σε φάση ύφεσης, σύμφωνα με ορισμένους αναλυτές, και οι ευρωπαϊκοί οργανισμοί αναθεωρούν συνεχώς προς το χειρότερο τους βασικούς οικονομικούς δείκτες για την ανάπτυξη και τον πληθωρισμό στην ευρωζώνη, στην Ελλάδα το οικονομικό επιτελείο επιμένει στις- ούτως ή άλλως αισιόδοξες – προβλέψεις του περασμένου φθινοπώρου, αποσιωπώντας τους όλο και πιο πραγματικούς κινδύνους.

Δεν υπάρχει λόγος να αναθεωρήσουμε τίποτα υποστηρίζει ο υπουργός Οικονομίας Γ. Αλογοσκούφης, επιμένοντας ότι ισχύει η πρόβλεψη των υπηρεσιών του υπουργείου Οικονομίας για ρυθμό ανάπτυξης 4% και πληθωρισμό 2,8%. Προφανώς, με τον τρόπο αυτό ελπίζει το οικονομικό επιτελείο να μετριάσει τις διεκδικήσεις για υψηλές μισθολογικές αυξήσεις το 2008 και να αποφύγει τη φημολογία για νέα δημοσιονομικά μέτρα, που θα έρθουν αναπόφευκτα αν η ανάπτυξη δεν βοηθήσει στην είσπραξη των προβλεπόμενων 6 δισ. ευρώ επιπλέον φορολογικών εσόδων σε σχέση με πέρυσι. Α ναθεώρηση εις βάθος
Ενώ όμως υποστήριζε την αισιόδοξη πρόβλεψή του ο κ. Αλογοσκούφης, το πετρέλαιο έφτανε τα 105 δολάρια το βαρέλι, το ευρώ ξεπερνούσε τα 1,53 δολάρια και η Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα άφηνε άλλη μία φορά αμετάβλητα τα επιτόκια του ευρώ, ισορροπώντας ανάμεσα στους φόβους της για τον πληθωρισμό και την ανάπτυξη.

Η Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα ακολούθησε την Ευρωπαϊκή Επιτροπή στην αναθεώρηση των προβλέψεών της του περασμένου φθινοπώρου για τα βασικά μεγέθη της οικονομίας στην ευρωζώνη. Και η αναθεώρηση δεν ήταν ασήμαντη. Για την ανάπτυξη εκτιμά τώρα ότι θα περιοριστεί στο 1,7% το 2008, από 2% που έβλεπε τον περασμένο Δεκέμβριο (και από 2,6% που ήταν το 2007) και για τον πληθωρισμό ότι θα σκαρφαλώσει στο 2,9% από 2,5% που τον υπολόγιζε τον Δεκέμβριο (και από 2,1% που διαμορφώθηκε το 2007).

Οι οικονομικοί αναλυτές εκτιμούν πως ανάλογη θα ειναι η πορεία των αντίστοιχων μεγεθών και στην Ελλάδα. Ήδη, άλλωστε, οι ενδείξεις είναι προφανείς. Ο ρυθμός ανάπτυξης το τέταρτο τρίμηνο του 2007 διαμορφώθηκε στο 3,6% και κατά μέσο όρο το 2007 έκλεισε στο 4% (από 4,1% που εκτιμούσε η κυβερνηση τον Δεκέμβριο). Η Τράπεζα της Ελλάδος εκτιμά ότι ο ρυθμός ανάπτυξης θα ειναι φέτος 3,7% και η Αlpha Βank κινείται πιο αισιόδοξα, προβλέποντας 3,8%, αλλά σε κάθε περίπτωση όχι 4%. Όσο για τον πληθωρισμό, το 2,8% που εκτιμά η κυβέρνηση δείχνει εντελώς εξωπραγματικό έναντι του 4,1% όπου αναμένεται να κλείσει ο δείκτης τον Φεβρουάριο(αλλά και του 3% όπου έκλεισε το 2007). Η Τράπεζα της Ελλάδος τον βλέπει στο 3,4% και η Αlpha Βank στο 3,5%. Υπάρχει πρόβλημα
Ο προϋπολογισμός ειναι βασισμένος σε υπερβολικά αισιόδοξες προβλέψεις, τόσο για την ανάπτυξη όσο και για τη φοροεισπρακτική ικανότητα του Δημοσίου, ενώ κρύβει ένοχα μυστικά δημιουργικής λογιστικής για τη συγκάλυψη πρόσθετων ελλειμμάτων. Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή τα γνωρίζει όλα αυτά, παρ΄ ότι δεν τα καταγγέλλει, γι΄ αυτό και επιμένει να φανεί η Ελλάδα συνεπής στους στόχους που έχει θέσει. Αν δεν υπήρχε πρόβλημα, δεν θα επέμενε στο αυτονόητο. Για τον Έλληνα πολίτη, το πρόβλημα είναι ότι και αυτή η κρίση βρίσκει τη χώρα απροετοίμαστη από πλευράς διαρθρωτικών αλλαγών, εξαρτημένη όσο πάντα από το ακριβό πετρέλαιο, χωρίς άμυνες έναντι της κερδοσκοπίας- συνεπώς, το βιοτικό επίπεδο κινδυνεύει άμεσα να υποβαθμιστεί.
Οι έξι απειλές από την κρίση

Η διεθνής κρίση, όσο κι αν το κρύβει η κυβέρνηση, αγγίζει και την Ελλάδα με πολλούς τρόπους:

1 Ο υψηλός πληθωρισμός φέρνει μείωση του πραγματικού εισοδήματος γι΄ αυτό και πυροδοτεί διεκδικήσεις για υψηλές μισθολογικές αυξήσεις. Επίσης, επιδεινώνει την ανταγωνιστικότητα των ελληνικών προϊόντων.

2 Η υποχώρηση της ανάπτυξης αντανακλά μείωση των επενδύσεων και της οικοδομικής δραστηριότητας, μειώνοντας στη συνέχεια και το εισόδημα όσων εξαρτώνται από τις σχετικές δραστηριότητες, ενώ οδηγεί και σε αύξηση της ανεργίας.

3 Το ακριβό ευρώ δυσχεραίνει τις ελληνικές εξαγωγές σε τρίτες χώρες, οδηγώντας σε διεύρυνση του ελλείμματος του ισοζυγίου πληρωμών.

4 Τα υψηλά επιτόκια πιέζουν τους προϋπολογισμούς των νοικοκυριών, πολλά από τα οποία έχουν υπερχρεωθεί.

5 Η χρηματιστηριακή αναταραχή φέρνει πίσω το πρόγραμμα ιδιωτικοποιήσεων και άρα τη μείωση του δημοσίου χρέους.

6 Η εκτέλεση του προϋπολογισμού κινδυνεύει επίσης για όλους τους προαναφερόμενους λόγους. Οι δαπάνες είναι πιθανό να ξεφύγουν, λόγω μισθολογικών αυξήσεων ή άλλων δαπανών, αλλά και τα έσοδα ειναι πιθανό να εμφανίσουν υστέρηση, αν η ανάπτυξη υποχωρήσει. Μάλιστα, ο υπουργός Οικονομίας φέρεται να ανησυχεί ιδιαιτέρως γι΄ αυτό τον κίνδυνο, καθώς οι Βρυξέλλες τον πιέζουν να επιτύχει τον στόχο του προϋπολογισμού, όπως φάνηκε και από τη γνωμοδότηση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής για το ελληνικό Πρόγραμμα Σταθερότητας και Ανάπτυξης.