Ανάλυση

Γερμανικό λουκέτο στους παραδείσους

Η επιστροφή του θέματος της φοροδιαφυγής και της καταπολέμησης των φορολογικών παραδείσων στην ατζέντα της Ευρωπαϊκής Ένωσης- και όχι μόνο- με αφορμή την υπόθεση του Λιχτενστάιν, είναι από τις πιο ενδιαφέρουσες οικονομικές και κοινωνικές εξελίξεις του τελευταίου καιρού. Δεν είναι τυχαίο ότι την πρωτοβουλία είχε η μεγαλύτερη οικονομική δύναμη της Ευρώπης, η Γερμανία, η οποία είναι ταυτόχρονα ο στυλοβάτης του ευρωπαϊκού κοινωνικού μοντέλου. Μια χώρα όπου σαφέστατα κυριαρχούν οι κανόνες της ελεύθερης οικονομίας, αλλά και της κοινωνικής συνεννόησης και της ευθύνης των εταιρειών έναντι του κοινωνικού συνόλου.

Κλείνουν τα παράθυρα
Σαν να περίμεναν από καιρό την έκκληση της Γερμανίας να κλείσουν τα παραθυράκια του νόμου που επιτρέπουν την άνθηση των φορολογικών παραδείσων, τα άλλα κράτη της Ευρωπαϊκής Ένωσης- με εξαίρεση την Αυστρία και το Λουξεμβούργο, που αποτελούν παραλλαγές τέτοιων παραδείσων- έσπευσαν την περασμένη Τρίτη στο Συμβούλιο υπουργών Οικονομίας να συμφωνήσουν ότι κάτι πρέπει να γίνει και γρήγορα μάλιστα. Ακόμη και στις ΗΠΑ υπάρχει ανάλογη κινητοποίηση από πολιτικούς και των δύο μεγάλων κομμάτων για τη θέσπιση νόμου που θα καταπολεμά τους φορολογικούς παραδείσους, καθώς η διεθνής χρηματοπιστωτική κρίση αναδεικνύει την ανάγκη για βαλβίδες ασφαλείας τις οποίες αφαιρεί η εκτεταμένη φοροδιαφυγή. Όσο λιγότερα τα φορολογικά έσοδα τόσο μικρότερα τα περιθώρια κρατικής παρέμβασης για την ενίσχυση της ζήτησης.

Η φοροδιαφυγή είναι, ούτως ή άλλως, μια μορφή απροκάλυπτης κοινωνικής αδικίας. Οι φοροφυγάδες καρπώνονται πόρους που δεν τους ανήκουν. Αντίστοιχα χάνει αυτούς τους πόρους το κοινωνικό σύνολο, το οποίο απολαμβάνει χαμηλότερου επιπέδου κοινωνικές υπηρεσίες όπως παιδεία και υγεία.

Αυτή η τόσο απλή και καθαρή αλήθεια, την οποία αποδέχονται ασυζητητί οι πάντες στα αλλα ευρωπαϊκά κράτη (στην Ελλάδα βεβαίως, ακόμη υπάρχουν ενστάσεις υπέρ των φοροφυγάδων…), αποκτά μεγαλύτερη σημασία σε μια περίοδο κατά την οποία οι οικονομίες σε όλο τον κόσμο δοκιμάζονται και οι εργαζόμενοι καλούνται να κάνουν θυσίες, π.χ. με μετριασμό των μισθολογικών διεκδικήσεών τους, για να περιοριστούν οι τριγμοί.

Οι Γερμανοί αντιδρούν
Οι Γερμανοί πολίτες ένιωσαν αποτροπιασμό για το γεγονός ότι επιφανείς εκπρόσωποι της οικονομικής ελίτ της χώρας βρέθηκαν να τους κοροϊδεύουν, μεταφέροντας τα χρήματά τους στο Λιχτενστάιν για να αποφύγουν την ελάχιστη κοινωνική υποχρέωση της συνεισφοράς τους στα φορολογικά έσοδα. Μάλιστα, αρθρογράφοι θεωρούν πως το γεγονός αυτό συνέβαλε μεταξύ των άλλων σε πολιτική στροφή της χώρας προς τα αριστερά. Στην Ελλάδα η φοροδιαφυγή έχει πολύ μεγαλύτερες διαστάσεις από ό,τι στη Γερμανία, παρ΄ ότι αυτές ίσως δεν έχουν μεγάλη σχέση με το Λιχτενστάιν (το οποίο η κυβέρνηση εκμεταλλεύθηκε επικοινωνιακά, αν και σωστά έπραξε να ζητήσει τους Έλληνες της λίστας). Εδώ και καιρό ακούμε πολλά για την καταπολέμησή της, αλλά καμία τολμηρή πρωτοβουλία δεν έχουμε δει. Μήπως να στείλουμε την ΥΠΕΕ για μετεκπαίδευση στη Γερμανία;