Υποψήφιος Έκθεση

Ο φόνος ως μέσο άσκησης δικαιοσύνης
1. Ξεχνάμε γρήγορα. Δηλώνουμε σήμερα απερίφραστα τον αποτροπιασμό μας για τη θανατική ποινή, αλλά κατ΄ επανάληψη ακούγονται- μέσω των καναλιών- ευδιάκριτες φωνές υπέρ της επαναφοράς της, φανερώνοντας- στις τηλεοπτικές μας συχνότη-τες και όχι μόνο- πολλούς μικρούς υποψήφιους δημίους.

2. Χιλιάδες άνθρωποι εκτελούνται κάθε χρόνο (σε 68 χώρες επιβάλλεται αυτού του είδους η ποινή). Μέσα στο 2004, 3.797 άνθρωποι εκτελέστηκαν σε 25 χώρες και τουλάχιστον 7.395 καταδικάστηκαν σε θάνατο σε 64 χώρες, σύμφωνα με τα στοιχεία της Διεθνούς Αμνηστίας. Το 2005, 2.148 άνθρωποι εκτελέστηκαν σε 22 χώρες και τουλάχιστον 5.186 καταδικάστηκαν σε θάνατο σε 53 χώρες. Οι περισσότερες εκτελέσεις- περίπου το 90%- γίνονται στην Κίνα. Σύμφωνα με τα επίσημα στοιχεία, κάθε χρόνο στη χώρα αυτή εκτελούνται κατά την επίσημη εκδοχή 2.000-

3.000 άνθρωποι, όμως ο πραγματικός αριθμός ξεπερνά τις 10.000. Λίγοι από τους εκτελεσθέντες είχαν μια δίκαιη δίκη, και η ποινή αποφασίστηκε με βάση στοιχεία που αποσπάστηκαν με βασανιστήρια.

3. Στην Ελλάδα η τελευταία θανατική εκτέλεση έγινε το 1973. Στα χαρτιά η θανατική ποινή έμεινε μέχρι το 1993, όταν και καταργήθηκε με εξαίρεση το έγκλημα της εσχάτης προδοσίας. Τον Νοέμβριο του 2004 η ελληνική Βουλή επικύρωσε το 13ο Πρωτόκολλο της Ευρωπαϊκής Σύμβασης για τα δικαιώματα του ανθρώπου, καταργώντας τη θανατική ποινή για όλα ανεξαιρέτως τα εγκλήματα.

4. Η θανατική ποινή είναι ένας αληθινός παραλο-γισμός. Το κράτος σκοτώνει κάποιον επειδή σκότωσε, για να διδάξει ότι δεν πρέπει να σκοτώνουμε, αφού η ανθρώπινη ζωή αποτελεί υπέρτατη αξία. Η θανατική ποινή είναι ασυμβίβαστη με τη φύση της δημοκρα-τικής πολιτείας. Επιβάλλεται όταν το κράτος θέλει να επιδείξει με τον πιο δραστικό τρόπο τη δύναμή του, το «δικαίωμά» του να ξεπερνά ηθικούς ενδοιασμούς, ανθρωπιστικά αιτήματα, παραδόσεις.

5. Η θανατική ποινή δεν μπορεί να χρησιμοποιείται κατά του εγκλήματος γιατί είναι έγκλημα η ίδια. Ενώ πουθενά δεν έχει αποδειχθεί ότι αποτελεί αποτελε-σματικό μέσο για την καταστολή του εγκλήματος.

Η θανατική ποινή είναι απόλυτη. Είναι η μόνη ποινή που μετά την εκτέλεσή της δεν μπορεί να ανακληθεί ή να μετατραπεί.

6. Τα στατιστικά στοιχεία φανερώνουν μια ακόμη διάστασή της: Τη ρατσιστική. Ενώ μαύροι και λευκοί πέφτουν θύματα βίαιων εγκλημάτων στο ίδιο ποσοστό, το 82% των ανθρώπων που εκτελέστηκαν από το 1977 είχαν καταδικαστεί για φόνο λευκών. Οι μαύροι αποτελούν το 12% του πληθυσμού των ΗΠΑ αλλά το 42% των θανατοποινιτών, ενώ το δικαστικό σύστημα που τους δίκασε και τους καταδίκασε παραμένει στο μέγιστο μέρος του λευκό.

Είναι άλλωστε γνωστό ότι η αποτροπή ή επιβολή της θανατικής ποινής σε κάποιον εγκληματία είναι συνάρτηση της κοινωνικής και οικονομικής του θέσης. Το αν θα καταδικαστεί κάποιος σε θάνατο ή όχι, συχνά εξαρτάται από τον δικηγόρο του και όχι από το έγκλημα που έχει διαπράξει. Ο Μάικλ Μέλο, δικηγόρος θανατοποινιτών για 14 χρόνια στη Φλόριντα, στο βιβλίο του «Dead wrong» αναφέρει ότι «η θανατική ποινή μοιάζει με έναν κλήρο, αλλά νοθευμένο κλήρο. Το αποτέλεσμά του επηρεάζεται από ζητήματα πολιτικής, τάξης, φυλής, γεωγραφίας, και το πιο σημαντικό, από την ποιότητα και τις πηγές του δικηγόρου υπεράσπισης στη δίκη».

7. Η θανατική ποινή αποτελεί υπέρβαση των ανθρωπίνων ορίων. Και όμως. Αποκεφαλισμός, καύση στην πυρά, απαγχονισμός, θάλαμος αερίων, τουφεκισμός, ηλεκτρική καρέκλα, δηλητηριώδης ένεση, η επινοητικότητα των ανθρώπων είναι ανεξάντλητη όταν πρόκειται να εξοντώσουν τον συνάνθρωπό τους.

8. Στην «Ισπανική Διαθήκη» ο Αρθουρ Κέσλερ, ο οποίος κατά τον ισπανικό εμφύλιο είχε καταδικαστεί σε θάνατο στη Μαλάγκα, γράφει: «Το ικρίωμα δεν είναι μονάχα μια μηχανή θανάτου. Είναι και το πιο παλιό και αισχρό σύμβολο της τάσης του ανθρώπινου να θέλει την ίδια την ηθική καταστροφή του».

της Τασουλας Καραϊσκακη ΑΣΚΗΣΕΙΣ
Α. Ποιος ο σκοπός της συγγραφέως; (να τεκμηριώσετε την απάντησή σας)

Β. Στην 6 του κειμένου η συγγραφέας αναφέρεται στις απόψεις του Μάικλ Μέλο, ενώ στην 8 παρουσιάζει ένα απόσπασμα του Α. Κέσλερ. Σε ποιο τρόπο ή μέσο πειθούς ανήκει το απόσπασμα της 6 και σε ποιο της 8; Γ. Με μια επιστολή διαμαρτυρίας απευθύνεστε στην κυβέρνηση ενός από τα κράτη που εξακολουθούν να εφαρμόζουν τη θανατική ποινή ως μέσο απόδοσης δικαιοσύνης και ως πολίτης μιας ευρωπαϊκής χώρας ζητείτε την κατάργησή της, ώστε τελικά η ποινή αυτή να πάψει να υπάρχει στον κόσμο μας ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ
Α. Σκοπός της συγγραφέως είναι να πείσει τον αναγνώστη για την ανάγκη οριστικής κατάργησης της θανατικής ποινής . Η πρόθεσή της δηλώνεται ήδη από τον τίτλο και το χαρακτηρισμό που επιλέγει για να περιγράψει τη θανατική ποινή (δηλ τη λέξη φόνος ). Επίσης στο κείμενο απουσιάζουν επιχειρήματα υπέρ της θανατικής ποινής σε αντίθεση με την πληθώρα των στοιχείων που την καταδικάζουν. Ακόμη πολλές παράγραφοι ακολουθούν παραγωγική συλλογιστική πορεία (π.χ. 3, 4, 5) προβάλλοντας την άποψή της συγγραφέως στη θεματική περίοδο, ενώ οι λεπτομέρειες που ακολουθούν επιβεβαιώνουν τον αρχικό ισχυρισμό της. Τέλος η συγγραφέας δε διστάζει να ειρωνευτεί τους υποστηρικτές της ( 1) χαρακτηρίζοντάς τους “μικρούς υποψήφιους δήμίους”.

Β. Το απόσπασμα της 6 αποτελεί τεκμήριο (γνώμη ειδικού), επειδή ο Μάικλ Μέλο παρουσιάζεται ως δικηγόρος θανατοποινιτών (δηλώνεται η ιδιότητά του) και εξαιτίας της ιδιότητάς του αυτής διαθέτει μια αξιοσέβαστη άποψη. Το απόσπασμα της 8 αποτελεί επίκληση στην αυθεντία, επειδή ο Α. Κέσλερ είναι γνωστός διανοούμενος (δε δηλώνεται καν η ιδιότητά του) και εκφέρει άποψη όχι ως ειδικός, αλλά ως υποψήφιο θύμα θανατικής ποινής.

Γ. Αξιότιμοι κύριοι,
ΠΡΟΛΟΓΟΣ [ΘΕΜΑ] Γράφω αυτή την επιστολή για να ενώσω και τη δική μου φωνή με εκείνη χιλιάδων άλλων που ζητούν την οριστική κατάργηση της θανατικής ποινής σε όλο τον κόσμο. Η κυβέρνησή σας είναι από τις λίγες που εξακολουθούν να την εφαρμόζουν και, πιστέψτε με, έχουν απομείνει ελάχιστοι υποστηρικτές της σε μια παγκόσμια κοινωνία που βαδίζει γοργά προς την διαμόρφωση ενός οικουμενικού κώδικα δικαίου με βάση τα ανθρώπινα δικαιώματα. [ΘΕΣΗ] Μη διστάζετε, λοιπόν, να προχωρήσετε σε μια απόφαση που μόνο θετικές συνέπειες θα έχει για τη χώρα σας αλλά και για όλον τον κόσμο.

ΚΥΡΙΟ ΜΕΡΟΣ (συνοπτική επιχειρηματολογία)
– Μια εκσυγχρονισμένη και εξελιγμένη κοινωνία δεν επιτρέπει να υποβαθμίζεται η εικόνα της διεθνώς, επειδή εφαρμόζει τόσο αναχρονιστικές και βάρβαρες μεθόδους απονομής δικαίου.

– Δε θα επιθυμούσα να σας κουράσω απαριθμώντας τα προβλήματα που σχετίζονται με την εσχάτη των ποινών. Σας είναι ασφαλώς γνωστά και παραμένουν άλυτα. Το αμετάκλητο της ποινής αυτής, ο βάναυσος και αντιανθρωπιστικός χαρακτήρας της, καθώς αφαιρείται το ύψιστο δικαίωμα της ανθρώπινης ζωής, η ψυχική τυραννία του μελλοθανάτου που γνωρίζει την επικείμενη εκτέλεση της ποινής έχουν συντελέσει στην ηθική καταδίκη της σε παγκόσμιο επίπεδο.

– Θεωρώ ότι έχει έρθει, πλέον, η ώρα για την οριστική διαγραφή της από τον Δικαιικό μας πολιτισμό και από το λεξιλόγιό μας.

– Σκεφτείτε ότι ένα κράτος πρέπει να λειτουργεί ως υπόδειγμα για τους πολίτες. Με τη διατήρηση της θανατικής ποινής σε ισχύ παρουσιάζετε μια εικόνα εκδικητική, αυταρχική ακόμη και ρατσιστική και ακυρώνετε τον παιδαγωγικό χαρακτήρα της κρατικής λειτουργίας. Επικροτείτε μια απλοϊκή ηθική που στηρίζεται στην ανταπόδοση.

ΕΠΙΛΟΓΟΣ
– Κύριοι, η παγκόσμια κοινότητα και το Διεθνές Δίκαιο έχει καταλήξει σε οριστικές αποφάσεις. Σας καλούμε να ενταχθείτε και εσείς στην οικογένεια των υπερασπιστών των ανθρωπίνων δικαιωμάτων και να απορρίψετε αυτή την επίδειξη εξουσιασμού και δύναμης που αποτελεί κατάλοιπο αυταρχικών καθεστώτων. Τα οφέλη θα είναι πολλαπλάσια για τη χώρα σας αλλά και για ολόκληρο τον κόσμο.

Σας ευχαριστώ.

ΤΑ ΘΕΜΑΤΑ ΕΠΙΜΕΛΗΘΗΚΑΝ ΤΑ ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΑ ΣΥΓΧΡΟΝΟ