«Προς Θεού, να μη σταματήσουν τα χάπια οι ασθενείς»: Οι Έλληνες ψυχίατροι εκπέμπουν SΟS μετά τη δημοσίευση της βρετανικής έρευνας-βόμβα, που καταλήγει στη διαπίστωση ότι τα χάπια της ευτυχίας δεν έχουν το παραμικρό αποτέλεσμα σε όσους πάσχουν από κατάθλιψη.
Η ανταπάντηση που δίνουν οι ψυχίατροι είναι πως το 80% των περιστατικών βαριάς κατάθλιψης αντιμετωπίζεται επιτυχώς μόνον όταν οι ασθενείς είναι «πιστοί» στη φαρμακευτική αγωγή τους. Οι Έλληνες ψυχίατροι επιμένουν πως δεν θα πρέπει να κάνουν αιφνίδια διακοπή των φαρμάκων όσοι ήδη τα παίρνουν, αλλά να συμβουλευτούν τον ψυχίατρο που τους τα έχει συστήσει. «Διάβασα τη συγκεκριμένη μελέτη, αλλά δεν με έπεισε. Στην πραγματικότητα το μόνο που προκάλεσε είναι σύγχυση, ιδίως στους ασθενείς. Εάν όμως κάποιος σταματήσει να παίρνει τα φάρμακά του χωρίς να μιλήσει πρώτα με τον γιατρό του, τότε στην καλύτερη περίπτωση θα κάνει υποτροπή- θα επιστρέψουν δηλαδή τα συμπτώματα, όπως είναι παραδείγματος χάριν τα κλάματα, οι διαταραχές ύπνου και όρεξης αλλά και εύκολη
144 ΕΚΑΤ. ΧΑΠΙΑ ΤΟΝ ΧΡΟΝΟ
144 εκατομμύρια τον χρόνο τα αντικαταθλιπτικά χάπια που καταναλώνονται στην Ελλάδα.
400% η αύξηση χρήσης μέσα σε μία δεκαετία
κόπωση. Στη χειρότερη όμως, μπορεί να φτάσει έως και την αυτοκτονία», λέει στα «ΝΕΑ» ο διευθυντής της Ψυχιατρικής Κλινικής στο Γενικό Νοσοκομείο Ευαγγελισμός κ. Κώστας Αλεξανδρόπουλος.
«Δεν έχει ένα πρόσωπο»
«Η κατάθλιψη δεν είναι εύκολη συναισθηματική διαταραχή και ακόμη πιο σημαντικό είναι πως δεν έχει ένα “πρόσωπο”- διαφοροποιείται σε μείζονος και ελάσσονος. Γι΄ αυτό και η διάγνωση για τη βαρύτητα της κατάθλιψης πρέπει να γίνεται αποκλειστικά και μόνον από ψυχίατρο. Οι ασθενείς που κρίνουμε ότι πρέπει να ακολουθήσουν φαρμακευτική αγωγή, σε καμία περίπτωση δεν πρέπει να κάνουν χρήση ή να διακόψουν τα χάπια κατά το δοκούν».
Συγκεκριμένα, η έρευνα που έχει αναζωπυρώσει τη συζήτηση περί χρήσης ή άσκοπης κατάχρησης των αντικαταθλιπτικών ανέλυσε τα στοιχεία 47 κλινικών δοκιμών που είχαν διεξαγάγει οι παρασκευάστριες εταιρείες. Κατά τη διάρκεια των μελετών αυτών, χορηγήθηκαν αντικαταθλιπτικά σε ασθενείς. Η «παγίδα» ήταν όμως ότι μόνον οι μισοί πήραν τα συγκεκριμένα φάρμακα, ενώ στους υπόλοιπους χορηγήθηκαν ψευδοφάρμακα, δηλαδή πλασέμπο. Οι επιστήμονες μετά τις αναλύσεις κατέληξαν στο συμπέρασμα πως τα «χάπια της ευτυχίας» δεν έχουν απολύτως κανένα αποτέλεσμα σε εκείνους τους ανθρώπους που δεν πάσχουν από βαριά κατάθλιψη. Αύξηση της χρήσης κατά 400%
Τα νούμερα των αντικαταθλιπτικών δισκίων που καταναλώνονται κάθε χρόνο στην Ελλάδα προκαλούν έκπληξη: υπολογίζεται πως ξεπερνούν τα 144 εκατομμύρια τον χρόνο. Ειδικότερα, μέσα σε μία δεκαετία η αύξηση χρήσης αντικαταθλιπτικών αγγίζει το 400%. «Κι όμως, μόνον ένας στους τέσσερις Έλληνες που πάσχουν από κατάθλιψη κάνει αυτή τη στιγμή θεραπεία- φαρμακευτική αγωγή, ψυχολογική υποστήριξη ή και τα δύο. Στην ουσία, καταναλώνονται λιγότερα φάρμακα από όσα θα έπρεπε. Και η εμπειρία μας δείχνει πως τα συγκεκριμένα φάρμακα βελτιώνουν τη ζωή των καταθλιπτικών. Άλλωστε, οι ίδιες οι εταιρείες δαπανούν δισεκατομμύρια για την παρασκευή χαπιών και επομένως δεν θα τους συνέφερε να είναι αναποτελεσματικά», παρατηρεί ο κ. Βασίλης Αλεβίζος, αναπληρωτής καθηγητής Ψυχιατρικής του Πανεπιστημίου Αθηνών. Ο ίδιος μάλιστα επισημαίνει πως αντιμετωπίζει με επιφυλάξεις τα αποτελέσματα της συγκεκριμένης μελέτης. «Δεν είναι δυνατόν η καθημερινή εμπειρία 50 ετών να κλονιστεί από μία και μόνον έρευνα, η οποία μάλιστα διεξήχθη από ψυχολόγους και όχι από ψυχιάτρους. Οι ψυχολόγοι έχουν διαφορετική αντιμετώπιση σε ό,τι αφορά την κατάθλιψη. Στην πραγματικότητα όμως δεν θεραπεύονται όλα τα περιστατικά με ψυχολογική θεραπεία».
«Μπορεί να αυτοκτονήσει»
«Λάθος η συλλήβδην χρήση φαρμάκων»
Η ΕΛΕΥΘΕΡΗ χορήγηση αντικαταθλιπτικών φαρμάκων από όλες τις ιατρικές ειδικότητες- από παθολόγους έως και καρδιολόγους- αποτελεί το νούμερο «ένα» πρόβλημα στη χώρα μας, αφού ευνοεί την κατάχρηση των «χαπιών της ευτυχίας».
«Η συλλήβδην χρήση φαρμάκων είναι τεράστιο λάθος. Είναι γεγονός πως μπορεί κανείς να αγοράσει τέτοιου είδους χάπια χωρίς καν συνταγή γιατρού. Αυτό που πρέπει πάντα να έχει κατά νου ο κόσμος, είναι πως δεν κάνουν όλα τα χάπια για όλους.
Έχει ιδιαίτερη σημασία να λάβει ο ασθενής το κατάλληλο αντικαταθλιπτικό. Και αυτό γιατί κάθε περίπτωση είναι μοναδική, όπως και κάθε άνθρωπος», λέει στα «ΝΕΑ» η κ. Μαρίνα Οικονόμου, επίκουρος καθηγήτρια Ψυχιατρικής, επιστημονικά υπεύθυνη του προγράμματος κατά του Στίγματος των Ψυχικών Διαταραχών.
Συνταγογράφηση από μη ειδικούς!
Αρκετοί ωστόσο είναι οι ψυχίατροι που επιμένουν πως γι΄ αυτό ευθύνονται οι ίδιες οι φαρμακευτικές εταιρείες, καθώς αυτές έχουν «λανσάρει» τα αντικαταθλιπτικά σε μη ψυχιατρικές ειδικότητες.
Την ίδια άποψη συμμερίζεται και η καθηγήτρια Ψυχολογίας στο Πάντειο Πανεπιστήμιο, κ. Λίζα Βάρβογλη. «Συχνά μάς επισκέπτονται ασθενείς που παρουσιάζουν μεταξύ άλλων και βαριά σωματικά συμπτώματα. Για να καταπολεμηθούν αυτά και για να αισθανθούν καλύτερα χρειάζονται φαρμακευτική αγωγή.
Κάθε άλλο όμως παρά σπάνια, οι πελάτες μας που βρίσκονται σε φαρμακευτική αγωγή μας δηλώνουν πως νιώθουν μια πλασματική ηρεμία-δηλαδή εξηγούν πως βασανίζονται από τις ίδιες σκέψεις, αλλά νιώθουν απάθεια. Σε αυτό το σημείο παρεμβαίνουν οι ψυχολόγοι, γιατί έχει σημασία να μάθουν να μην κατακλύζονται απο “μαύρες” σκέψεις».
«Οριακή διαφορά μεταξύ φαρμάκων – ψευδοφαρμάκων»
Όταν όμως κάποιος πάσχει από βαριά κατάθλιψη, τότε η διαφοροποίηση φαίνεται πως είναι σημαντική και αυτό πρέπει επίσης να το λάβουμε υπ΄ όψιν μας», τονίζει ο καθηγητής Επιδημιολογίας και Πρόληψης του Καρκίνου στην Ιατρική Σχολή του Πανεπιστημίου Χάρβαρντ κ. Δημήτριος Τριχόπουλος (φωτογραφία). «Άλλωστε, όλοι γνωρίζουν πως ένα φάρμακο δεν μπορεί ως διά μαγείας να φέρει στη ζωή των ανθρώπων την ευτυχία. Συχνά αποτελεί την εύκολη λύση για κάποιους που βιώνουν μια δύσκολη περίοδο, η οποία όμως θα περάσει», προσθέτει.
Ρεκόρ εξετάσεων στον μοναδικό δημόσιο τομογράφο ποζιτρονίων
Σύμφωνα με τα στοιχεία που ανακοίνωσε χτες ο κ. Γιάννης Δατσέρης (φωτογραφία) , διευθυντής Πυρηνικής Ιατρικής στον Ευαγγελισμό, το 98% των περιστατικών που εξετάστηκαν αφορούσε ογκολογικούς ασθενείς, καθώς το μηχάνημα μπορεί να εντοπίσει καρκίνους που δεν ανιχνεύονται με άλλες απεικονιστικές εξετάσεις. Από αυτούς, οι έξι στους δέκα ήταν κάτοικοι Αττικής.
Από τους υπόλοιπους, το 12% έφτασε στον Ευαγγελισμό με παραπεμπτικό από νοσοκομεία της Θεσσαλονίκης, το 10% από τα περιφερειακά πανεπιστημιακά νοσοκομεία και 2% από τα υπόλοιπα ιδρύματα της χώρας και από ιδιώτες. «Το κόστος της εξέτασης (1.500 ευρώ στον Ευαγγελισμό που καλύπτεται από τα Ταμεία) σε συνδυασμό με τα έξοδα των μετακινήσεων, αποτελεί δύο αποθαρρυντικούς παράγοντες για τους ασθενείς της περιφέρειας. Σύμφωνα με τις διεθνείς προδιαγραφές θα έπρεπε να λειτουργούν 12-15 τομογράφοι εκπομπής ποζιτρονίων, ώστε να καλύπτονται οι ανάγκες του πληθυσμού», συμπλήρωσε ο κ. Δατσέρης. Στην Ελλάδα όμως, λειτουργούν μόλις τέσσερις: εκτός από τον Ευαγγελισμό, στο Ίδρυμα Ιατροβιολογικών Ερευνών της Ακαδημίας Αθηνών και σε δύο ιδιωτικά διαγνωστικά και θεραπευτικά κέντρα- στο Ιατρικό Κέντρο Αθηνών και στο Υγεία.
