[ ΤΡΙΤΗ ΑΠΟΨΗ ] Ολυμπισμός και Κίνα

Μετά την εξαιρετικά επιτυχημένη διεξαγωγή των Ολυμπιακών Αγώνων στο λίκνο τους, στη σύγχρονη και δημοκρατική Ελλάδα, το Πεκίνο ετοιμάζεται να φιλοξενήσει τους αγώνες αυτούς σε μια χώρα όπου χιλιάδες πολίτες καταφεύγουν στην ανωνυμία του Διαδικτύου για να ασκήσουν κριτική στην κυβέρνηση. Ανάμεσα σε αυτούς ξεχωρίζει η εικοσιτετράχρονη Ζενγκ Τζινγιάν, που πρόσφατα μίλησε ηλεκτρονικά στην εφημερίδα «ΤΑ ΝΕΑ» για τη ζωή των διαφωνούντων στην Κίνα. Το περιοδικό «Τime» τη χαρακτήρισε ηλεκτρονικό απόγονο του διαδηλωτή που στάθηκε μπροστά στα τανκς στην πλατεία Τιενανμέν του Πεκίνου το 1989. Στη συνέντευξή της εξομολογήθηκε στη δημοσιογράφο ότι δεν έχει άλλη επιλογή από το μπλογκ της για να πείθει διαρκώς τον εαυτό της να μη φοβάται. Η νεαρή Κινέζα, μητέρα ενός μικρού παιδιού, κατοικεί στη Φρίντομ Σίτι (Πόλη της Ελευθερίας) δέσμια των συνθηκών της χώρας της και, παρά την αστυνομική επιτήρηση, βομβαρδίζει με ηλεκτρονικά μηνύματα όλον τον κόσμο, γιατί πιστεύει ότι η Κίνα χρειάζεται υπερασπιστές των ανθρωπίνων δικαιωμάτων. Η πατρίδα της, όπου εξακολουθεί να εφαρμόζεται η θανατική ποινή και τα ΜΜΕ είναι φερέφωνα του κόμματος, για να διασφαλίσει την επιτυχία των Ολυμπιακών Αγώνων προβλέπει σκληρές τιμωρίες των διαφωνούντων, συλλήψεις και φυλακίσεις. Η Ζενγκ Τζινγιάν αγωνίζεται για τη δημοκρατία και την ελευθερία του πολίτη μέσα στο πνεύμα που απαιτούν οι Ολυμπιακοί Αγώνες, τους οποίους δεν θα μπορέσει να απολαύσει στον βωμό της ασφάλειας των διοικούντων!

Οι Έλληνες αγωνίζονταν όχι μονάχα για να κάνουν ωραία κορμιά- ποτέ δεν δούλεψαν την τέχνη για την τέχνη-, αλλά γιατί ήθελαν τα σώματα όμορφα ώστε να μπορούν να δεχτούν ισορροπημένο και γερό νου. Με τους αγώνες δεν επιδιωκόταν η ανάπτυξη μιας μόνον ικανότητας του ανθρώπου αλλά του συνόλου των ικανοτήτων του, γιατί, όπως έλεγε ένας μαθητής του Πυθαγόρα, ο Αλκμαίων, ονομαστός γιατρός και φιλόσοφος, η μοναρχία μιας ικανότητας καταλύει την αρμονία του συνόλου των λειτουργιών

Η 24ΧΡΟΝΗ ΚΙΝΕΖΑ

αγωνίζεται για τη δημοκρατία και την ελευθερία του πολίτη μέσα στο πνεύμα που απαιτούν οι Ολυμπιακοί Αγώνες

του ανθρώπινου οργανισμού με συνέπεια το ξεστράτισμα του ανθρώπου από τη φυσική του κατάσταση. Το αγωνιστικό πνεύμα των Ελλήνων αναδείκνυε μέσα από τους Ολυμπιακούς Αγώνες την ευκαιρία συνάντησης των εμπόλεμων ελληνικών πόλεων και της υπενθύμισης ότι αυτά που τις ένωναν ήταν πολύ περισσότερα από αυτά που τις χώριζαν. Η ιερή εκεχειρία, με ελάχιστες εξαιρέσεις, ήταν γενικά παραδεκτή από τους Έλληνες και τους έδινε τη δυνατότητα να πάνε στους αγώνες είτε ως θεατές είτε ως αθλητές με ασφάλεια και, όπως ο Θουκυδίδης αναφέρει, ακόμη και κατά τη διάρκεια του καταστρεπτικού Πελοποννησιακού Πολέμου οι Αθηναίοι μπορούσαν ελεύθερα να ταξιδέψουν στην Πελοπόννησο για τα Ολύμπια ή τα Ίσθμια. Στους ιερούς χώρους των αγώνων οι πολίτες συνειδητοποιούσαν τις ομοιότητες αλλά και τις διαφορές τους. Ειδικά η Ολυμπία κατείχε σπουδαία θέση στη συνείδηση των Ελλήνων ως κέντρο με εθνικό και πανελλήνιο χαρακτήρα.

Την αναβίωση των Ολυμπιακών Αγώνων προσαρμοσμένη στις αναγκαιότητες της σύγχρονης ζωής εμπνεύστηκε ο Ρierre de Coubertin. Πίστευε ότι οι ειρηνικοί αγώνες που θα συγκέντρωναν τους αντιπροσώπους όλων των λαών του κόσμου κάθε τέσσερα χρόνια πρόσωπο με πρόσωπο θα μπορούσαν να είναι η ευτυχής επικύρωση μιας διεθνούς συμφωνίας που αναζητούσε η οικογένεια των ανθρώπων του αθλητισμού. Ο Coubertin θεωρούσε ότι ο αθλητισμός ήταν μια έκφανση δημοκρατικής συμπεριφοράς, καθώς στον αγώνα όλοι ξεκινούν με ίδιες προϋποθέσεις, ίσες δυνατότητες για να ξεχωρίσουν οι καλύτεροι. Ο αθλητισμός για τον Coubertin μπορούσε να αποτελέσει παράδειγμα για την ανάπτυξη δημοκρατικών αρχών και δημοκρατικής συνείδησης των πολιτών.

Στο πνεύμα αυτό των Ολυμπιακών Αγώνων θα έπρεπε θεωρητικά να κινούνται όλες οι χώρες που παραλαμβάνουν κάθε τέσσερα χρόνια τη σκυτάλη. Το 1968 ήταν χρονιά Ολυμπιακών Αγώνων για το Μεξικό, αλλά η ανέχεια της χώρας και η αυταρχικότητα του πολιτικού συστήματος δεν μπορούσαν να κρυφτούν ούτε πίσω από το σκηνικό της μεγάλης τελετής. Το 2008 είναι το έτος της Κίνας και τα βλέμματα όλων είναι στραμμένα στη σύγχρονη Κίνα τόσο την επιφανειακή όσο και την ενδότερη, όπου ο Ολυμπισμός δεν φαίνεται να βρίσκει ανταπόκριση. Ας ελπίσουμε ότι μέσα από τους Ολυμπιακούς Αγώνες η χώρα αυτή θα αντλήσει τη δύναμη για να ανοιχθεί περισσότερο στον κόσμο γύρω της και να λειτουργήσει δημοκρατικά για όλους ανεξαιρέτως τους πολίτες της.

Η Στέλλα Πριόβολου είναι καθηγήτρια στη Φιλοσοφική Σχολή του Πανεπιστημίου Αθηνών.