Φαινόμενα

Ιντερνετικός «παράδεισος»

Η τεχνολογία της επικοινωνίας που λειτουργεί σε (συνειδησιακό) κενό κανόνων αναδεικνύεται από εργαλείο της δημοσιογραφικής εργασίας σε όπλο υπερεξουσίας της
Μετά την κρυφή κάμερα και το μαγνητόφωνο που αποδείχθηκε ότι σε κενό κανόνων για τη χρήση τους αναδεικνύονται σε δήθεν όπλα δημοσιογραφικής ελευθερίας, καταλύοντας κάθε έννοια δημοκρατίας, ήταν επόμενο να ακολουθήσει ο χώρος του Ίντερνετ.

Χώρος όπου όλοι έχουν πρόσβαση και λόγο, όπου η ανάγκη για ελεύθερη έκφραση αποκτά το ιδανικό πεδίο της, απαλλαγμένο από τις δεσμεύσεις της ταυτότητας άρα τον κοινωνικό και νομικό έλεγχο που συνεπάγεται. Ακριβώς γι΄ αυτό αποτελεί και τον χώρο όπου όλα τα ελαττώματα ενός πολιτισμού χωρίς κουλτούρα κανόνων και σεβασμού της προσωπικότητας, αλλά και χωρίς κουλτούρα αποδοχής και απορρόφησης των κραδασμών που προκαλεί η σύγχυση ελευθερίας και ασυδοσίας, αναδεικνύονται με ιδιαίτερη σφοδρότητα.

Η Δίωξη Ηλεκτρονικού Εγκλήματος έπειτα από πολλές καταγγελίες, πλέον των εκατό, για προσβολή προσωπικότητας μέχρι και για εκβιασμό από ιντερνετικό χώρο, από blog που εμφανίζεται ως ειδησεογραφικό, έφθασε μέχρι τους υπολογιστές συγκεκριμένων δημοσιογράφων, τους οποίους ερευνά προκειμένου να ανακαλύψει ενόχους για παράβαση των νόμων.

Νόμοι που την εφαρμογή τους μετέτρεψε σε μείζον πρόβλημα για τη λειτουργία της δημοκρατίας η κατ΄ αρχήν ανεξέλεγκτη και μη θεσμοθετημένη λειτουργία της τηλεόρασης. Και αυτό γιατί στο κενό θεσμών προστέθηκε και η απουσία κουλτούρας υπακοής σε κανόνες δεοντολογίας.

Και αν για τη λειτουργία της τηλεόρασης οι κανόνες δεοντολογίας αναδείχθηκαν σε «φραγμό» για την τηλεθέαση και παραμερίστηκαν, προκαλώντας σύγχυση ως προς τον ρόλο και τα όρια της άσκησης του δημοσιογραφικού επαγγέλματος, ο χαοτικός χώρος του Ίντερνετ και η τεχνολογία του, που αποτελεί την πραγμάτωση του απόλυτου ιδανικού της ελευθερίας, αποδεικνύεται σε πεδίο αλλεπάλληλων κρας τεστ της ίδιας της ποιότητας του πολιτισμού. Η σύγχυση ελευθερίας και ασυδοσίας είναι το αποτέλεσμα.

Είναι γεγονός ότι η ιντερνετική επικοινωνία είναι ο παράδεισος που μπορεί ο καθένας να απολαύσει. Μπορούν να ζήσουν τον έρωτα ακόμη και εκείνοι που η ζωή τους το έχει αποκλείσει και να απολαύσουν εξουσία μεθυστική και εκείνοι που την ονειρεύονται χωρίς να διαθέτουν τα προσόντα για να την κατακτήσουν στον κανονικό κόσμο. Μπορούν να αποκτήσουν χώρο, εικόνα- αν θέλουν- και λόγο οι αποκλεισμένοι, όσοι δεν αποτελούν μέλη της μιντιοπολιτικοσοουμπίζνες ελίτ. Σε αυτούς κυρίως ανήκει ο παράδεισος του κυβερνοχώρου.

Οι υπόλοιποι χρίζουν εαυτούς «αποκλεισμένους» για να αντιμετωπίσουν προσωπικές και επαγγελματικές ματαιώσεις τους.

Στον χώρο των blogs έζησε τη δική της ζωή η Αμαλία, το κορίτσι που χάθηκε από καρκίνο προλαβαίνοντας να αφήσει στην ιστοσελίδα της την ιστορία του αγώνα της να παραμείνει άνθρωπος και να διατηρήσει τον αυτοσεβασμό της. Στα blogs βρίσκουν χώρο φωνές με φαντασία που αντιστέκονται στην ομοιομορφία των μεγάλων μίντια, που διατηρούν την «καθαρή» ματιά στον κόσμο και αρνούνται την κλειστοφοβική επαρχία του τηλεοπτικού θιάσου.

Αυτό δεν σημαίνει ότι δίπλα σε όλα αυτά δεν χωρούν και τα μεγάλα, τα χειρότερα και αγριότερα ελαττώματα, από την ανθρώπινη μιζέρια που αναζητεί ευκαιρίες να εκτονωθεί, γκρινιάζοντας ή και βρίζοντας όσους δεν τη συμμερίζονται, μέχρι και εγκληματικές ενέργειες. Για το πρώτο δεν υπάρχουν κανόνες, ούτε νόμοι να το αποτρέψουν, ανήκει στη σφαίρα της ψυχολογίας και της ψυχιατρικής να ασχοληθούν. Για τις εγκληματικές ενέργειες έχουν συσταθεί ειδικές υπηρεσίες και εκσυγχρονίζονται νόμοι (όπου εκσυγχρονίζονται) για να συμπεριλάβουν τον άυλο ιντερνετικό χώρο.
Σε δοκιμασία η υπευθυνότητα

Το πρόβλημα δεν είναι τα blogs, αλλά ότι ορισμένα από αυτά ανάγονται σε επίσημες δημοσιογραφικές πηγές. Πληροφορίες που ουδείς γνωρίζει αν και με ποιον τρόπο έχουν διασταυρωθεί αναμεταδίδονται, υιοθετούνται αυτούσιες και προκαλούν σύγχυση. Σε ορισμένες περιπτώσεις υπήρξαν χρήσιμες αποκαλύψεις, αλλά αυτό δεν αθωώνει το γεγονός ότι υπάρχουν δημοσιογράφοι που αποποιούνται την ταυτότητά τους ή την αλλάζουν θεωρώντας ότι ο έλεγχος της δεοντολογίας αποτελεί περιορισμό της εξουσίας τους. Ούτε είναι τυχαίο ότι στην πλειονότητά τους διεθνώς οι αποκαλύψεις αφορούν ερωτικά σκάνδαλα- εκ του Ίντερνετ έγιναν γνωστές και οι περιπέτειες του Κλίντον, τις οποίες κατόπιν ανήγαγε σε πολιτικό μείζον ζήτημα το επίσημο μιντιακό σύστημα των ΗΠΑ. Με άλλα λόγια, υπό δοκιμασία βρίσκεται μπροστά στις τεχνολογίες της επικοινωνίας μια ακόμη αξία, η υπευθυνότητα, επαγγελματική και ανθρώπινη. Για το πρώτο τουλάχιστον η ΕΣΗΕΑ δεν μπορεί να μην έχει τον λόγο. Το αίσθημα ευθύνης είναι ο πυρήνας της δημοσιογραφικής δεοντολογίας.