Στον δρόμο της Κίνας η Κούβα

Και τώρα, τι; Αυτό αναρωτιούνται όλοι για την πορεία που θα ακολουθήσει η Κούβα μετά την παραίτηση του Φιντέλ Κάστρο από την προεδρία. Ο πιθανότερος διάδοχος, ο αδελφός του Ραούλ, μιλάει για «δομικές αλλαγές» και «μεγάλες αποφάσεις που πρόκειται να ληφθούν σύντομα».

Η ηγετική ομάδα που θα οδηγήσει τη χώρα στη μετά Φιντέλ εποχή περιλαμβάνει αρκετούς πολιτικούς νεώτερους από τον 76χρονο Ραούλ. Με προσεκτικά βήματα και λαμβάνοντας υπόψη το «κινέζικο πείραμα», φαίνεται ότι θα προχωρήσουν στην προώθηση μιας σειράς μεταρρυθμίσεων, κυρίως στον οικονομικό τομέα. Άλλωστε στο μήνυμά του, με το οποίο ανακοίνωσε την παραίτησή του ο Φιντέλ αναφερόταν στη συμμετοχή και των δύο γενεών στην μελλοντική διακυβέρνηση

ΡΑΟΥΛ ΚΑΣΤΡΟ

Τάσσεται υπέρ της αποκατάστασης των σχέσεων με τις ΗΠΑ, όμως ο Μπους προς το παρόν το αποκλείει

της χώρας. Ελπίδα των Κουβανών είναι να επιτραπεί σε περισσότερους να ανοίξουν επιχειρήσεις, να αγοράσουν σπίτια και να ταξιδεύουν ελεύθερα στο εξωτερικό.

Προσδοκίες για ανοίγματα στον κεντρικό έλεγχο της οικονομίας έχουν προκαλέσει τον τελευταίο καιρό δηλώσεις του Ραούλ Κάστρο, ο οποίος είναι οπαδός των μεταρρυθμίσεων που έγιναν στην Κίνα, έχει ήδη ταχθεί υπέρ σημαντικών αλλαγών παραδεχόμενος ότι ο μηνιαίος μισθός των δημοσίων υπαλλήλων που δεν ξεπερνά τα 13 ευρώ δεν αρκεί για να καλύψει βασικές ανάγκες. Ο Ραούλ, μιλώντας σε φοιτητές τον Δεκέμβριο, τους προέτρεψε να ξεκινήσουν άφοβα συζητήσεις για το μέλλον της χώρας «ώστε να καταλήξουμε σε αποφάσεις, σημαντικές αποφάσεις».

Οι μεταρρυθμίσεις
Το Νο 2 της κουβανικής ηγεσίας, ο Κάρλος Λάχε, έχει ήδη ξεκινήσει οικονομικές μεταρρυθμίσεις, επιτρέποντας ξένες επενδύσεις σε κρατικές επιχειρήσεις, περιορισμένη αυτοαπασχόληση και νόμιμη χρήση του αμερικανικού δολαρίου. Υπήρξε επίσης ο εμπνευστής της «αγροτικής αγοράς», ενός είδους λαϊκών αγορών στις οποίες οι αγρότες πουλάνε την πλεονασματική παραγωγή τους σε τιμές κόστους.

Ο Ραούλ Κάστρο τάσσεται επίσης υπέρ της αποκατάστασης των σχέσεων με τις ΗΠΑ, όμως η κυβέρνηση Μπους προς το παρόν έχει αποκλείσει ένα τέτοιο ενδεχόμενο αποκαλώντας τον «Φιντέλ λάιτ». Ούτως ή άλλως, κανείς δεν περιμένει από τον Φιντέλ Κάστρο να μη συμμετέχει στη χάραξη της πολιτικής, η οποία θα παραμείνει σοσιαλιστική. Όσο για τους διαφωνούντες, ελπίζουν ότι η νέα ηγεσία θα είναι πιο ανοικτή στις προτάσεις τους. «Η Ιστορία θα δείξει εάν η Κυριακή θα είναι μια καλή ημέρα», δηλώνει ο Οσβάλντο Πάγια, η κίνηση του οποίου Σχέδιο Βαρέλα, που ζητούσε διεξαγωγή δημοψηφίσματος για ελευθερίες και μεταρρυθμίσεις, είχε διαλυθεί στο παρελθόν από την πίεση της κυβέρνησης.


«Ο Φιντέλ έχει πάθος με την προστασία του πλανήτη»

Η ΠΑΡΑΙΤΗΣΗ του Κάστρο μπορεί να είναι σημαντική για την Κούβα, αλλά η πιθανή εκλογή του Μπάρακ Ομπάμα στην προεδρία των ΗΠΑ θα αποτελέσει κοσμογονικής σημασίας γεγονός για τη χώρα, πιστεύει ο Ιγκνάσιο Ραμονέ, διευθυντής της «Μοντ Ντιπλοματίκ» και συγγραφέας της βιογραφίας του Κάστρο.

«Κανείς δεν θα αντικαταστήσει τον Φιντέλ», γράφει στην εφημερίδα «Γκάρντιαν» ο Ραμονέ. «Όχι μόνο λόγω της ηγετικής του φυσιογνωμίας αλλά και επειδή οι ιστορικές συνθήκες δεν θα είναι ποτέ οι ίδιες. Το πιο εντυπωσιακό που διαπίστωσα για τον Φιντέλ στις πολλές ώρες που περάσαμε μαζί γράφοντας την βιογραφία του ήταν η ταπεινότητα, η ανθρωπιά και η διακριτικότητά του. Διαθέτει έντονη αίσθηση της ηθικής, έχει αυστηρές αρχές. Ανακάλυψα ότι έχει πάθος με την προστασία του πλανήτη. Δεν είναι ούτε όπως τον παρουσιάζουν τα δυτικά ΜΜΕ ούτε ο σούπερμαν που περιγράφουν τα κουβανικά ΜΜΕ. Είναι ένας φυσιολογικός άνθρωπος, συνηθισμένος να δουλεύει σκληρά, που διαθέτει ένα αστραφτερό, στρατηγικό μυαλό, γεγονός που εξηγεί γιατί άντεξε τόσο. Έχει ένα περίεργο μείγμα ιδεαλισμού και πραγματισμού: ονειρεύεται μια τέλεια κοινωνία, όμως ξέρει ότι οι υλικές συνθήκες είναι πολύ δύσκολο να αλλάξουν Οι περισσότεροι Κουβανοί, ακόμα και όσοι επικρίνουν την κυβέρνηση, δεν θέλουν να χάσουν τα πλεονεκτήματα που τους προσέφερε: δωρεάν παιδεία μέχρι και το πανεπιστήμιο, δωρεάν υγειονομική περίθαλψη και ασφαλή, ειρηνική διαβίωση σε μια χώρα όπου η ζωή κυλά ήρεμα».

Ο γνωστός συγγραφέας εκτιμά ότι δεν είναι τυχαία χρονικά η απόφαση του Κάστρο. Λίγο πριν φύγει από τον Λευκό Οίκο ο Τζορτζ Μπους και ένας νέος πρόεδρος εγκατασταθεί εκεί, η Κούβα είναι έτοιμη να ανοίξει ένα νέο κεφάλαιο και να προχωρήσει σε μεταρρυθμίσεις. Ο Μπάρακ Ομπάμα είναι εκείνος που φαίνεται να έχει τις καλύτερες διαθέσεις. Σε λίγους μήνες θα ξέρουμε.


Οι ομάδες του Κοινοβουλίου

ΣΤΗΝ ΠΑΛΙΑ ΦΡΟΥΡΑ, εκτός από τον Ραούλ Κάστρο, περιλαμβάνονται στελέχη όπως ο υπουργός Επικοινωνιών Ραμίρα Βαλντέζ και ο πρώην υπουργός Εξωτερικών Ρικάρντο Αλαρκόν.

Στην «ενδιάμεση γενιά» ανήκουν ο Κάρλος Λάχε, ο 56χρονος γραμματέας του υπουργικού συμβουλίου και de facto πρωθυπουργός, και ο 42χρονος Φελίπε Πέρεζ Ροκ, υπουργός Εξωτερικών. Στις αρχές της δεκαετίας του ΄90 η νέα γενιά άρχισε να ασχολείται ενεργά με την πολιτική, μέσα σε μια ιδιαίτερα δύσκολη οικονομικά περίοδο και λόγω της κατάρρευσης της Σοβιετικής Ένωσης. Ως ισχυρότεροι εκπρόσωποι της γενιάς αυτής αναφέρονται ο υπ. Τουρισμού Μανουέλ Μαρέρο και ο αντιπρόεδρος της κυβέρνησης Ότο Ριβέρο.

Όλες αυτές οι ομάδες εκπροσωπούνται στο 31μελές κρατικό συμβούλιο, το οποίο την Κυριακή θα εκλέξει τον νέο πρόεδρο και αντιπρόεδρο της χώρας.


Σε αριθμούς

● 81 αντάρτες ταξίδεψαν μαζί με τον Φιντέλ και τον Τσε Γκεβάρα πάνω στο πλοίο «Γκράνμα».

Έπειτα από μάχες που κράτησαν 25 μήνες, ο δικτάτορας Μπατίστα εγκατέλειψε τη χώρα.

● 4 ΩΡΕΣ ΚΑΙ 29 ΛΕΠΤΑ αφότου ξεκίνησε την ομιλία του στον ΟΗΕ το 1960, ο Κάστρο καταγράφηκε στο βιβλίο ρεκόρ Γκίνες για την μεγαλύτερη ομιλία στα Ηνωμένα Έθνη. Το 1986 μίλησε επί 7 ώρες και 10 λεπτά στο συνέδριο του ΚΚ στην Αβάνα.

● 1.400

εξόριστοι Κουβανοί, που είχαν τη βοήθεια της CΙΑ αποβιβάστηκαν στον Κόλπο των Χοίρων τον Απρίλιο του 1961. Τους απώθησαν οι κουβανικές δυνάμεις. ● 162 πύραυλοι τοποθετήθηκαν στο κουβανικό έδαφος από τη σοβιετική κυβέρνηση τον Οκτώβριο του 1962, φέρνοντας τον κόσμο στα πρόθυρα πυρηνικού πολέμου.

● 1 ΣΤΑ 6 από τα 500.000 αυτοκίνητα που κινούνται στους δρόμους της Κούβας είχαν εισαχθεί από τις ΗΠΑ στη δεκαετία του 1950. ● 45 χρόνια έχουν περάσει από τότε που οι ΗΠΑ επέβαλαν ένα αυστηρό οικονομικό εμπάργκο στην Κούβα.

● 1,4 εκατομμύριο Κουβανοί έχουν εγκαταλείψει τη χώρα τα τελευταία 50 χρόνια. Κάθε χρόνο 3.000 προσπαθούν να φθάσουν στις ακτές της Φλόριντας που απέχουν 90 μίλια.

● 1.586

γιατρούς προσφέρθηκε να στείλει ο Κάστρο στη Νέα Ορλεάνη μετά τον τυφώνα Κατρίνα. Όπως δήλωσε δεν έλαβε καμία απάντηση από την Ουάσιγκτον.

● 638 απόπειρες δολοφονίας έχουν σημειωθεί εναντίον του Φιντέλ Κάστρο.