H καταστροφή της δημοκρατίας ως… φάρσα

«Είναι φανερό ότι οι πολυεθνικές έχουν αρχίσει να καταστρέφουν τη δημοκρατία», λέει ο Εμίρ Κουστουρίτσα.

«Θέλησα όμως να διαπραγματευθώ αυτή την πραγματικότητα ως φάρσα και να δείξω ότι παντού μπορείς να συναντήσεις καλούς ανθρώπους». Ο λόγος για τη νέα ταινία του με τον τίτλο «Να μου το υποσχεθείς», που μιλάει για τη σχέση της παράδοσης με τον σύγχρονο κόσμο, τη σχέση επίσης της υπαίθρου με τον αστικό ιστό. Είναι ένα αλέγρο παραμύθι, γεμάτο ενέργεια. Ένας ηλικιωμένος άνθρωπος λίγο πριν πεθάνει, παραγγέλλει στον εγγονό του, τον Τσαν, να πάει στην πόλη με αποστολή να φέρει μια εικόνα, ένα ενθύμιο και μια αρραβωνιαστικιά. «Μοιάζει με τις επιταγές παλιών παραμυθιών: “Πήγαινε στην πόλη, κάνε τρία πράγματα και ξαναέλα”. Το πρώτο που πρέπει να φέρει ο Τσαν είναι μια εικόνα γιατί οι άγιοι είναι πολύ σημαντικοί στη ζωή των Σέρβων», λέει ο σκηνοθέτης του «Underground». Ο Εμίρ Κουστουρίτσα δηλώνει θρησκευόμενος, γιατί θεωρεί ότι «σήμερα η προσωπικότητα έχει διασπαστεί» και «μόνον η αίσθηση του θείου δίνει τη χαμένη ενότητα». Ο Σέρβος σκηνοθέτης περιγράφει τον κόσμο της υπαίθρου, γιατί και ο ίδιος πλέον ζει εκεί. Για την ακρίβεια, μετέφερε τον κόσμο του από την πόλη στην εξοχή. Έφτιαξε κάτι σαν το δικό του χωριό, όπου ζουν και οι δικοί του άνθρωποι! Ο γιος του, λόγου χάρη, ζει εκεί. Παίζει και στην ταινία ως ηθοποιός, ενώ έχει συνθέσει και τη μουσική. Ο Εμίρ Κουστουρίτσα χρησιμοποίησε, κατά κύριο λόγο, ερασιτέχνες ηθοποιούς. «Οι ερασιτέχνες με ιντριγκάρουν ιδιαίτερα», λέει. «Μου επέτρεψαν να μπω στην ιστορία με φρέσκια ματιά. Οι επαγγελματίες έχουν τον αέρα της αποτελεσματικότητας, αλλά φέρουν και τα αποτυπώματα της ρουτίνας. Η ρουτίνα είναι ένας κίνδυνος που παραμονεύει όταν κάποιος γίνεται κύριος της τέχνης του. Ο Βισκόντι είναι από τους αγαπημένους μου σκηνοθέτες, αλλά οι τελευταίες ταινίες του δεν εκπέμπουν πια κανένα συναίσθημα».

Ο Σέρβος σκηνοθέτης δεν είναι καθόλου ευχαριστημένος από τις εξελίξεις στο Κόσοβο. «Η Ευρώπη θέλει να προσφέρει στο Κόσοβο την ανεξαρτησία του», λέει. «Αυτό θα κάνει την περιοχή να εκραγεί, χωρίς να υπάρχει μέριμνα για το τι θα απογίνει η σερβική μειονότητα που ζει σε απίστευτα δύσκολες συνθήκες. Πολλοί Σέρβοι έδωσαν τη ζωή τους στο Κόσοβο για να εμποδίσουν τους Τούρκους να εγκατασταθούν στην Ευρώπη και τώρα, εξακόσια χρόνια μετά, λαμβάνεται μια διεθνής απόφαση υπαγορευόμενη από έναν συγκυριακό πραγματισμό που ακυρώνει κάθε κανόνα».