[ Δρόμοι ]

Το μαύρο χρήμα…
… εξακολουθεί να περνάει ανενόχλητο από χέρι σε χέρι από τότε που ο Μπερνάρ Μπερτοσά βγήκε στη σύνταξη. Ο τέως γενικός εισαγγελέας της Γενεύης νιώθει σαν να τον κοροϊδεύει. Γιατί υπήρξε πρωτοπόρος στην Ευρώπη στον αγώνα κατά του ξεπλύματος αυτού του παράνομου χρήματος. Σε συνέντευξή του στην εφημερίδα «Λε Μοντ», αυτός ο Ηρακλής Πουαρό του οικονομικού εγκλήματος καταγγέλλει τα εμπόδια που βάζουν διάφορες χώρες στους αδιάφθορους δικαστές που επιχειρούν τη διαλεύκανσή του.

Το όνειρο…
… των αδιάφθορων της Ευρώπης, όπως αυτό είχε διατυπωθεί πριν από δώδεκα χρόνια, ήταν η δημιουργία ενός κοινού ευρωπαϊκού δικαστικού χώρου. «Δυστυχώς», λέει ο εισαγγελέας Μπερτοσά, «σε ό,τι αφορά το μεγάλο οικονομικό έγκλημα, αυτός ο κοινός δικαστικός χώρος παραμένει απραγματοποίητος. Βρισκόμαστε ακόμη στο 1996, με εθνικούς δικαστές που έχουν να αντιμετωπίσουν μια διεθνοποιημένη εγκληματικότητα». Βέβαια, υπήρξε κάποια πρόοδος με το ευρωπαϊκό ένταλμα σύλληψης και τη δικαστική συνδρομή. Όμως δεν υπάρχει η δυνατότητα ποινικής και δικαστικής δίωξης του μαύρου χρήματος σε υπερεθνικό επίπεδο. Κάθε δικαστής παραμένει κλεισμένος στα σύνορα της χώρας του και η προώθηση των ερευνών του εξαρτάται από την καλή προαίρεση άλλων. Στην πορεία της ευρωπαϊκής συγκρότησης, διαπιστώνει με θλίψη ο Μπερνάρ Μπερτοσά, «η εθνική κυριαρχία εγκαταλείφθηκε σχεδόν σε όλους τους άλλους τομείς πλην της δικαιοσύνης. Η ιδέα πως ένας δικαστής θα μπορούσε να αποκτήσει δικαιοδοσία και έξω από τα όρια της χώρας του κάνει τους περισσότερους πολιτικούς να παθαίνουν αναφυλαξία». Πόσες και πόσες κραυγές δεν έχουμε ακούσει πως κινδυνεύει η πατρίδα όποτε μια δικαστική έρευνα από το εξωτερικό απειλεί να αγγίξει τις σκοτεινές δοσοληψίες τους;

Μια άλλη…
… επικίνδυνη εξέλιξη έρχεται όμως από τη Γαλλία, που ετοιμάζεται να αποποινικοποιήσει το εμπορικό δίκαιο. «Είναι κι αυτό στα χνάρια του μπερλουσκονικού νεοφιλελευθερισμού», παρατηρεί ο Μπερτοσά. «Η αποποινικοποίηση ήταν το μεγάλο κατόρθωμα του Μπερλουσκόνι. Στη Γαλλία ετοιμάζονται να συντομεύσουν το διάστημα παραγραφής. Το πολιτικό μήνυμα από αυτό είναι σαφές: “Οι μπίζνες είναι μπίζνες”. Θα δημιουργήσουν έτσι έναν θύλακα ασφαλείας γύρω από την απιστία. Είναι απαράδεκτο! Δεν παύω να πιστεύω ότι μπορεί κάποιος να διαχειρίζεται μια επιχείρηση σωστά χωρίς να χρειάζεται να καταφύγει στην κατάχρηση δημόσιων αγαθών». Ο αγώνας…
… κατά της διαφθοράς δεν έχει τελειωμό. «Το πρόβλημα δεν περιορίστηκε», λέει ο Ελβετός δικαστικός. «Ο τζίρος των ναρκωτικών ή του εμπορίου όπλων δεν μειώθηκε. Ούτε η διαφθορά. Απλώς μετατοπίζεται από χώρα σε χώρα». Αυτά ο Μπερτοσά δεν τα λέει εκ του ασφαλούς τώρα που βγήκε στη σύνταξη. Τα είχε πει και το 2001, όταν είχε μιλήσει για «τα μαύρα κουτιά της τραπεζικής παγκοσμιοποίησης». Όπως πρέπει να τα λένε όλοι οι εν ενεργεία δικαστικοί, που συνήθως προτιμούν να μένουν κλεισμένοι στους κρυστάλλινους πύργους των δικαστικών μεγάρων τους, να κωφεύουν στα καλέσματα της κοινωνίας και να σιωπούν οχυρωμένοι πίσω από τους τόμους της δικονομίας.