[ Πρόσωπα ] Ο εφιάλτης των φονταμενταλιστών

Το 2003, η Ιρσάντ Μαντζί είχε απευθυνθεί στον Σαλμάν Ρούσντι. Θα ενθάρρυνε άραγε μια νεαρή γυναίκα να εκδώσει ένα βιβλίο που θα βύθιζε τη ζωή της στο χάος;

«Ένα βιβλίο είναι πιο σημαντικό από μια ζωή», της είχε απαντήσει χωρίς να διστάσει ο ινδικής καταγωγής Βρετανός συγγραφέας, που για ένα βιβλίο του καταδικάστηκε σε θάνατο από τους ισλαμιστές. Έτσι η Ιρσάντ, ινδικής καταγωγής κι αυτή, αλλά Καναδέζα, εξέδωσε «Το πρόβλημα με το Ισλάμ σήμερα» με τη μορφή μιας ανοιχτής επιστολής προς τους «αγαπητούς (της) μουσουλμάνους». «Αισθάνομαι απόλυτη δυσφορία όταν σκέπτομαι όλους αυτούς τους φετφάδες που έχουν εκδώσει οι εγκέφαλοι της θρησκείας μας, εσείς όχι;» ρωτούσε τους ομοθρήσκους της, καλώντας τους να βάλουν «ένα τέλος στις ολοκληρωτικές τάσεις που στριφογυρίζουν μέσα στο κυρίαρχο Ισλάμ».

Ακολούθησαν θανατικές απειλές, ένας ιμάμης του Βανκούβερ χαρακτήρισε την Ιρσάντ εγκληματία πολύ πιο επικίνδυνη από τον Οσάμα Μπιν Λάντεν. Όμως το βιβλίο είχε τεράστια επιτυχία στη Βόρεια Αμερική, μετά στην Ευρώπη, το Ισραήλ, τη Βραζιλία, την Αυστραλία και εκατοντάδες νέοι σε αραβικές χώρες της ζήτησαν να το μεταφράσει στη γλώσσα τους. «Κανείς Άραβας εκδότης δεν θα το εκδώσει, μεταφράστε το μόνοι σας στο Ίντερνετ», απάντησε η Ιρσάντ, κι έτσι έγινε. Την αραβική μετάφραση του βιβλίου (ακολούθησαν μεταφράσεις στα περσικά και τα ουρντού) «κατέβασαν» 150.000 χρήστες την πρώτη χρονιά, 300.000 σε δύο χρόνια.

Η Ιρσάντ γεννήθηκε το 1968 στην Ουγκάντα, από Ινδούς μουσουλμάνους που το 1972 κατέφυγαν στον Καναδά. Στο Βανκούβερ σπούδασε, έμαθε αραβικά και μελέτησε το Κοράνι, βρήκε σουράτες που ενθαρρύνουν την ανεκτικότητα, τον πλουραλισμό των απόψεων, την ατομική ελευθερία, «αντίθετα απ΄ αυτά που υποστηρίζουν οι φονταμενταλιστές», λέει στη «Λε Μοντ». Όταν νεαρές μουσουλμάνες της εξομολογήθηκαν τι τραβάνε εξ αιτίας της θρησκευτικής απαγόρευσης να παντρεύονται μη μουσουλμάνους, εκείνη απευθύνθηκε σ΄ έναν προοδευτικό ιμάμη ο οποίος, σ΄ ένα δισέλιδο κείμενο που μεταφράστηκε σε 17 γλώσσες στην ιστοσελίδα τής Ιρσάντ (www. irshadmanji. com), απέρριψε την απαγόρευση βασιζόμενος στο Κοράνι. «Χάρη στο κείμενο αυτό αποφεύχθηκαν αυτοκτονίες και καταναγκαστικοί γάμοι», λέει η Ιρσάντ. Η ίδια είναι λεσβία και σε όσους ομοθρήσκους της την κατηγορούν γι΄ αυτό απαντά πως το Κοράνι γράφει ότι ο Αλλάχ «κάνει υπέροχο ό,τι δημιουργεί».

Χθες, στο δημαρχείο του 3ου διαμερίσματος του Παρισιού, η Ιρσάντ συζήτησε με άλλες μουσουλμάνες και παρουσίασε το ντοκιμαντέρ της «Η πίστη χωρίς φόβο». Τέλη Ιανουαρίου θα ξεκινήσει στη σχολή δημόσιας διοίκησης του Πανεπιστημίου της Νέας Υόρκης ένα σεμινάριο με τίτλο «Το ηθικό θάρρος». Η ζωή της εξακολουθεί να απειλείται, όμως εννοεί να αποδείξει στους νεαρούς μουσουλμάνους πως είναι δυνατόν να πιστεύουν στο Ισλάμ και παράλληλα να υπερασπίζονται τις αξίες της ελευθερίας και να ακούν φωνές που διαφέρουν.