[ Δρόμοι ]

Οι εκλογές…
… έχουν πάντα τη δική τους πολιτική λογική. Τι γίνεται όμως όταν θέτουν σε δοκιμασία τη μαθηματική λογική (όπου δύο και δύο κάνουν πάντα τέσσερα); Ας πάρουμε για παράδειγμα τις αμερικανικές εκλογές και τις επιλογές που θέτουν οι υποψήφιοι στη διάθεση των ψηφοφόρων τους. Όλοι οι υποψήφιοι κατεβαίνουν στις εκλογές με την ίδια σημαία: τη σημαία της αλλαγής. Αυτό περιορίζει απελπιστικά τις επιλογές που θα μπορούσαν να είχαν μπροστά τους οι ψηφοφόροι.

Από εκλογική…
… άποψη, τα αντιδημοκρατικά ή δικτατορικά καθεστώτα ξεχωρίζουν από δύο πράγματα: είτε έχουν καταργήσει τις εκλογές (κάτι που σήμερα σπανίζει ολοένα και περισσότερο) είτε στις εκλογές που διεξάγονται σε αυτά ο νικητής αναδεικνύεται με ποσοστό που αγγίζει το 100%. Όμως, ιστορικά, κοινωνιολογικά και ψυχολογικά, έχει αποδειχτεί πως είναι αδύνατον, ας πούμε, το 90% ή το 100% του πληθυσμού μιας χώρας να συμφωνεί στο ίδιο πράγμα. Η πολιτική δικτατορία είναι κάτι που ευτυχώς έχει εκλείψει από τον δυτικό κόσμο, όχι όμως και από τον κόσμο των μαθηματικών, όπως επιχειρεί να αποδείξει το ηλεκτρονικό περιοδικό «Αγορά». Εδώ και κάμποσα χρόνια, γράφει, παρατηρούμε ένα παράδοξο φαινόμενο στις εκλογές που διεξάγονται στις δυτικές χώρες: οι περισσότερες κρίνονται στον πόντο μεταξύ δύο βασικών αντιπάλων. Εκατομμύρια ψηφοφόροι ψηφίζουν. Κι όμως, οι δύο διεκδικητές κόβουν το νήμα σχεδόν μαζί, με διαφορά μερικών χιλιάδων ψήφων. Αυτό συνέβη το 2000 με τον Μπους και τον Γκορ στην Αμερική, το περασμένο φθινόπωρο στη Γερμανία (όπου Σοσιαλδημοκράτες και Χριστιανοδημοκράτες κατέληξαν τελικά να συγκυβερνούν), στην Ιταλία (όπου πέρασαν μέρες ώσπου να ξεκαθαρίσει το εκλογικό αποτέλεσμα) και στην Πολωνία και την Τσεχοσλοβακία (όπου το εκλογικό αποτέλεσμα ήταν τόσο μπερδεμένο, που οι κυβερνητικοί συνασπισμοί οι οποίοι συγκροτήθηκαν τελικά είχαν όλα τα χρώματα του ουράνιου τόξου).

Οι βασικοί…
… πολιτικοί σχηματισμοί στον δυτικό κόσμο διακρίνονται από μια «ενιαία σκέψη» που χαρακτηρίζεται από την υποταγή της πολιτικής στην οικονομία. Και επειδή οι οικονομικές επιλογές επιβάλλονται παντού πανομοιότυπα από τις ανάγκες της ελεύθερης αγοράς, οι ψηφοφόροι είναι αδύνατον να διακρίνουν διαφορές μεταξύ αυτών των σχηματισμών- γι΄ αυτό άλλωστε προτιμούν άλλα μικρότερα κόμματα ή απέχουν από την εκλογική διαδικασία. Οι εκλογές αυτές κρίνονται με ποσοστά που προσεγγίζουν το 50%50%. Μαθηματικά, αυτοί οι αριθμοί θα μπορούσαν να μεταγραφούν και αλλιώς: 50%+50%=100%. Αυτή η εξίσωση μπορεί να διαβαστεί ως εξής: εκείνοι που ψηφίζουν τα δύο βασικά κόμματα «επιλέγουν» ουσιαστικά την εφαρμογή της ίδιας πολιτικής. Θα μπορούσαμε άραγε να μιλήσουμε για μια δικτατορία νέου τύπου;

Το 50%+50%=100%…
… προδίδει μια δημοκρατία που έχει υπονομευτεί. Η πραγματική εξουσία βρίσκεται αλλού (στις χρηματοπιστωτικές αγορές, στις κεντρικές τράπεζες, στους υπερεθνικούς οργανισμούς) και οι εθνικές εκλογές, όπως είχε πει ο Ευρωπαίος επίτροπος Μάριο Μόντι, δεν είναι πια παρά διαδικαστικές «τελετουργίες» που απλώς επικυρώνουν την ενιαία σκέψη.